REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Darowizna na wypadek śmierci

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Redakcja
Darowizny na wypadek śmierci
Darowizny na wypadek śmierci

REKLAMA

REKLAMA

Darowizny na wypadek śmierci brakuje w naszym porządku prawnym. Chcąc zapewnić danej osobie własność określonych rzeczy po naszej śmierci, musimy skorzystać z instytucji zapisu, która bywa kłopotliwa.

Projekt senacki

Nad wprowadzeniem do polskiego porządku prawnego umowy darowizny na wypadek śmierci pracuje obecnie senat (posiadający jako wyższa izba parlamentu inicjatywę legislacyjną). Możliwe jest, że rozwiązanie to jeszcze w tym roku będzie uchwalone.

REKLAMA

Porównaj: Projekt senacki

Na czym polega darowizna na wypadek śmierci

Darowizna na wypadek śmierci jest instytucją prawa znaną już prawu rzymskiemu (donatio mortis causa). Polega na tym, że własność przedmiotu darowizny przechodzi na obdarowanego dopiero z momentem śmierci darczyńcy. Warunkiem skuteczności umowy jest to, aby obdarowany przeżył darczyńcę (stąd była zwana również umową o przeżycie).

Jest więc alternatywą dla testamentu. W obecnym stanie prawnym darowizna na wypadek śmierci nie funkcjonuje obrocie prawnym- jej sporządzenie byłoby bezskuteczne.

Jedynym sposobem na uregulowanie kwestii dziedziczenia jest testament. Wszystkie zaś umowy o spadek (a także jego część) pomiędzy osobami żyjącymi – poza zrzeczeniem się dziedziczenia- są nieważne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo


Projekt senacki wprowadza takie rozwiązanie, wskazując jednocześnie, że umowa darowizny mortis causa musi mieć dla swojej ważności formę aktu notarialnego. Co ważne, pozawala również przenieść w ten sposób własność nieruchomości oraz (co ciekawe) ogół uprawnień ze spółki cywilnej (ale już nie przewiduje podobnego rozwiązania dla spółek osobowych prawa handlowego).

Zobacz również: Bezpłatne porady prawne

Skutki darowizny na wypadek śmierci

REKLAMA

Najważniejszym skutkiem (poza oczywiście samym przeniesieniem własności) jest wyłączenie przedmiotu darowizny z masy spadku. Nie podlega więc podziałowi pomiędzy spadkodawców (jakkolwiek może być podstawą do obliczenia zachowku). Taka darowizna powodować będzie również powstanie obowiązku podatkowego – z dniem otrzymania darowizny (czyli de facto śmiercią darczyńcy)- również będzie korzystać z zupełnego zwolnienia (jeśli obdarowany jest do niego uprawniony).

Co ważne, w odróżnieniu od funkcjonującej instytucji zapisu testamentowego, darowizna na wypadek śmierci nie wymaga działania ze strony spadkobierców. Pod rządami obecnych przepisów, spadkobiercy dziedziczą wszystkie przedmioty należące do spadku, a następnie wykonują zapisy- czyli przenoszą własność przedmiotów wskazanych przez spadkodawcę w testamencie. W przypadku konfliktu pomiędzy spadkobiercami a zapisobiorcą sytuacja wymaga wytoczenia powództwa o przeniesienie własności (wykonanie zapisu).

W przypadku darowizny na wypadek śmierci własność przechodzi na obdarowanego "automatycznie” po śmierci darczyńcy, jedyny ewentualny problem dotyczy wydania rzeczy jeśli znajduje się ona w posiadaniu spadkobierców i nie chcą jej dobrowolnie wydać. Uprawnienie obdarowanego będzie również ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości.

Zobacz również: Co umożliwi zapis windykacyjny w testamencie?

Trudniej odwołać niż testament

REKLAMA

Umowa darowizny na wypadek śmierci wiązań będzie darczyńcę i obdarowanego mocniej niż ewentualny zapis testamentowy (czy powołanie do spadku) – nie może być bowiem w łatwy sposób odwołana – wymaga bowiem zaistnienia rażącej niewdzięczności po stronie obdarowanego. Projekt wprowadza również możliwość złożenia przez obdarowanego wniosku o rozwiązanie umowy jeśli z uwagi na znaczną zmianę stosunków darowizny nie może przyjąć.

W odróżnieniu od proponowanego rozwiązania, obecne przepisy dotyczące rozporządzania przedmiotami spadkowymi (w testamencie) są niewygodne dla zapisobiorcy – testament może być bowiem odwołany w każdej chwili – bez żadnego uzasadnienia. Nie zachęca to zapisobiorców do np. inwestowania w przedmiot przyszłego zapisu.

Alternatywny pomysł – testament działowy

Innym pomysłem, który być może doczeka się uchwalenia jest testament działowy – który nie tylko pozwalałby na uregulowanie w treści testamentu – zamiast wielkości udziałów, konkretnych rzeczy (czy wiązek uprawnień) na rzecz konkretnych spadkobierców- bez konieczności przeprowadzania przez nich działu spadku.

Pomysł ten czeka jeszcze na projekt legislacyjny- jest jednak instytucją funkcjonującą w ustawodawstwach wielu krajów (jak choćby w Stanach Zjednoczonych). Testament działowy nie musi wykluczać instytucji darowizny na wypadek śmierci - mogą się uzupełniać, a już na pewno mogą funkcjonować niezależnie w porządku prawnym.

Zobacz również nasze serwisy: Darowizny oraz Spadki

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

REKLAMA

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA