REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dodatki i emerytura ojcowska, nie tylko matczyna. Wyrok: musi być równość, ojciec wygrał w sądzie

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
emerytura, ojciec, dodatek, sąd
Dodatki i emerytura ojcowska, nie tylko matczyna. Czy słusznie orzekł sąd?
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jakiś czas temu opisywaliśmy dodatki do emerytury czy renty dla kobiet, jak i świadczenie MAMA 4+. Teraz przyszedł czas na analizę bardzo aktualnego wyroku TSUE bo z 15 maja 2025 r. dotyczącego dodatku emerytalno-rentowego dla ojców, nie tylko dla matek mających jedno lub większą liczbę dzieci biologicznych lub przysposobionych. To wielki przełom w interpretacji przepisów. Czas więc zająć się bardziej szczegółowo zagadnieniami w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.

Wyrok TSUE: dodatek emerytalno-rentowy dla ojców nie tylko dla matek. Wielki przełom w interpretacji przepisów

Wyrok TSUE z dnia 15 maja 2025 r. odnosi się do zagadnień z szeroko rozumianej pomocy społecznej, a konkretnie do przepisów dyrektywy 79/7/EWG w zakresie równości traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Chodzi konkretnie o art. 4 ust. 1 i 2 , art. 7 ust. 1 ww. Głowna teza jaką można wysnuć, na tle tej konkretnej, rozpatrywanej przez TSUE sprawy jest to, że ustawodawstwo krajowe przewidujące dodatek do świadczenia emerytalno-rentowego przyznawany kobietom pobierającym składkowe świadczenie emerytalne i mającym jedno lub większą liczbę dzieci biologicznych lub przysposobionych, skoro istnie to prawo powinno też dawać możliwość przyznania tego dodatku mężczyznom z zastrzeżeniem spełnienia dodatkowych warunków. W innym przypadku będzie istniała dyskryminacja bezpośrednia ze względu na płeć. TSUE wydał wyrok w sprawach połączonych C‑623/23 [Melbán]i i C‑626/23 [Sergamo].

REKLAMA

Dyrektywa Rady z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego

REKLAMA

W sprawach zapadł wyrok co interpretacji dyrektywy Rady 79/7/EWG dotyczącej równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Wnioski o wydanie orzeczenia zostały złożone w kontekście dwóch sporów w Hiszpanii, w których ojcom dzieci odmówiono przyznania dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego ze względu na dodatkowe warunki nałożone na mężczyzn.

Sprawach w szczególności poruszane są kwestie związane z ochroną osób aktywnych zawodowo a później emerytów w kontekście dodatkowych uprawnień w związku z rodzicielstwem. W wyroku dokonano szczegółowej analizy prawa UE, jak i prawa hiszpańskiego. W szczególności sędziowie analizują w jakim stopniu prawo krajowe jest zgodne z unijnymi regulacjami i zasadą równości płci. Przyznawanie dodatku do świadczeń emerytalno-rentowych w Hiszpanii, którego celem jest zmniejszenie różnicy świadczeń między kobietami a mężczyznami było wątpliwie na tle kryteriów ustalanych dla kobiet (matek) i mężczyzn (ojców).

Przykład

DLA OJCÓW DODATKOWE KRYTERIA I WARUNKI ABY OTRZYMAĆ DODATEK EMERYTALNY W ZW. Z RODZICIELSTWEM

W sprawie C 623/23 ojciec, UV, który otrzymał standardowe świadczenie emerytalne, zwrócił się o przyznanie dodatku na zasadzie, że podobny benefit przyznawany jest kobietom automatycznie. Jego wniosek został jednak oddalony przez hiszpański Instytuto Nacional de la Seguridad Social (INSS) z uwagi na dodatkowe warunki przewidziane dla mężczyzn, m.in. określony minimalny okres nieskładkowy, który nie został spełniony.

W sprawie (sprawach) trzeba było więc dokonać analizy różnicowania tych warunków. Wyszło, że korzystniejsze warunki były dla kobiet, które z racji społecznej sytuacji otrzymują dodatek bez dodatkowych wymogów. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi, mając na celu wyjaśnienie, czy zawarte w hiszpańskiej zmienionej ustawie rozwiązania, które faworyzują kobiety, są zgodne z unijną dyrektywą 79/7/EWG i czy gwarantującą równe traktowanie bez względu na płeć.

Dodatek do emerytury i renty dla ojców i matek

W wyroku możemy wyczytać, że dodatek do emerytury czy renty miałby rekompensować finansowe konsekwencje związane z główną rolą kobiet w wychowywaniu dzieci, ale jednocześnie pojawia się pytanie, czy taki mechanizm faktycznie przyczynia się do zmniejszenia luki płciowej w świadczeniach emerytalnych. Sąd zastanawia się również, jakie mogłyby być skutki prawne, gdyby Trybunał uznał, że przepisy krajowe naruszają zasadę równego traktowania, zwłaszcza w kontekście przyznawania dodatku wyłącznie na korzyść rodzica pobierającego niższe świadczenie czy przy różnych warunkach dotyczących okresu nieskładkowego. W konsekwencji omawiane w wyroku (dość szczegółowo) zagadnienie nie tylko dotyczy interpretacji przepisów krajowych, ale ma również szerszy wymiar w rozumieniu, jak unijne normy mają być stosowane w przypadkach nierówności płciowych oraz jak można je umiejscowić w systemie prawa społecznego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wyrok TSUE: sentencja

Z sentencji wyroku TSUE możemy wyczytać, że dyrektywę Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, w szczególności jej art. 4 i art. 7 ust. 1 lit. b) w świetle art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że:

  • stoi ona na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, na mocy których, w celu zmniejszenia luki płciowej w zakresie świadczeń z zabezpieczenia społecznego wynikającej z wychowywania dzieci, dodatek do świadczeń emerytalno-rentowych jest przyznawany kobietom pobierającym składkowe świadczenie emerytalne i mającym jedno lub większą liczbę dzieci, podczas gdy przyznanie tego dodatku mężczyznom znajdującym się w identycznej sytuacji jest uzależnione od spełnienia dodatkowych warunków dotyczących tego, czy ich kariera zawodowa została przerwana lub ucierpiała w związku z narodzinami lub przysposobieniem ich dzieci.
  • nie stoi ona na przeszkodzie temu, by w przypadku gdy oddalono wniosek o przyznanie dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego złożony przez ojca na podstawie uregulowań krajowych uznanych za stwarzające bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć w rozumieniu tej dyrektywy i gdy w związku z tym należy przyznać ten dodatek ojcu na podstawie warunków mających zastosowanie do matek, takie przyznanie pociągało za sobą odebranie dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego już przyznanego matce, ponieważ zgodnie z tym przepisem wspomniany dodatek może zostać przyznany jedynie temu z rodziców, które otrzymuje świadczenie emerytalne w niższej kwocie, a rodzicem tym jest ojciec.

Ponadto Trybunał podkreśla, że w przypadku stwierdzenia dyskryminacji, sądy krajowe powinny zapewnić równe traktowanie przez przyznanie osobom gorzej traktowanym takich samych korzyści jak tym uprzywilejowanym, nawet jeśli oznaczałoby to odebranie dodatku drugiemu rodzicowi. Ostatecznie decyzja o utrzymaniu dodatku matce zależy od interpretacji prawa krajowego.

Dyrektywa Rady z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.1979.6.24)

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

REKLAMA

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA