Burza w sprawie projektu przepisów o egzaminach w szkołach publicznych. RPD postuluje wstrzymanie prac nad nowelizacją rozporządzenia

• MEN zmienia zasady przeprowadzania egzaminów w szkołach publicznych
• RPD postuluje wstrzymanie prac nad projektem rozporządzenia
• Negatywna opinia związkowców z NSZZ „Solidarność”

MEN zmienia zasady przeprowadzania egzaminów w szkołach publicznych

W Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają prace nad projektem nowelizacji rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Zmiany mają na celu m.in. doprecyzowanie zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności.

Nowe przepisy mają wskazywać miejsce przeprowadzania tych egzaminów oraz określać ramy organizacyjne, w tym jednolite limity czasowe. Projekt zakłada, że egzaminy będą przeprowadzane stacjonarnie w szkole, do której uczeń został przyjęty. Zapis o miejscu egzaminu odnosi się przede wszystkim do uczniów realizujących obowiązek szkolny w formie edukacji domowej, dla których projekt przewiduje zdawanie egzaminów wyłącznie w siedzibie szkoły.

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 roku.

RPD postuluje wstrzymanie prac nad projektem rozporządzenia

Uwagi do projektu zmian rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów oraz słuchaczy w szkołach publicznych przekazała Monika Horna-Cieślak, Rzeczniczka Praw Dziecka. Na wstępie RPD wyraziła zaniepokojenie nieprzekazaniem projektu do zaopiniowania w standardowym trybie konsultacji, mimo że odnosi się on bezpośrednio do sytuacji dzieci i młodzieży oraz warunków realizacji prawa do nauki.

Horna-Cieślak odniosła się m.in. do egzaminów klasyfikacyjnych. Jej zdaniem konieczność zdawania tych egzaminów wyłącznie w siedzibie szkoły może zmusić uczniów do wielogodzinnych podróży, co generuje obciążenia finansowe dla rodzin i prowadzi do zjawiska wykluczenia transportowego.

Zdaniem RPD egzaminy stacjonarne w środowisku szkolnym mogą wywoływać u niektórych uczniów silny stres i lęk. Jest to szczególnie obciążające dla osób z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego lub z trudnościami sensorycznymi, co może uniemożliwić im rzetelne zaprezentowanie wiedzy. Także wprowadzenie jednolitych limitów czasowych na egzaminy nie uwzględnia tempa pracy uczniów z trudnościami rozwojowymi czy specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Według RPD projekt rozporządzenia nie zapewnia wystarczających gwarancji realizacji prawa dziecka do nauki. Horna-Cieślak postuluje wstrzymanie dalszych prac nad projektem i jego ponowną, pogłębioną analizę, uwzględniającą zróżnicowaną sytuację uczniów.

Negatywna opinia związkowców z NSZZ „Solidarność”

Projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych został zaopiniowany także przez Krajowy Sekretariat Nauki i Oświaty NSZZ „Solidarność”. Pismo w tej sprawie wystosował Krzysztof Wojciechowski, Zastępca Przewodniczącego KSNiO NSZZ „Solidarność”. Zdaniem związkowców projekt rozporządzenia nie zasługuje na pozytywną opinię.

Co prawda NSZZ „Solidarność” pozytywnie ocenił m.in. zamiar doprecyzowania, że egzaminy i sprawdziany powinny odbywać się stacjonarnie, w szkole. Jednak zdaniem związkowców zastrzeżenia budzi sztywne określenie czasu trwania egzaminu lub sprawdzianu, zwłaszcza w przypadku różnych przedmiotów i różnych form sprawdzania wiadomości oraz umiejętności. Inny charakter ma bowiem egzamin z przedmiotu humanistycznego, inny z matematyki, języka obcego, przedmiotów zawodowych, artystycznych czy praktycznych.

KSNiO NSZZ „Solidarność” postuluje, aby przepisy umożliwiały dostosowanie czasu egzaminu do specyfiki przedmiotu, formy egzaminu oraz potrzeb ucznia, z zachowaniem minimalnych standardów organizacyjnych.