Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Skutki ograniczenia i pozbawienia władzy rodzicielskiej

Pamela Opoczka
Adwokat Krakowskiej Izby Adwokackiej
Skutki ograniczenia i pozbawienia władzy rodzicielskiej
Skutki ograniczenia i pozbawienia władzy rodzicielskiej
Shutterstock
Perspektywa ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej dla wielu jest przerażająca, dlatego w toku postępowania sądowego zazwyczaj takie osoby zaciekle walczą o utrzymanie pełnej władzy rodzicielskiej nad swym dzieckiem. Niestety często jednak brakuje stronie sensownych argumentów w tym zakresie, jak również wiedzy z czym ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej tak naprawdę się wiąże.

Władza rodzicielska - co to jest?

Zacznijmy może więc od tego czym jest władza rodzicielska?

Władza rodzicielska to obowiązek, ale zarazem również prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw (stanowi o tym art. 95 § 1 k.r.o.)

Władza rodzicielska powinna być sprawowana tak, jak wymaga tego dobro dziecka i interes społeczny. Rodzice wychowują je i kierują nim. Obowiązani są oni troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka oraz przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. Osoby wykonujące władzę rodzicielską nie mogą stosować kar cielesnych względem dziecka – to nie tylko zakaz obyczajowy, ale po prostu zabrania tego prawo. Rodzice dziecka są również prawnie zobowiązani do sprawowania z należytą starannością zarządu nad jego majątkiem.

Jeśli orzeczenie sądu nie stanowi inaczej, to władza rodzicielska przysługuje obydwojgu rodzicom, w pełnym zakresie. Każdy z nich jest niezależnym od drugiego przedstawicielem ustawowym dziecka. O jego istotnych sprawach rodzice rozstrzygają wspólnie, natomiast w braku porozumienia między nimi, rozstrzyga wówczas sąd opiekuńczy.

Należy mieć na uwadze, że ani ograniczenie, ani pozbawienie władzy rodzicielskiej nie wpływa na obowiązek alimentacyjny rodzica względem dziecka, na jego prawo do kontaktów z dzieckiem oraz na dziedziczenie. Ograniczenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej nie dotyczy bowiem wymienionych sfer. Ograniczenie władzy rodzicielskiej wkracza bowiem jedynie w obszar decyzyjności rodzica względem dziedzin życia jego dziecka, zaś pozbawienie władzy rodzicielskiej tej decyzyjności całkowicie go pozbawia.

Kiedy można ograniczyć władzę rodzicielską?

Należy rozróżnić ograniczenie władzy rodzicielskiej dla dobra dziecka z uwagi na rozłąkę rodziców od zawinionego przez rodzica ograniczenia tej władzy, gdy dobro dziecka jest zagrożone.

W pierwszym przypadku, sąd może pozostawić pełną władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawią oni zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. W razie braku takiego porozumienia, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając właśnie władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka (jeżeli dobro dziecka za tym przemawia). Skutkować to może przyznaniem rodzicowi ograniczonemu w swej władzy prawa jedynie do współdecydowania z drugim rodzicem o istotnych sprawach dziecka, np. kwestiach zdrowotnych, czy edukacyjnych.

Jeśli natomiast dobro dziecka jest zagrożone i z tego powodu należy władzę rodzicielską ograniczyć, może to skutkować wydaniem przez Sąd stosownych zarządzeń, szerzej wymienionych w art. 109 k.r.o. Ograniczenie władzy rodzicielskiej może wówczas polegać m. in. na zobowiązaniu rodziców do określonego postępowania, do pracy z asystentem rodziny, skierowaniu rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, określeniu, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, czy też poddaniu wykonywania władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego.

Do najczęstszych powodów ograniczenia władzy rodzicielskiej można zaliczyć brak zainteresowania sprawami dziecka oraz brak dobrej komunikacji między rodzicami dziecka, uniemożliwiający prawidłowe sprawowanie pieczy nad dzieckiem. Często zdarza się, że jedno z rodziców całkowicie blokuje decyzje drugiego z nich, co niejednokrotnie dzieje się ze szkodą dla dzieci. Ograniczenie władzy rodzicielskiej jest zatem w takich sytuacjach konieczne.

Kiedy można pozbawić władzy rodzicielskiej?

Występują trzy odrębne przesłanki pozbawienia władzy rodzicielskiej (art. 111 k.r.o.):

  1. nadużywanie władzy rodzicielskiej;
  2. rażące zaniedbywanie obowiązków przez rodzica;
  3. występująca trwała przeszkoda w jej wykonywaniu.

Jeśli chodzi o trwałą przeszkodę w wykonywaniu władzy, to może to dotyczyć np. sytuacji zdrowotnej rodzica lub jego pobytu w zakładzie karnym. Może też się zdarzyć, że rodzic zaginie, dlatego w takich sytuacjach przepisy prawa pozwalają na pozbawienie go władzy rodzicielskiej (ewentualnie jej zawieszenie). Co do pozostałych podniesionych przesłanek, pozbawić władzy można jeśli rodzic wykonuje ją w niewłaściwy sposób, np. znęca się nad dzieckiem, rozpija je, zmusza do pracy, zaniedbuje dziecko, a także gdy rodzic nie utrzymuje kontaktów z dzieckiem i nie interesuje się nim.

Rodzic, któremu zamierza się ograniczyć władzę rodzicielską (lub jej pozbawić) powinien spojrzeć obiektywnie na swoje postępowanie względem dziecka. Dla dobra dziecka czasem lepszym rozwiązaniem jest powierzenie pełnej władzy tylko jednemu z rodziców. Często też ograniczenie władzy rodzicielskiej jest błędnie kojarzone z ograniczeniem rodzica w zakresie kontaktów z dzieckiem. Kontakty a sprawowanie władzy to całkowicie odrębne kwestie, o czym należy pamiętać.

Adwokat Pamela Opoczka
Kancelaria Adwokacka

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Przemoc domowa - MS zapowiada nowe przepisy
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje kolejne narzędzia, mające przeciwdziałać przemocy domowej. Na jakim etapie jest projekt?
    Wakacje kredytowe tylko dla osób zaspokajających własne potrzeby mieszkaniowe
    Wakacje kredytowe mają być dostępne dla osób posiadających kredyt hipoteczny w złotówkach, które sfinansowały nim zakup nieruchomości na cele mieszkaniowe. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy mającej je wprowadzić do polskiego systemu prawa. Jakie założenia przyjął projektodawca?
    Kredyt bez wkładu własnego – nowe limity ceny m2
    Kredyt bez wkładu własnego niesie za sobą ograniczenia, np. limity cen metra kwadratowego kupowane mieszkania. Portal GetHome.pl sprawdził, jak duża jest obecnie w największych miastach oferta mieszkań do kupienia za taki kredyt.
    Emerytura rolnicza a działalność gospodarcza - zmiany
    Rolnik na emeryturze nie będzie musiał zaprzestawać prowadzenia działalności rolniczej, by otrzymać świadczenie w pełnej wysokości. Takie zmiany zakłada nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu, seniorzy nie będą musieli składać żadnych wniosków. Szacujemy, że uprawnionych do świadczenia jest około 9 mln osób – poinformowała we wtorek w Świerczach (woj. mazowieckie) minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Premier: rozważamy przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. w całości lub części
    Premier zapowiada przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. - rząd rozważa możliwość przedłużenia obowiązującej do końca lipca tego roku tarczy antyinflacyjnej w całości lub części - powiedział we wtorek podczas konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów - UOKiK opracowuje zasady
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów jest problemem związanym z intensywnie rozwijającym się rynkiem mediów społecznościowych i brakiem transparentnych zasad. Dlatego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów kończy przygotowania nad zbiorem zasad związanych z treściami sponsorowanymi. Jakie to będą zasady?
    Wniosek o „żłobkowe” do 31 maja 2022 r. - czy warto złożyć?
    31 maja 2022 r. upływa ważny termin dla rodziców wnioskujących o tzw. świadczenie żłobkowe. Czy warto się spieszyć?
    Bilet z drugiej ręki - jak uniknąć problemów?
    O czym pamiętać kupując bilet z drugiej ręki? Na jakie przepisy dotyczące odsprzedaży biletów warto zwrócić uwagę?
    Kredyt sędziego a sprawa "frankowa" - uchwała SN
    Sędzia, który zawarł z bankiem będącym stroną postępowania umowę kredytu frankowego nie jest z tej przyczyny wyłączony z mocy ustawy ze sprawy dotyczącej roszczeń wynikających z umowy zawartej przez ten bank z innym podmiotem - wynika z uchwały Sądu Najwyższego.
    Koniec stanu epidemii w Polsce od poniedziałku 16 maja
    Koniec stanu epidemii w Polsce następuje z dniem 16 maja. Zostaje zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego - wynika z rozporządzenie ministra zdrowia w tej sprawie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Co się zmienia?
    Krajowy Plan Odbudowy. Ustawa o SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE
    KPO dla Polski. Czekamy na formalną akceptację kolegium unijnych komisarzy, to jest kwestia kilku, kilkunastu dni - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller pytany o Krajowy Plan Odbudowy. Podkreślił, że projekt dotyczący likwidacji Izby Dyscyplinarnej SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE.
    Zmiany w Polskim Ładzie od lipca 2022 - wątpliwości konstytucyjne wobec ustawy
    Zmiany w Polskim Ładzie. Koalicja Obywatelska wstrzymała się w Sejmie od głosu w głosowaniu nad nowelą ustawy, która obniża dolną stawkę PIT z 17 na 12 procent, bo nie zostały przyjęte poprawki zgłoszone przez nasz klub - mówi poseł Jarosław Urbaniak. Jak ponadto ocenił, nowela ustawa może być sprzeczna z konstytucją.
    MS: sądy znacznie przyspieszyły
    Średni czas postępowań w 2022 r. skrócił się o prawie dwa miesiące - informuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Co wpływa na przyspieszenie pracy sądów?
    Dodatkowy termin na pierwsze przesłanie prądu z OZE do sieci [Sejm]
    Sejm uchwalił nowelizację ustawy Prawo ochrony środowiska z poprawką, która wydłuża do 16 lipca 2024 r. termin pierwszego wprowadzenia energii do sieci przez nowych wytwórców prądu z OZE.
    Frankowicze - SN uwzględnił skargi nadzwyczajne Prokuratora Generalnego
    Sąd Najwyższy uwzględnił 2 z 15 dotychczas skierowanych przez Prokuratora Generalnego skarg nadzwyczajnych w obronie frankowiczów i uchylił w całości zaskarżone nakazy zapłaty Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
    KE proponuje nowe przepisy chroniące dzieci przed wykorzystaniem seksualnym
    Komisja Europejska uważa, że obecny system oparty na dobrowolnym wykrywaniu i zgłaszaniu takich przypadków przez przedsiębiorstwa okazał się niewystarczający, aby zapewnić dzieciom dostateczną ochronę.
    Pandemia już nie chroni przed eksmisją - powrót eksmisji lokatorów
    Od kiedy obowiązuje zniesienie zakazu eksmisji? Co to oznacza dla właścicieli i lokatorów? Jakie są najczęstsze powody postępowania eksmisyjnego?
    Wadliwie zwołane zebranie wspólnoty mieszkaniowej. Czy uchwała jest ważna?
    Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że błędy w zakresie zwołania i przeprowadzenia zebrania wspólnoty mieszkaniowej są istotne, jeśli miały one wpływ na wynik głosowania oraz przyjęte uchwały. Osoba zainteresowana podważeniem uchwał powinna np. wykazać, że wadliwe zwołanie zebrania wspólnoty miało związek z wynikiem późniejszego głosowania. Trzeba pamiętać, że oprócz uchylenia uchwały na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali, możliwe jest też złożenie pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały (z wykorzystaniem art. 189 kodeksu postępowania cywilnego).
    Makijaż permanentny lub tatuaż z odpowiednim tuszem - radzi GIS
    Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, iż wymagania dla tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego zostały określone w rozporządzeniu Komisji Europejskiej.
    Kiedy 14. emerytura w 2022 r.?
    Kiedy zostanie wypłacona 14. emerytura w 2022 r.? Kto otrzyma świadczenie? Zasady dotyczące przyznawania czternastek emerytom i rencistom zawiera projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.
    Kiedy obywatel Ukrainy powinien zgłosić w ZUS wyjazd z Polski?
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o ważnych zasadach dotyczących obywateli Ukrainy, którzy otrzymają wsparcie w ramach programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego.
    Taksa notarialna
    Taksa notarialna to opłata pieniężna, którą notariusz pobiera za dokonanie czynności notarialnej.
    Skala podatkowa
    Skala podatkowa w ogólnym znaczeniu, to rodzaj zapisanego w przepisach podatkowych wzoru matematycznego, który wskazuje sposób obliczenia podatku. Ze skalą podatkową w przepisach podatkowych mamy do czynienia z reguły wtedy, gdy różne stawki podatku dotyczą określonych przedziałów wartości podstawy opodatkowania (np. dochodu). Ze skalą podatkową nierozerwalnie wiąże się też pojęcie „progów podatkowych”, a także pojęcie "kwoty wolnej (od podatku)". W polskich przepisach podatkowych mamy skalę podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych (skala podatkowa PIT) oraz skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn.
    Spadek po osobie żyjącej - czy to możliwe?
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje uchylenie jednego z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Czy u notariusza będzie można złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku po osobie żyjącej?