REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Natalia Kurdziel

REKLAMA

REKLAMA

Podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest uregulowany ustawą z 9 września 2000 roku podatek od niezawodowego obrotu majątkiem, polegającego na zbywaniu różnorodnych dóbr; usług jak i towarów. Jest to podatek o charakterze samorządowym, do którego poboru właściwy rzeczowo jest naczelnik urzędu skarbowego.

Kto jest podatnikiem?

REKLAMA

Zakres podmiotowy podatku od czynności cywilnoprawnych obejmuje osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, na których ciąży obowiązek podatkowy określony w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Rozkład ciężaru podatkowego określa ustawa. Dla przykłady obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży spoczywa na kupującym, przy umowie zamiany na stronach czynności, przy umowie darowizny na obdarowanym, przy umowie dożywocia na nabywcy własności nieruchomości.

Zobacz: Rozliczenie podatkowe małżonków na preferencyjnych warunkach

Zakres przedmiotowy podatku

REKLAMA

Zakres przedmiotowy ściśle określa ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, która w art. 1. w sposób enumeratywny wymienia czynności podlegające opodatkowaniu tymże podatkiem. Ustawowy katalog ma charakter zamknięty co oznacza, że przepisom ustawy podlegają wyłącznie czynności w nim wskazane. Dlatego też podatkiem objęte są następujące czynności:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• Umowa sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych
• Umowa pożyczki
• Umowa darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy
• Umowa dożywocia
• Umowa o dział spadku oraz o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub opłat.
• Ustanowienie hipoteki
• Ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności
• Umowa depozytu nieprawidłowego
• Umowa spółki

Zobacz: Wzory umów

Zobacz: Gdzie złożyć PiT?

Analizując powyższy katalog łatwo zauważyć, że nie należą do niego umowy mieszane ani nienazwane.

Drugą przesłanką obok katalogu czynności, warunkującą opodatkowanie omawianym podatkiem jest położenie przedmiotu opodatkowania. Otóż według ustawy opodatkowaniu podlegają te czynności cywilnoprawne, których przedmiot znajduje się na terytorium Polski tzn. rzecz znajduje się bądź prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Polski. W pewnych okolicznościach opodatkowanie p. c. c. rzeczy bądź praw majątkowych znajdujących się poza granicami kraju także jest możliwe. W tym celu jednak muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki: nabywca musi mieć miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce oraz czynność musi być dokonana na terytorium Polski.

Wyłączenia

Ustawa p. c. c., oprócz powyżej omówionego katalogu, wymienia także czynności, które wyłączone są spod opodatkowania. Podstawa wyłączenia może wynikać z: 

REKLAMA

• socjalnego charakteru czynności, np. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, nauki, szkolnictwa, zatrudnienia i wynagrodzeń.
• działalności podmiotów publicznych, np. czynności dotyczące wyborów czy referendów
• systemowego charakteru, np. umowa sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym.

Wyłączenia mogą wynikać także z potrzeby rozgraniczenia opodatkowania obrotu, w zależności od jego profesjonalnego bądź nieprofesjonalnego charakteru, na p. c. c. oraz VAT. Ogólna zasada wyrażona w art. 2 ptk. 4 u. p. c. c. mówi, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli choćby jedna ze stron takiej czynności jest opodatkowana VAT bądź z niego zwolniona.

Moment powstania obowiązku podatkowego 

Zasadą jest, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Ustawa wymienia także inne momenty powstania tego obowiązku, np. moment uprawomocnienia się wyroku sądu, zawarcia ugody, doręczenia wyroku sądu polubownego.

Dla podatku od czynności cywilnoprawnych właściwe jest pojęcie „ponownego momentu powstania obowiązku podatkowego”. Zgodnie z nim obowiązek powstaje w momencie powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej, która przy jej dokonaniu nie została zgłoszona do opodatkowania w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Podstawa opodatkowania

Podstawa opodatkowania nie jest określona w sposób jednolity. Ustawa wyznacza podstawy opodatkowania w zależności od przedmiotu podatku. Dlatego też podstawa opodatkowania zmienia się w zależności od rodzaju czynności cywilnoprawnej. Wśród nich można wymienić, np.:

• przy umowie sprzedaży — wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego
• przy umowie darowizny — wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego;
• przy umowie dożywocia — wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego;
• przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku — wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku;
• przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego — kwota lub wartość pożyczki albo depozytu;

Wysokość podatku

Kwestie wysokości podatku także nie są uregulowane w sposób jednolity dla ogółu czynności podlegających p. c. c. Dla zobrazowania problemu warto podać wartości stawek wraz z odpowiadającymi im przykładami popularnych czynności:

• Stawka 2% - umowy zamiany, sprzedaży, dożywocia, o dział spadku
• Stawka 1% - odpłatne użytkowanie, odpłatna służebność
• Stawka 0,1% - hipoteka na zabezpieczenie wierzytelności istniejących
• Stawka 19% - hipoteka kaucyjna
• Stawka 0,5% - umowa spółki

Zobacz: Kto zapłaci podatek od nieruchomości

Zwolnienia 

Przepisy ustawy wskazują pewne grupy podmiotów jak i sytuacji, które są zwolnione z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Wśród zwolnień podmiotowych najbardziej popularne to: Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pożytku publicznego, państwa obce (przedstawicielstwa dyplomatyczne, konsularne, siły zbrojne). Z kolei dobrym przykładem zwolnień przedmiotowych są sprzedaż walut obcych, bony i obligacje skarbowe, sprzedaż rzeczy ruchomych, jeśli wartość podstawy opodatkowania nie przekracza 1 000 zł.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Minister Finansów spotkał się z Prezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Rozmawiano o wzmocnieniu współpracy

Minister finansów Andrzej Domański spotkał się z Nadią Calvino, prezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Rozmawiano o wzmocnieniu współpracy.

Nowe możliwości organizacji ekologicznych. Toczą się prace nad nowelizacją ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody

Toczą się prace nad projektem nowelizacji ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody. Organizacjom ekologicznym zostanie zapewniona możliwość zwrócenia się do sądu z żądaniem skutecznego zbadania legalności planów urządzenia lasu.

Modułowe e-podręczniki do 12 przedmiotów. MEN podało, że przetestują je wybrane szkoły podstawowe. Ale które?

Modułowe e-podręczniki do 12 przedmiotów. Przetestują je wybrane szkoły podstawowe. Udział w pilotażu jest bezpłatny i da możliwość pracy z nowoczesnymi narzędziami. ORE zapewnia wsparcie merytoryczne i dydaktyczne.

Wydatki na zagospodarowanie odpadów komunalnych w dół. Będą niższe opłaty. Warszawski ratusz pracuje nad uchwałą zmieniającą

Będą niższe opłaty za odpady komunalne? Warszawski ratusz pracuje nad uchwałą zmniejszająca wysokość stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wydatki na zagospodarowanie odpadów komunalnych od II półrocza 2021 r. zmniejszyły się.

REKLAMA

Będą zmiany w zarządzaniu kryzysowym. Powstanie Krajowa Ocena Ryzyka i nowe kryteria dotyczące infrastruktury krytycznej

Rozpoczęły się prace na nowelizacją ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Powstanie Krajowa Ocena Ryzyka i nowe kryteria umożliwiające identyfikację obiektów, instalacji oraz urządzeń jako infrastruktury krytycznej.

Płeć determinuje wybory edukacyjne. Znaczenie ma też miejsce zamieszkania. Więcej kobiet niż mężczyzn odbiera tytułu magistra

Płeć determinuje wybory edukacyjne. Co roku dwa razy więcej kobiet niż mężczyzn otrzymuje tytuł magistra. Wpływ na wyniki ósmoklasistów ma nie tylko płeć, ale też miejsce zamieszkania.

Wszystkie projekty konsultowane internetowo. Czy to przyspieszy prace nad aktami prawnymi w Polsce?

O rewolucyjnych zmianach zaproponowanych przez Prezydium Sejmu informuje "Rzeczpospolita". Nowe rozwiązania mają zwiększyć przejrzystość prac legislacyjnych. Chodzi też o jeden z tzw. kamieni milowych wynegocjowanych z Komisją Europejską.

Czternasta emerytura w 2024 roku - termin wypłaty, kwota

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie zwane czternastą emeryturą, będzie w 2024 roku wypłacone we wrześniu, podobnie jak rok wcześniej. Tak wynika z projektu rozporządzenia Rady Ministrów opublikowanego w 20 maja 2024 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

REKLAMA

Wybory do europarlamentu 2024. Diety i dni wolne od pracy dla członków komisji wyborczych i mężów zaufania – warunki, kwoty, przepisy

Tak jak w przypadku innych wyborów, członkom komisji wyborczych z tytułu pracy w tych komisjach należą się dni wolne a także wynagrodzenie w formie diet. Ile dni wolnych przysługuje i jakie kwoty diet są przyznawane członkom komisji wyborczych w wyborach do europarlamentu w 2024 roku. Czy mają do nich również prawo mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni?

3200 zł miesięcznie dla osób niepełnosprawnych. Ruszył nabór wniosków

3200 zł miesięcznie dla osób niepełnosprawnych. Trwa nabór wniosków w ramach programu „Rehabilitacja 25 plus”. Dofinansowanie obejmuje świadczenia takie jak całodzienne usługi opiekuńcze, aktywizację w sferze fizycznej, intelektualnej i społecznej, a także zawodowej.

REKLAMA