Nowe przepisy o rencie wdowiej. Co zmieniają dla rolników?

• Renta wdowia w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, zbieg prawa do świadczeń
• Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, emerytury rolniczej i innych świadczeń przysługuje renta wdowia zależnie od jej wyboru
• KRUS będzie ustalał prawo do renty wdowiej dla rolników oraz jej wysokość

Nowe przepisy o rencie wdowiej dotyczą także rolników. Pojawiło się bowiem szereg zmian w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Prawo renty wdowiej i jej wypłata ruszą nie wcześniej niż od dnia 1 lipca 2025 r., ale osoby, które spełniają warunki mogą składać wnioski o ustalenie zbiegu świadczeń już od dnia 1 stycznia 2025 r. Prześledźmy po kolei jakie nowe regulacje zostały wprowadzone w przypadku ubezpieczonych rolników.

Renta wdowia w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, zbieg prawa do świadczeń

Przepisy o rencie wdowiej wprowadzają zmiany w art. 33 w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników (dalej także: "ustawa"). Zgodnie z nowymi regulacjami:

1. w razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4 oraz art. 33a ustawy;
2. w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 33a ustawy.

Ponadto, uprawniony do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i do emerytury na podstawie art. 24 lub art. 24a przepisów emerytalnych traci prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, chyba że zanim wystąpi z wnioskiem o prawo do emerytury na podstawie art. 24 lub art. 24a przepisów emerytalnych złoży oświadczenie, że wybiera rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy. W przypadku złożenia tego oświadczenia środki zgromadzone na jego rachunku w otwartym funduszu emerytalnym są przekazywane przez ten fundusz, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Oświadczenie o wyborze świadczenia jest ostateczne i nie przysługuje od niego prawo odstąpienia.

Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, emerytury rolniczej i innych świadczeń przysługuje renta wdowia zależnie od jej wyboru

W związku z rentą wdowią pojawił się zupełnie nowy art. 33a w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wynika z niego, że osobie uprawnionej do renty rodzinnej (tj. renty rodzinnej po zmarłym małżonku przysługującej dla wdowy lub wdowca) oraz do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo do policyjnej renty inwalidzkiej wypłaca się, zależnie od jej wyboru:

1. przysługującą rentę rodzinną z ubezpieczenia oraz 25 % emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej, albo
2. przysługującą emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emeryturę rolniczą, emeryturę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturę wojskową, emeryturę policyjną, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, rentę rolniczą szkoleniową, rentę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskową rentę inwalidzką albo policyjną rentę inwalidzką, oraz 25 % renty rodzinnej z ubezpieczenia.

Osoba uprawniona ma prawo do wypłaty renty wdowiej na powyższych zasadach w przypadku:

• osiągnięcia wieku emerytalnego;
• pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
• nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Przy czym wypłata renty wdowiej ustaje z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną. A wysokość sumy świadczeń w ramach renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności kwoty najniższej emerytury. W przypadku przekroczenia kwoty trzykrotności kwoty najniższej emerytury, świadczenia ulegają pomniejszeniu o kwotę przekroczenia według kolejności określonej przez ustawodawcę.

KRUS będzie ustalał prawo do renty wdowiej dla rolników oraz jej wysokość

W ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadza się również nowy art. 37a w brzmieniu:

1. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) pozyskuje za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 68aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dane od innych organów emerytalno-rentowych, którym został udostępniony ten system, niezbędne do ustalania prawa i wysokości oraz wypłaty świadczeń, rozliczeń z tytułu tych świadczeń pomiędzy tymi organami oraz do ustalania zbiegu świadczeń;
2. na żądanie KRUS złożone za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 68aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, każdy z organów emerytalno-rentowych, którym został udostępniony ten system, udostępnia dane niezbędne do ustalania prawa i wysokości oraz wypłaty świadczeń, rozliczeń z tytułu tych świadczeń pomiędzy tymi organami oraz do ustalenia zbiegu świadczeń.