Rząd

Pod koniec 2026 roku część Polaków skorzysta z dodatkowego dnia wolnego od pracy, który w połączeniu z układem kalendarza zapewni aż pięć kolejnych dni wolnego bez konieczności wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Termin wyznaczył Prezes Rady Ministrów, jednak jego decyzja nie obejmuje wszystkich zatrudnionych. W prywatnych firmach o przyznaniu wolnego zdecyduje pracodawca. Wyjaśniamy, kto skorzysta z wyjątkowo długiej przerwy świątecznej i jakie zasady obowiązują pozostałych pracowników.

W dniu 21 sierpnia 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, ukazał się rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zakłada podniesienie pierwszego progu podatkowego w skali podatkowej PIT z obecnych 120 000 zł do 130 000 zł i ponadto – wyodrębnienie drugiego i trzeciego progu podatkowego. Na takie rozwiązanie nie zgadzają się jednak posłowie PiS, którzy mają własny pomysł na nową skalę podatkową PIT. W ich ocenie – obecnym realiom wynagrodzeń, odpowiadałby pierwszy próg podatkowy na poziomie 180 000 zł.

Chociaż opracowany przez rząd „Poradnik bezpieczeństwa”, który ma przygotować Polaków na różne sytuacje kryzysowe, został opublikowany już w sierpniu ubiegłego roku – cały czas wiele osób zadaje sobie pytania: Czy będzie obowiązek tworzenia kryzysowego planu rodzinnego i co z przygotowaniem zapasów wody, żywności, leków i środków pierwszej potrzeby? MSWiA, w dniu 2 września br., przekazało nowe informacje o działaniach podejmowanych w kwestii zwiększenia bezpieczeństwa obywateli i przygotowania ich do sytuacji kryzysowych.

Do dnia 18 stycznia 2033 r. wszystkie bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – wynika to wprost z przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który już obowiązuje. W związku z powyższym – niemal 15 mln kierowców (tj. co drugi kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami), nie uniknie konieczność wymiany prawa jazdy na nowe. Szacuje się, że za ww. wymianę kierowcy zapłacą łącznie aż 1 494 101 300 zł, tytułem opłat za wymianę dokumentów (i to nie uwzględniając podwyżki ww. opłat, którą planuje rząd). Czy wymiana bezterminowego prawa jazdy, może skutkować tym, że dotychczas bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami – zostanie ograniczone terminem ważności?

Miliony złotych należności wobec ZUS mogą zostać umorzone z mocy prawa. Rząd przyjął projekt przepisów, które mają zakończyć wieloletnie i kosztowne postępowania egzekucyjne dotyczące składek powstałych przed 1 stycznia 1999 r. Co ważne, osoby objęte zmianami nie będą musiały składać wniosku o umorzenie. Jest jednak istotny wyjątek, o którym warto wiedzieć.

W dniu 5 sierpnia 2026 r., do rozpatrzenia przez Radę Ministrów, został skierowany projekt rozporządzenia, z którego wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką.

To już praktycznie pewne: w 2027 roku, w roku wyborów do polskiego parlamentu dojdzie do podwojenia kwoty wolnej w PIT. To oznacza automatyczną podwyżkę w wysokości do 270 zł dla wszystkich o dochodach miesięcznych powyżej 2 500 zł.

W rządzie trwają zaawansowane prace legislacyjne nad projektem rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, które wprowadza dla budownictwa mieszkaniowego wymóg spełniania przez budynki (i lokale mieszkalne) klasy akustycznej AQ – 0, która dotąd stosowana była główne w segmencie premium. Nowe wymogi w zakresie ochrony przed nadmiernych hałasem pochodzącym z sąsiedniego lokalu, przewidziano nie tylko dla mieszkań w budynkach wielorodzinnych (czyli blokach mieszkalnych), ale również dla budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i szeregowej oraz budynków jednorodzinnych, w których wydzielono dwa lokale, które dotychczas nie musiały spełniać tak restrykcyjnych norm.

Tysiące rodzin może być dotkniętych problemem nierozliczonych zaliczek w programie „Czyste Powietrze". W części przypadków pieniądze trafiły bezpośrednio do wykonawców, a mimo to fundusze dochodzą zwrotu od beneficjentów. Rada Ministrów ma 1 sierpnia 2026 r., rozpatrzyć projekt ustawy (UD346), który zawiesi dochodzenie należności od poszkodowanych i skierować roszczenia wprost przeciwko firmom.

Rząd chwali się, że coraz więcej osób bierze udział w systemie kaucyjnym, ale jednocześnie przyznaje, że jest to miłość z przymusu. Z oficjalnych danych wynika, iż pobrano już kaucję za 3 mld opakowań, a zwrócono za miliard. Co się dzieje z tymi plastikami i puszkami, które nie wróciły do sklepów, co z pieniędzmi z nieodebranych kaucji?

Minimalna krajowa 2027 r. bez porozumienia w ramach dialogu trójstronnego. Pozostaje czekać na rozporządzenie Rady Ministrów do 15 września 2026 r. Wiadomo, że będzie wyższa niż przewidywano. Rząd podał także inne kwoty niż obliczali ekonomiści.

Rząd opublikował już projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. Co w praktyce oznacza to dla seniorów w kontekście tegorocznej 14. emerytury?

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa dopuszczalną długość i wysokość budynku gospodarczego (do którego zalicza się również szopy ogrodowe/domki narzędziowe) oraz garażu, posadowionego na nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną, jeżeli jest on usytuowany przy granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Wielkości te, mają ulec zmianie od 20 września 2026 r., w związku z trwającymi w rządzie pracami nad nowym rozporządzeniem w powyższym przedmiocie (tj. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

Od 1 stycznia 2027 r. akcyza na alkohol w Polsce wzrośnie – i to niezależnie od tego, czy rząd zdąży przeforsować swój najnowszy projekt. Obowiązująca od 2022 r. akcyzowa mapa drogowa już dziś przewiduje na ten rok kolejną podwyżkę, a Ministerstwo Finansów chce ją znacząco pogłębić. Jedyną realną niewiadomą pozostaje skala – bo nad nową ustawą wciąż wisi cień prezydenckiego weta.

Rząd odkrywa karty w sprawie podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Ma on ma przynieść budżetowi państwa około 4 mld zł w latach 2026–2027. Nowa danina wejdzie w życie 1 sierpnia i obejmie producentów oraz sprzedawców paliw, a jej stawka ma wynieść aż 60 proc. podstawy opodatkowania (wcześniej miało być nawet 75 proc.).

W rządzie trwają zaawansowane prace nad projektem ustawy, który wprowadza szereg nowych obowiązków dla wynajmujących mieszkania i domy na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta (czyli świadczący usługi najmu krótkoterminowego). Wśród nich, znalazł się m.in. obowiązek zgłoszenia nieruchomości (która udostępniana jest przez właściciela osobom trzecim, w ramach wspomnianego najmu krótkoterminowego) do centralnego wykazu, na podstawie którego wynajmujący uzyska indywidualny numer identyfikacyjny obiektu. Za niedopełnienie powyższego obowiązku, jak również za niezamieszczenie ww. numeru w ogłoszeniu o wynajmie – Ministerstwo Sportu i Turystyki przewidziało wysokie kary administracyjne, które będą mogły być nakładane w drodze jednostronnej decyzji marszałka województwa.

Szykuje się duży zastrzyk gotówki dla polskich emerytów. Najnowsze prognozy makroekonomiczne gabinetu rządowego na lata 2026-2030 dają jasny sygnał: przyszłoroczne dodatki finansowe mocno pójdą w górę. Z wyliczeń wynika, że łączna wartość trzynastki i czternastki zepnie się w kwotę bliską 4000 złotych.

W dniu 14 kwietnia 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który od 1 stycznia 2027 r. wprowadza istotne ograniczenia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a konkretnie – w zakresie podmiotów, które są uprawnione do uzyskania decyzji WZ. Projekt został następnie przekazany do Sejmu, gdzie spotkał się z uznaniem sejmowej Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. To już kolejna (w ostatnim czasie) duża zmiana w zakresie zasad ustalania warunków zabudowy – od 1 stycznia 2026 r. bowiem nie uzyska się już bezterminowej decyzji o warunkach zabudowy.

Od 5 czerwca 2025 r. rząd pracuje nad projektem specustawy przeliczeniowej, który stanowić ma rozwiązanie, jakie MRPiPS proponuje dla poszkodowanych emerytów, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), na podstawie którego – 200 tys. emerytów powinno otrzymać od ZUS ok. 64 tys. zł wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń i podwyżkę emerytury o niemal 1200 zł. Pomimo jednak, iż celem ustawy (jak wskazywał sam resort) jest „uregulowanie kwestii dotyczącej stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (...) w sposób pozwalający na utrzymanie zaufania obywatela do państwa” – w projekcie zupełnie pominięto część poszkodowanych emerytów, dla nikogo nie przewidziano wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń, a jedynie podwyżkę świadczeń bieżących i ponadto – jak wskazuje Ministerstwo Finansów – proponowana regulacja w obecnym kształcie wprowadzi nierówności pomiędzy świadczeniobiorcami.

W dniu 20 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którym rząd rozszerza krąg osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego 800 plus. Opiekunowie dzieci, którzy dotychczas byli pominięci w ustawowym katalogu osób, którym przysługuje świadczenie i w sprawie których interweniował RPO – nie będą już musieli walczyć o przyznanie 800 plus w sądzie.

W dniu 14 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, autorstwa Ministerstwa Finansów, którego celem jest zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” („zagwarantowania ochrony przed bezdomnością osobom eksmitowanym, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych”) lokatorom, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie są oni bowiem chronieni przed eksmisją „na bruk” na takim samym poziomie, jak lokatorzy eksmitowani z lokali mieszkalnych w trybie egzekucji sądowej.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, który poszerza katalog osób zobowiązanych do płatności za pobyt seniora w domu pomocy społecznej – o osoby, które zostały obdarowane nieruchomością w zamian za opiekę (m.in. w ramach umowy dożywocia). Zmiana ta ma na celu „wzmocnienie zostanie ochrona interesów osób starszych i zależnych, które przekazały swój majątek w zamian za zapewnienie im opieki” oraz „zmniejszenie obciążenia finansowego systemu pomocy społecznej”.

W dniu 30 marca 2026 r. rozpoczął się nabór wniosków w ramach nowego programu rządowego, uruchomionego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w którym można uzyskać dofinansowanie m.in. do wiaty samochodowej posadowionej na swojej nieruchomości. Jednym z warunków przyznania dotacji jest jednak m.in. to aby, taka wiata – w swojej konstrukcji – zawierała ogniwa fotowoltaiczne, ponieważ jest to program skierowany do osób fizycznych, które inwestują w mikroinstalacje fotowoltaiczne i magazyny energii elektrycznej. Z ubieganiem się o dofinansowanie trzeba się pospieszyć, bo nabór wniosków potrwa tylko do wyczerpania budżetu programu (nie dłużej niż do 24 kwietnia 2026 r.).

Pomoc dla osób 65 plus, waloryzowane kryterium dochodowe i trzyletnie cykle programu. Znamy szczegóły dotyczące pomocy dla seniorów. Kto i na jakich zasadach już niedługo skorzysta z bonu senioralnego?

W odpowiedzi na interpelację poselską – wiceminister Sebastian Gajewski – poinformował, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przychylnie odnosi się do prowadzenia dalszych prac nad projektami ustaw dotyczących wprowadzenia emerytur stażowych i ponadto – że zostało zobligowane do podjęcia prac nad stanowiskiem Rady Ministrów dotyczącym regulacji zawartych w ww. projektach. Czy oznacza to „odmrożenie” tematu emerytur stażowych i szansę na to, że emerytura zależna będzie nie tylko od wieku, ale również od stażu pracy?