REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

JOW-y, czyli jednomandatowe okręgi wyborcze

JOW-y, czyli jednomandatowe okręgi wyborcze
JOW-y, czyli jednomandatowe okręgi wyborcze

REKLAMA

REKLAMA

Jednomandatowe okręgi wyborcze, w najczęściej branym pod uwagę wariancie oznaczają, że zwycięzca bierze wszystko; głosy oddane na pozostałych kandydatów (którzy zdobyli mniej głosów) nie mają znaczenia przy podziale mandatów. Kwestia wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu podnoszona jest w debacie publicznej nie po raz pierwszy. W niedzielę 6 września 2015 r. Polacy będą mieli możliwość wypowiedzenia się w tej sprawie - jedno z pytań w referendum brzmi bowiem: czy jesteś za wprowadzeniem jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu.

Najczęściej hasło JOW pojawiało się w postulatach PO, jednak również PiS - dziś przeciwny - w pewnym okresie patrzył na pomysł zmiany ordynacji przychylnie.

REKLAMA

REKLAMA

System większościowy obowiązuje od 2011 r. w Senacie. W zeszłym roku po raz pierwszy w ten sposób wybraliśmy radnych we wszystkich gminach. Na przestrzeni ostatnich 25 lat pojawiały się także propozycje wprowadzenia jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu; przeforsowanie tego pomysłu wymagałoby jednak zmiany w konstytucji, w której zapisano, że wybory do Sejmu są proporcjonalne.

W przypadku izby niższej w latach 90. pojawiały się propozycje wprowadzenia konstrukcji proporcjonalno-większościowej, zakładającej wybór części posłów w okręgach jednomandatowych, części - w wielomandatowych. Liczono, że system mieszany zaradzi dużemu rozdrobnieniu formacji w Sejmie. Pomysł ten jednak przepadł. Wówczas powstał Ruch Obywatelski na rzecz JOW, który co roku w rocznicę uchwalenia Konstytucji Trzeciego Maja organizował akcję zbierania podpisów pod referendum w tej sprawie, jednak bez efektów.

Umowy terminowe po zmianach (książka)

REKLAMA

50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Temat powrócił w czasie prac w parlamencie nad ordynacją wyborczą w 2001 r., w końcówce rządów AWS. Niezrzeszony wówczas poseł Antoni Macierewicz wraz z Adamem Wędrychowiczem z Koalicji dla Polski proponował poprawkę do projektu ustawy przygotowanej przez SLD zakładającą wprowadzenie większościowej ordynacji wyborczej i 460 jednomandatowych okręgów wyborczych. Ostatecznie Sejm nie poparł tych zmian. Premier Jerzy Buzek ubolewał po uchwaleniu nowych przepisów, że postulat jednomandatowych okręgów nie został zrealizowany, a marszałek Sejmu Maciej Płażyński stwierdził, że ordynacja większościowa lepiej realizuje podstawowe założenia ustroju demokratycznego.

W czasie kampanii do parlamentu w 2001 r. wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych było głównym punktem proponowanej reformy ustroju państwa debiutującej wówczas na scenie politycznej Platformy Obywatelskiej.

Za jednomandatowymi okręgami w wyborach do Sejmu opowiadał się także PiS. W 2003 r. Prawo i Sprawiedliwość zgłosiło projekt nowej ordynacji wyborczej, który zakładał wprowadzenie 230 jednomandatowych okręgów wyborczych i 16 okręgów wojewódzkich. Zgodnie z propozycją partii w wyborach większościowych wyłanianoby 230 spośród 460 posłów. Jeden okręg jednomandatowy obejmowałby średnio około 168 tys. mieszkańców.

JOWy i WOWy, czyli jedno- i wielomandatowe okręgi wyborcze

Gdy więc w 2003 r. Platforma wyszła z propozycją zmian w konstytucji, najprzychylniej do pomysłów PO odniósł się PiS - przy niechęci pozostałych klubów. Szef klubu PiS Ludwik Dorn deklarował, że z PO łączy ich przekonanie, że zasadnicza zmiana ustrojowa jest konieczna.

Lider PO Donald Tusk przekonywał, że ordynacja większościowa do Sejmu "ułatwi pozytywną selekcję w świecie polityki". Mówił, że taka zmiana ordynacji mogłaby skutecznie zapobiec wyborowi do Sejmu "ludzi nieodpowiedzialnych, przestępców i szaleńców". "Ordynacja większościowa i okręgi jednomandatowe dają realną szansę na dobrą selekcję w wyborach do parlamentu" - mówił wówczas Tusk. Podkreślił, że takie rozwiązanie byłoby "niezwykle trudnym sitem dla tych partii, które nie zadbają o odpowiedni poziom kandydatów do parlamentu".

W czerwcu 2004 r. Tusk zapowiedział przeprowadzenie inicjatywy na rzecz referendum, które umożliwiłoby zmiany w konstytucji dotyczące wprowadzenia ordynacji wyborczej opartej na okręgach jednomandatowych oraz zmniejszenia liczebności Sejmu i likwidacji Senatu.

Tę inicjatywę PiS przyjął już mniej przychylnie. Kazimierz Marcinkiewicz nazwał ją "kolejną szopką polityczną" i zapowiedział nakłanianie Platformy do własnej propozycji mieszanego systemu w wyborach do Sejmu. Ostatecznie obu klubom nie udało się dojść do porozumienia i Sejm odrzucił projekt PiS.

Tymczasem PO pod hasłem "Powiedz 4 x TAK dla Polski" przeprowadziła akcję zbierania podpisów pod swoim wnioskiem. W styczniu 2005 r. 750 tys. podpisów poparcia pod wnioskiem o referendum w sprawie zmian ustrojowych przekazała marszałkowi Sejmu Włodzimierzowi Cimoszewiczowi.

W czasie kampanii do parlamentu w 2005 r. prezes PiS Jarosław Kaczyński przeciwstawił się proponowanemu przez PO wprowadzeniu jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do Sejmu, bo - jak tłumaczył - będą w nich wygrywać ci kandydaci, którzy tkwią w niejasnych lokalnych układach. JOW-y były jedną ze zmian w konstytucji proponowanych przez typowanego na premiera w przyszłym rządzie Platformy Jana Rokitę.

Temat jednomandatowych okręgów powrócił w dyskusji nad rozwiązaniem Sejmu V kadencji. Gdy PiS chciało przeprowadzić w 2006 r. głosowanie nad wnioskiem o rozwiązanie Sejmu, Platforma odpowiadała, że poprze pomysł wcześniejszych wyborów tylko wtedy, gdy będą się one odbywać w jednomandatowych okręgach wyborczych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Platformy, PiS zaproponował znowu ordynację mieszaną, zgodnie z którą w jednomandatowych okręgach wybierany byłby co drugi poseł. Tusk odrzucił jednak propozycję PiS i Sejm nie poparł wniosku PiS o skrócenie kadencji Sejmu.

W kampanii w 2007 r. PO zmieniła swój postulat dotyczący JOW-ów, proponując w wyborach do Sejmu wprowadzenie ordynacji mieszanej: częściowo w okręgach jednomandatowych - poseł z każdego powiatu - częściowo proporcjonalnej.

Hasło okręgów jednomandatowych powracało w kolejnej kadencji Sejmu. Tusk już jako premier po 100 dniach swojego rządu zadeklarował powrót do tej kwestii i nakłanianie innych formacji do poparcia zmian w konstytucji. "Może to jeszcze trochę potrwać, będę jak misjonarz przekonywał oponentów, także w obozie opozycji, też w obozie moim, by uwierzyli, że okręgi jednomandatowe to jest naprawdę coś dobrego" - podkreślił. Nawiązywał m.in. do koalicjanta PSL, które było przeciwne ordynacji większościowej.

W październiku 2008 r. Tusk zapowiedział, że nie będzie na razie zmian w ordynacji. "Po konsultacjach, przede wszystkim z PSL, ale także po deklaracjach i informacjach z pozostałych dwóch klubów - PiS i SLD - widzimy wyraźnie, że propozycja Platformy wprowadzenia okręgów jednomandatowych w wyborach do Sejmu i wszystkich szczeblach samorządu nie zyska większości, akceptacji" - mówił wówczas premier.

PO forsowała potem już przede wszystkim pomysł JOW-ów w wyborach do Senatu. Bronisław Komorowski jako kandydat PO w wyborach prezydenckich w 2010 r. opowiedział się za bezpośrednim wyborem radnych.

"Na poziomie radnych i samorządu ludzie powinni mieć prawo wybierania konkretnej osoby. Nie ma dziś możliwości pełnej realizacji naszych celów w postaci jednomandatowych okręgów wyborczych na wszystkich poziomach. Zderzyliśmy się ze ścianą niechęci, nieufności i obojętności (...). W związku z tym trzeba próbować rozwikłać ten węzeł gordyjski obaw innych partii i można zacząć od poziomu najniższego, czyli od wyborów radnych" - powiedział Komorowski w 2010 r. (PAP) mce/ as/

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
W 2027 roku ważne decyzje. Ile powinny wynosić zasiłki i kryteria dochodowe?

Na 2027 rok przypada ustawowa weryfikacja kwot kryteriów dochodowych i świadczeń z pomocy społecznej, a także zasiłków rodzinnych. Weryfikacja nie oznacza automatycznej podwyżki. Eksperci wskazują jednak na potrzebę znacznego podniesienie wysokości aktualnych progów i zasiłków dla rodzin.

Praca po osiągnięciu wieku emerytalnego – podatki, składki, prawo pracy. Jak zatrzymać w firmie doświadczonych pracowników?

Znasz ten moment? Najlepsza księgowa, technolog albo handlowiec z trzydziestoletnim stażem mówi, że w przyszłym roku „przechodzi na emeryturę”. Pierwsza myśl: kto go zastąpi? Tymczasem ta rozmowa wcale nie musi kończyć się pożegnaniem. Z badania GeeX 2026, które przeprowadziliśmy jako Enpulse we współpracy z SGH, wynika, że co drugi przedstawiciel pokolenia X dopuszcza pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego. To osoby otwarte na dalszą pracę, jeśli stworzymy im odpowiednie warunki. Przepisy tego nie blokują. Przewidują nawet zachęty, o których wielu pracodawców nie wie.

5 lat więzienia za fałszywe zdjęcie z AI. Nowe przepisy kodeksu karnego przeciw intymnym deepfake'om i przemocy w sieci [projekt]

Ministerstwo Sprawiedliwości informuje, że rozpowszechnianie fałszywych materiałów intymnych bez zgody osoby przedstawionej na zdjęciu lub nagraniu ma być jednoznacznie karalne. Nowe przepisy mają również skuteczniej chronić dzieci przed przestępstwami seksualnymi w internecie, w tym przed zagrożeniami związanymi z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Takie rozwiązania przewiduje projekt nowelizacji Kodeksu karnego przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości (druk nr 3268). Nad projektem trwają prace w Sejmie. Co ciekawe projekt został wniesiony do Sejmu jako projekt poselski.

ePUAP znowu działa. Ministerstwo Cyfryzacji zapewnia o wzmacnianiu bezpieczeństwa po cyberataku

Po wykrytym 10 listopada cyberataku na system ePUAP zostało przywrócone jego pełne działanie. Ministerstwo Cyfryzacji zapewnia, że system działa w pełnym zakresie, wszystkie usługi są dostępne i stale monitorowane. System został sprawdzony pod kątem bezpieczeństwa i stabilności działania.

REKLAMA

Zwierzęta w wynajmowanym mieszkaniu – co mówi prawo. Teoretycznie problemów nie ma. A w praktyce? Wyższa kaucja i odpowiedzialność za szkody

Dane Eurostatu z badania ankietowego EU-SILC od lat wskazują, że w Polsce około 5% ludności zasiedla lokum wynajmowane na wolnym rynku. Innymi słowy, co dwudziesty mieszkaniec naszego kraju wynajmuje za rynkowy czynsz mieszkanie od osoby prywatnej lub firmy. Inne ciekawe statystyki mówią, iż mieszkańcy naszego kraju posiadają około 8 milionów psów. Liczba kotów jest zbliżona. Nie wiemy czy najemcy rzadziej niż przeciętnie posiadają zwierzęta domowe. Być może tak. W każdym razie najem mieszkania przez osobę ze zwierzęciem domowym pozostaje dość problematycznym tematem. Niektórzy właściciele lokali mieszkalnych w ogóle nie wyrażają zgody na podpisanie umowy z osobą, która posiada zwierzęta domowe - zwłaszcza większe, takie jak psy i koty. W innych przypadkach zgoda właściciela „M” może zależeć od wyższej kaucji. Czy takie praktyki są dopuszczalne? Odpowiedzi udziela Leszek Markiewicz prowadzący warszawską agencję nieruchomości (NieruchomosciSzybko.pl).

Dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych z problemami? NIK wskazuje liczne nieprawidłowości

W latach 2023–2025 z turnusów rehabilitacyjnych skorzystało ponad 277 tys. osób, PFRON przeznaczył na ten cel ponad 500 mln zł. Choć „wyjazdy po zdrowie” cieszą się zainteresowaniem, to system ich organizacji i finansowania wymaga poprawy - oceniła Najwyższa Izba Kontroli.

Wyżywienie osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych – interwencja RPO

W mijającym roku Rzecznik Praw Obywatelskich kilkakrotnie zwracał się do Ministra Sprawiedliwości w zakresie urealnienia stawek minimalnych wyżywienia osób osadzonych w aresztach śledczych i zakładach karnych mając na względzie powszechnie odczuwalny wzrost cen żywności. Aktualnie obowiązujące przepisy znacznie ograniczają możliwość przygotowania posiłków o odpowiedniej jakości.

AI napędza rynek pracy IT. Te specjalizacje są dziś najbardziej poszukiwane

Sektor IT stopniowo wraca do rekrutacji. Najbardziej poszukiwani są specjaliści od analizy danych, rozwiązań chmurowych, cyberbezpieczeństwa i AI. Słabnie popyt na testerów manualnych i pracowników podstawowego wsparcia technicznego – wynika z raportu Grafton Recruitment.

REKLAMA

Digital Fairness Act – Akt o Sprawiedliwości Cyfrowej i nowe prawo konsumenckie w erze AI

Digital Fairness Act, nazywany po polsku Aktem o Sprawiedliwości Cyfrowej, to jedna z najważniejszych planowanych zmian dla e-commerce, platform internetowych, influencerów i firm rozwijających usługi oparte na sztucznej inteligencji. Komisja Europejska chce dostosować prawo konsumenckie do realiów handlu online, automatyzacji zakupów, personalizacji ofert i rosnącej roli algorytmów. Dla konsumentów oznacza to większą przejrzystość i ochronę, a dla przedsiębiorców – nowe obowiązki związane z projektowaniem usług cyfrowych, komunikacją marketingową i obsługą klienta.

Uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r. (III CZP 41/26) a stosowanie wyroku TK SK 140/20

18 listopada 2026 r. połączone trzy Izby Sądu Najwyższego podjęły uchwałę w sprawie III CZP 41/26. Rozstrzygnięcie dotyczy skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Kwestia ta ma szczególne znaczenie dla emerytów zamierzających dochodzić swoich praw na podstawie wyroku TK z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA