REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

JOWy i WOWy, czyli jedno- i wielomandatowe okręgi wyborcze

JOWy i WOWy, czyli jedno- i wielomandatowe okręgi wyborcze
JOWy i WOWy, czyli jedno- i wielomandatowe okręgi wyborcze

REKLAMA

REKLAMA

W drugiej turze wyborów prezydenckich w 2015 roku walka toczy się przede wszystkim o to, który z kandydatów przejmie elektorat Pawła Kukiza. Sztandarowym punktem programu Kukiza było wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych (JOW) w wyborach do Sejmu, czyli zmianę obowiązującego dziś systemu wyborów proporcjonalnych na system większościowy. Według Kukiza JOW-y miały być granatem, który rozwali dzisiejszą partiokrację. Warto więc przyjrzeć się wadom i zaletom tego systemu.

Obecnie obowiązująca Konstytucja w art. 96 ust. 2 nakazuje stosowanie zasady proporcjonalności w wyborach do Sejmu. Oznacza to, że partie biorące udział w wyborach, reprezentowane są w parlamencie w sposób proporcjonalny do uzyskanego przez nie poparcia. Jest to równoznaczne z zapewnieniem reprezentacji różnym grupom wyborców, odzwierciedlających różne poglądy. Przykładowo w obecnej kadencji Sejmu mamy pięć partii, przy czym kluczowe jest przekroczenie progu wyborczego: 5% dla partii i 8% dla koalicji.

REKLAMA

Samochód w firmie 2015 – multipakiet

REKLAMA

Wprowadzenie JOW-ów oznaczałoby podział państwa na 460 okręgów wyborczych, z każdego okręgu wyborcy wyłanialiby jednego posła. Mandat przypadałby temu, kto zdobędzie największą liczbę głosów. Obecnie, w systemie proporcjonalnym, mamy 41 okręgów wyborczych. W każdym okręgu wybiera się od 7 do 20 posłów spośród 150 – 500 kandydatów. Okręgi są stosunkowo duże, na jeden przypada około miliona mieszkańców.

W systemie JOW-ów wyborca oddając głos otrzymałby listę z kilkoma (od 4 do 12) nazwiskami kandydatów i głosowałby bezpośrednio na jednego z nich. Na liście kandydaci byliby uporządkowani alfabetycznie, a obok ich nazwiska widniałby znak przynależności partyjnej.

Dziś, w systemie okręgów wielomandatowych, głosuje się na listę. Mimo że wyborca zaznacza na liście najlepszego - jego zdaniem - kandydata, to jednak najistotniejsze są preferencje programowe, czyli partyjne. Dzieje się tak dlatego, że w systemie wielomandatowym to partii, a nie kandydatowi gwarantuje się reprezentację. Szansę na wybór mają tylko kandydaci zaakceptowani przez kierownictwa partii politycznych, a co istotne, również od decyzji partii zależy miejsce kandydata na liście.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wskaźniki i stawki

REKLAMA

W tym kontekście wprowadzenie JOW-ów oznaczałoby przede wszystkim większe związanie danego kandydata z regionem (aby wygrać kandydat musi zasłużyć się dla okręgu) oraz zwiększenie odpowiedzialności posła przed wyborcami. JOW-y umożliwiają także łatwiejszy dostęp do biernego prawa wyborczego.

W systemie większościowym (JOW-y) jest jeden sposób liczenia głosów natomiast w systemie proporcjonalnym (WOW-y) sposobów liczenia głosów i podziału mandatów jest bardzo wiele (teoretycy prawa wyborczego wskazują na istnienie nawet 300 różnych metod). Różne metody mogą przynieść różne wyniki (Konstytucja RP nie narzuca konkretnego rozwiązania), dlatego też w systemie WOW-ów istnieje ryzyko manipulacji wynikami wyborów przy rozdzielaniu mandatów zakwalifikowanym partiom.

Warto w tym miejscu nadmienić, że według partyjnego parytetu wyłonionego w wyniku wyborów do Sejmu, obsadza się także instytucje państwowe takie jak Trybunał Stanu, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji czy Rada Polityki Pieniężnej.

Kalkulatory

Zatem w systemie proporcjonalnym wyborcy mają mniej kontroli i mniej wpływu na to, kto faktycznie będzie sprawował władzę.

Praktyka wskazuje, że JOW-y prowadzą do utworzenia dwubiegunowego systemu partyjnego i zdecydowanie umacniają role wielkich partii. Potwierdziły to ostatnie wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii, na której często chcą się wzorować zwolennicy JOW-ów.

Pamiętamy jak podczas pierwszej debaty prezydenckiej Janusz Korwin Mikke obiecał rezygnację z kandydowania i przekazanie Kukizowi swojego elektoratu, pod warunkiem, że brytyjska partia UKIP (Partia Niepodległości Zjednoczonego Królestwa) przy obecnym poparciu (14 %) zdobędzie przynajmniej 20 mandatów. Zgodnie z oficjalnymi wynikami, UKIP otrzymała 3,9 mln głosów (13% poparcia) co przełożyło się tylko na jeden mandat. Jest to niewątpliwy dowód na marginalizację słabszych partii w systemie większościowym.

Podsumowując, JOW-y charakteryzują się dużą przejrzystością i transparentnością. Taki system jest po prostu bardziej zrozumiały dla przeciętnego obywatela, a w wielu wypadkach wydaje się bardziej sprawiedliwy.

Jednak pomimo wielu bezspornych zalet nie należy bezkrytycznie idealizować jednomandatowych okręgów wyborczych. Należy pamiętać, że dziś w Polsce coraz bardziej liczą się różne pomniejsze ugrupowania partyjne. Pierwsza tura kampanii prezydenckiej jasno dała do zrozumienia, że czas na zerwanie z systemem tworzonym przez główne partie, które w ostatnich latach wymieniały się u władzy. Jeżeli zatem JOW-y umacniają dwubiegunowość i umniejszają znaczenie partii małych, wprowadzenie ich w Polsce mogłoby oznaczać jedynie ugruntowanie pozycji PO i PiS.

Aktywne druki i formularze

Z drugiej strony niewątpliwą zaletą systemu JOW-ów jest większa decentralizacja, umocowanie posła w własnym okręgu wyborczym, i skończenie z uzależnieniem od prezesa własnej partii w ubieganiu się o miejsce na liście. I to może wiele zmienić w naszym życiu politycznym.

Marta Zofia Gan

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżka zasiłku pogrzebowego do 7000 zł już pewna. Czy jeszcze w 2024 roku?

22 kwietnia 2024 r. (w odpowiedzi na interpelację poselską) Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw - przewidujący podwyższenie kwoty zasiłku pogrzebowego z 4000 zł do 7000 zł zostanie w najbliższych dniach skierowany do opiniowania w ramach uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych.

1500,00 zł dla ucznia w roku szkolnym 2024/2025. Sprawdź, kiedy złożyć wniosek, by otrzymać część pieniędzy już w wakacje.

Katalog świadczeń mających wspomóc rodziców w wychowaniu dzieci się poszerza – 800 plus, Dobry Start, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, samotnego wychowywania dziecka, na dojazdy. Na początku roku szkolnego przelew dla niektórych rodziców może wynieść nawet 1500,00 zł.

Likwidacja CBA - projekt ustawy już jest! Większość zadań CBA zostanie przekazana policji, powstanie CBZK

Projekt ustawy likwidującej Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) rząd ma przyjąć w II kwartale 2024 r. Tak wynika z informacji umieszczonych w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Większość zadań CBA zostanie przekazana policji, tj. do nowego Centralnego Biura Zwalczania Korupcji (CBZK).

Najdroższa profilaktyka jest i tak tańsza niż najtańsze leczenie. Regulacje prawne zgłoszenia badania działania wyrobu medycznego do diagnostyki in vitro

5 lat projektowanie leku; 5 lat badań klinicznych; 5 lat czasu koncernu na komercjalizację leku; 5 lat rynkowego życia produktu. Życie leku na rynku to co do zasady tylko ułamek życia leku. A jak wyglądają procedury w przypadku wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro (czyli w laboratorium). Tekst przybliża trudne obowiązki badacza i sponsora i rynek europejski wyrobów medycznych.

REKLAMA

Co robić, gdy urodzi Ci się dziecko. Jeśli nie zrobisz tej rzeczy w ciągu 21 dni, urzędnik sam wybierze imię dla niemowlaka

Gdy urodzi Ci się dziecko, pierwszym krokiem jest zgłoszenie tego faktu do odpowiedniego Urzędu Stanu Cywilnego. Kierownik urzędu zarejestruje urodzenie dziecka, przekaże ci jego numer PESEL i zamelduje je. Jeśli chcesz zgłosić urodzenie dziecka przez internet, potrzebujesz profilu zaufanego lub e-dowodu. Te narzędzia pozwalają potwierdzić twoją tożsamość.

Klamka zapadła. PE zatwierdził przedłużenie dostępu ukraińskich produktów do europejskiego rynku

Klamka zapadła. UE zatwierdziła przedłużenie dostępu ukraińskich produktów do europejskiego rynku. 

Formuła 2015 r. Kto zdaje tą maturę w maju 2024 r.? Na jakich arkuszach? Jakie wymogi?

Formuła 2015 r. jest mniej popularną formą egzaminu maturalnego niż Formuła 2023 r. Kto zdaje ten egzamin? Gdzie znajdzie wymogi egzaminacyjne?

Formuła 2023 r. Kto zdaje? Jakie arkusze egzaminacyjne? Jakie wymogi?

Na egzaminie maturalnym jest Formuła 2023 i Formuła 2015 r. Zdecydowana większość maturzystów podlega egzaminowi w "Formule 2023". Co charakteryzuje ten egzamin?

REKLAMA

Kto zdaje Formułę 2023, a kto Formułę 2015? [Matura 2024 r. i dwa rodzaje egzaminu]

W 2024 r. egzamin maturalny będzie przeprowadzany w dwóch formułach: w Formule 2023 oraz w Formule 2015.

Matura 2024. Co można zabrać na salę? A co trzeba mieć?

Egzaminy maturalne zbliżają się wielkimi krokami. Przypominamy, co można zabrać na salę, a co obowiązkowo trzeba mieć. 

REKLAMA