Kolejna rewolucja w doręczeniach: ledwo ogarnęliśmy e-Doręczenia, a UE już planuje nowe przepisy

• Zmiany gonią zmiany - trudno nadążyć za elektronizacją wszystkiego i "ułatwieniami"
• Nowy unijny akt o doręczeniach – co planuje Komisja Europejska?
• Dlaczego Bruksela chce zmienić przepisy pocztowe?
• Co nowe przepisy o doręczeniach oznaczają dla Polaków?
• Konsultacje publiczne UE - można się wypowiedzieć, ale czy ktoś wysłucha twojego zdania na temat nowych zasad doręczeń?

Zmiany gonią zmiany - trudno nadążyć za elektronizacją wszystkiego i "ułatwieniami"

Brak pieczątek, pisma przychodzące na skrzynkę elektroniczną zamiast do skrzynki pocztowej, konieczność logowania się do systemu, żeby odebrać decyzję z urzędu - dla wielu Polaków ostatnie miesiące to prawdziwy poligon doświadczalny. Elektronizacja usług publicznych, choć w założeniu miała ułatwić życie, dla sporej części społeczeństwa okazała się źródłem frustracji i stresu. W sondzie przeprowadzonej przy okazji naszego poprzedniego artykułu o e-Doręczeniach zdecydowana większość czytelników wyraziła negatywną opinię o nowym systemie (niemal 80%).

I właśnie w tym momencie - gdy obywatele próbują ogarnąć nową rzeczywistość - z Brukseli nadchodzi wiadomość: szykują się kolejne zmiany w przepisach dotyczących doręczeń. Tym razem na poziomie całej Unii Europejskiej. Można zapytać: czy ktokolwiek pytał obywateli, czy chcą kolejnej rewolucji?

Nowy unijny akt o doręczeniach – co planuje Komisja Europejska?

Jak poinformowało w piątek 13 lutego Ministerstwo Aktywów Państwowych, Komisja Europejska rozpoczęła drugi etap konsultacji publicznych dotyczących przyszłości unijnych regulacji rynku pocztowego. Chodzi o tzw. „Unijny akt o doręczeniach" (EU Delivery Act), którego projekt ma zostać przedstawiony pod koniec 2026 roku. Nowe przepisy pocztowe zastąpią obecnie obowiązującą dyrektywę pocztową z 1997 roku (wielokrotnie nowelizowaną) oraz rozporządzenie z 2018 roku dotyczące transgranicznych usług doręczania paczek.

Ministerstwo podkreśla, że rozpoczęcie tych prac to był jeden z priorytetowych celów ubiegłorocznej polskiej prezydencji w Radzie UE. Innymi słowy - Polska aktywnie zabiegała o to, żeby temat trafił na agendę. Sukces dyplomatyczny? Z pewnością. Ale czy przeciętny Kowalski, który właśnie nauczył się obsługiwać skrzynkę e-Doręczeń, podziela ten entuzjazm - to już inna historia.

Dlaczego Bruksela chce zmienić przepisy pocztowe?

Argumentacja Komisji Europejskiej brzmi znajomo: obecne regulacje powstawały w czasach, gdy e-commerce raczkował, a paczkomat był pojęciem z gatunku science fiction. Świat się zmienił, rynek usług pocztowych - również. Coraz więcej kupujemy online, coraz więcej firm kurierskich konkuruje z tradycyjną pocztą, a oczekiwania klientów rosną. Trudno się z tym nie zgodzić. Pytanie jednak, czy odpowiedzią na każdy problem musi być nowa regulacja unijna, a nie np. lepsze egzekwowanie już istniejących przepisów.

Według założeń KE nowy akt o doręczeniach ma realizować pięć głównych celów:

1. Powszechny dostęp do usług pocztowych - każdy obywatel i każda firma w UE ma mieć zapewniony dostęp do usług doręczania przesyłek, niezależnie od miejsca zamieszkania.
2. Lepsza ochrona użytkowników usług pocztowych - przepisy mają wyraźniej określać prawa odbiorców przesyłek i ułatwiać dochodzenie roszczeń.
3. Równe zasady dla wszystkich operatorów pocztowych - koniec z sytuacją, gdy państwowa poczta gra według innych reguł niż prywatne firmy kurierskie.
4. Sprawniejsze dostawy transgraniczne w UE - zakupy z zagranicy mają docierać szybciej i taniej.
5. Mniej biurokracji - uproszczenie i ujednolicenie przepisów w całej UE.

Brzmi pięknie. Ale każdy, kto śledził wcześniejsze „uproszczenia" z Brukseli, wie, że między deklaracjami a rzeczywistością często zieje przepaść.

Co nowe przepisy o doręczeniach oznaczają dla Polaków?

Na razie - nic konkretnego. Projekt nowych przepisów pojawi się najwcześniej pod koniec tego roku, potem czekają go długie negocjacje w Parlamencie Europejskim i Radzie UE. Realnie nowe regulacje dotyczące rynku pocztowego mogą wejść w życie za kilka lat. Ale kierunek jest jasny: Unia chce zunifikować rynek doręczeń i dostosować go do realiów handlu elektronicznego.

Dla konsumentów może to oznaczać np. lepszą ochronę przy zakupach transgranicznych, jaśniejsze zasady reklamacji paczek czy bardziej przewidywalne ceny przesyłek zagranicznych. Dla operatorów pocztowych - w tym Poczty Polskiej - to sygnał, że reguły się zmienią i powinien nastąpić definitywny koniec preferencyjnego traktowania publicznego operatora. Pytanie, na czyją korzyść i jakim kosztem kolejnego okresu przejściowego, w którym nikt do końca nie wie, jakie przepisy obowiązują i ciężko zorientować się w temacie, zanim nowe prawo zacznie działać. Oby to nie był kolejny eksperyment na żywym organizmie.

Konsultacje publiczne UE - można się wypowiedzieć, ale czy ktoś wysłucha twojego zdania na temat nowych zasad doręczeń?

Konsultacje publiczne Komisji Europejskiej trwają do 5 marca 2026 roku. Każdy - osoba prywatna, firma, organizacja - może przekazać swoje uwagi za pośrednictwem unijnego portalu „Have Your Say". Komisja zapewnia, że wszystkie opinie zostaną opublikowane i wykorzystane przy tworzeniu ostatecznego projektu przepisów.

Czy warto się angażować? Sceptycy powiedzą, że to fasadowe działanie, a decyzje i tak zapadną w gabinetach - bo tak zwykle bywa z unijną legislacją. Optymiści - że to szansa, by głos obywateli został usłyszany, zanim przepisy zostaną ubrane w prawniczy język i narzucone z góry. Historia pokazuje, że prawda leży gdzieś pośrodku, choć bliżej tej pesymistycznej wersji.

Jedno jest pewne: zmiany w doręczeniach - te krajowe związane z e-Doręczeniami i te unijne dotyczące rynku pocztowego - będą nas dotyczyć wszystkich. Niezależnie od tego, czy jesteśmy na nie gotowi, czy wolelibyśmy po prostu spokojnie odebrać list ze skrzynki. Tej tradycyjnej, wiszącej na płocie lub w klatce schodowej.

Źródło: gov.pl