Orzeczenie bez komisji. Kiedy jest możliwe w 2026 roku?

• Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności bez osobistego stawiennictwa wyjątkowo
• Orzeczenie bez badania - jak jest w ZUS?
• Orzekanie zdalne zasadą w KRUS

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności bez osobistego stawiennictwa wyjątkowo

W postępowaniach o uzyskanie stopnia niepełnosprawności (lekkiego, umiarkowanego, znacznego) zasadą jest wydawanie orzeczeń po przeprowadzeniu badania osoby z niepełnosprawnością.

W praktyce zatem, jeśli osoba niepełnosprawna nie może uczestniczyć w badaniu, powinna dołączyć do wniosku o wydanie orzeczenia zaświadczenie lekarskie.

Warto pamiętać, iż w przypadku takiej długotrwałej choroby komisja ma również możliwość przeprowadzenia badania osoby z niepełnosprawnością w miejscu jej pobytu.

Orzeczenie bez badania - jak jest w ZUS?

Podobne regulacje obowiązują również w postępowaniu przed lekarzem orzecznikiem i komisjami lekarskimi ZUS-u. Orzeczenie np. o niezdolności do pracy wydaje się na podstawie dokumentacji dołączonej do wniosku oraz bezpośredniego badania stanu zdrowia.

Jeżeli jednak dokumentacja medyczna jest wystarczająca do wydania orzeczenia, to orzeczenie można wydać orzeczenie bez badania bezpośredniego. Gdy stan zdrowia, potwierdzony w zaświadczeniu lekarskim, uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na badanie, to za zgodą osoby niepełnosprawnej może się ono odbyć w miejscu jej pobytu.

Warto wspomnieć, iż od 1 stycznia 2027 r. w postępowaniu orzeczniczym ZUS-u pojawią się w tzw. e-wizyty. Badanie będzie można przeprowadzić z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, jeżeli ten sposób badania umożliwi dokonanie prawidłowej i kompleksowej oceny okoliczności wynikających z celu, dla którego jest wydawane orzeczenie. Ponadto od przyszłego roku równie z odwołania będą rozpatrywane jednoosobowo. Komisje będą orzekały tylko w określonych przypadkach.

Orzekanie zdalne zasadą w KRUS

Od 10 października 2025 r. w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obowiązują nowe przepisy dotyczące wydawania orzeczeń. Po zmianach zasadą jest zdalne wydawanie orzeczeń. Osobiste stawiennictwo pacjenta jest zaś stosowane wyjątkowo.

Lekarz rzeczoznawca oraz komisja lekarska KRUS wydają więc orzeczenie na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, bez badania bezpośredniego danej osoby. Gdy jednak dokumentacja medyczna jest niewystarczająca, lekarz może skierować rolnika na badanie osobiste lub - jeżeli ten nie może się stawić - odwiedzić go w domu.

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna