PIP wyjaśnia jak bezpiecznie odśnieżać dach. Zasady BHP pracy na wysokości. Pracownik może odmówić pracy w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia

• Tragiczne statystyki
• Jak bezpiecznie odśnieżać dach - zasady BHP
• Prawa pracownika w groźnych sytuacjach. Kiedy ma prawo powstrzymać się od pracy

Tragiczne statystyki

Państwowa Inspekcja Pracy informuje, że w badanych przez inspektorów pracy 166 wypadkach przy pracy spowodowanych upadkami z drabin, rusztowań i dachów, zaistniałych w 2025 r. i zgłoszonych do PIP, poszkodowanych zostało 169 osób, w tym 34 doznały ciężkich obrażeń ciała, a 22 poniosły śmierć. W 33,1% upadków z drabin, rusztowań i dachów poszkodowani ponieśli śmierć lub doznali ciężkiego urazu, a upadki te w roku 2025 stanowiły 62,0% ogółu upadków z wysokości w Polsce.

Jak bezpiecznie odśnieżać dach - zasady BHP

PIP wskazuje, że aktualne warunki pogodowe stanowią dodatkowy czynnik zwiększający ryzyko wypadkowe. Trzeba go uwzględnić, zlecając pracownikom wszelkiego rodzaju prace na zewnątrz. Ale niezależnie od pogody prace na wysokości powinny być prowadzone z należytą starannością i z zapewnieniem wymagań przepisów bhp.

Podstawowe zasady BHP pracy na wysokości są następujące:

1) Na powierzchniach wzniesionych na wysokość powyżej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi, na których w związku z wykonywaną pracą mogą przebywać pracownicy, lub służących jako przejścia, powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m. PIP zaznacza, że pomiędzy poręczą i krawężnikiem powinna być umieszczona w połowie wysokości poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób.

2) Jeżeli zastosowanie balustrad jest niemożliwe, należy stosować inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania pracy.

3) Prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoi.

4) Przy pracach na drabinach, klamrach, rusztowaniach i innych podwyższeniach nieprzeznaczonych na pobyt ludzi, na wysokości do 2 m nad poziomem podłogi lub ziemi, niewymagających od pracownika wychylania się poza obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości, należy zadbać o to, aby:
a) drabiny, klamry, rusztowania, pomosty i inne urządzenia były stabilne i zabezpieczone przed nieprzewidywaną zmianą położenia oraz posiadały odpowiednią wytrzymałość na przewidywane obciążenie,
b) pomost roboczy spełniał następujące wymagania:
- powierzchnia pomostu powinna być wystarczająca dla pracowników, narzędzi i niezbędnych materiałów,
- podłoga powinna być pozioma i równa, trwale umocowana do elementów konstrukcyjnych pomostu,
- w widocznym miejscu pomostu powinny być umieszczone czytelne informacje o wielkości dopuszczalnego obciążenia.

5) Przy pracach wykonywanych na rusztowaniach na wysokości powyżej 2 m od otaczającego poziomu podłogi lub terenu zewnętrznego oraz na podestach ruchomych wiszących należy w szczególności:
- zapewnić bezpieczeństwo przy komunikacji pionowej i dojścia do stanowiska pracy;
- zapewnić stabilność rusztowań i odpowiednią ich wytrzymałość na przewidywane obciążenia;
- przed rozpoczęciem użytkowania rusztowania dokonać odbioru technicznego w trybie określonym w odrębnych przepisach.

6) Rusztowania i podesty ruchome wiszące powinny spełniać wymagania określone w Polskich Normach.

7) Przy pracach na słupach, masztach, konstrukcjach wieżowych, kominach, konstrukcjach budowlanych bez stropów, przy ustawianiu lub rozbiórce rusztowań oraz przy pracach na drabinach i klamrach na wysokości powyżej 2 m nad poziomem terenu zewnętrznego lub podłogi (a także przy pracach wykonywanych na galeriach, pomostach, podestach i innych podwyższeniach, jeżeli rodzaj pracy wymaga od pracownika wychylenia się poza balustradę lub obrys urządzenia, na którym stoi, albo przyjmowania innej wymuszonej pozycji ciała grożącej upadkiem z wysokości) należy w szczególności:

a) przed rozpoczęciem prac sprawdzić stan techniczny konstrukcji lub urządzeń, na których mają być wykonywane prace, w tym ich stabilność, wytrzymałość na przewidywane obciążenie oraz zabezpieczenie przed nieprzewidywaną zmianą położenia, a także stan techniczny stałych elementów konstrukcji lub urządzeń mających służyć do mocowania linek bezpieczeństwa;

b) zapewnić stosowanie przez pracowników sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości odpowiedniego do rodzaju wykonywanych prac takiego, jak szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa przymocowaną do stałych elementów konstrukcji, szelki bezpieczeństwa z pasem biodrowym (do prac w podparciu – na słupach, masztach itp.);

c) zapewnić stosowanie przez pracowników hełmów ochronnych.

Prawa pracownika w groźnych sytuacjach. Kiedy ma prawo powstrzymać się od pracy

PIP wyraźnie informuje, że jeżeli warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika bądź wykonywana praca zagraża innym osobom - pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
A jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, również zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

PIP informuje, że w takich przypadkach pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji, a za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia zachowuje prawo do wynagrodzenia.