Kategorie

Urlop okolicznościowy - czym jest, kiedy przysługuje i w jakim wymiarze?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Urlop okolicznościowy jest określeniem potocznym./ Fot. Fotolia
Urlop okolicznościowy jest określeniem potocznym./ Fot. Fotolia
Urlop okolicznościowy jest określeniem potocznym, gdyż tak naprawdę, stanowi on zwolnienie od pracy z uwagi na wystąpienie ściśle określonego wydarzenia w życiu pracownika. Jakie okoliczności przewidział ustawodawca i w jakim wymiarze przyznał zwolnienie od pracy?

Urlop okolicznościowy - podstawa prawna

Zwolnienie od pracy związane z okolicznościami osobistymi pracownika zostało uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (dalej: RozpMPiPSUspN) tj. akcie wykonawczym do Kodeksu pracy (dalej: k.p.).

Polecamy: Twój urlop. To Ci się należy! - Kolekcja Poznaj swoje prawa!

Wymiar urlopu okolicznościowego

Zgodnie z §15 RozpMPiPSUspN pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

1) 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy;

2) 1 dzień - w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Termin na poinformowanie pracodawcy

Z uwagi na reguły zawarte w §2 RozpMPiPSUspN, aby uzyskać zwolnienie od pracy w związku z wymienionymi wyżej okolicznościami, pracownik jest zobowiązany poinformować o tym fakcie pracodawcę z odpowiednim wyprzedzeniem lub niezwłocznie. O ile w przypadku ślubu pracownik jest w stanie usprawiedliwić swoją nieobecność z dużo wcześniejszym wyprzedzeniem, to w przypadku narodzin dziecka czy zgonu którejkolwiek osoby wymienionej w §15 RozpMPiPSUspN trudno przewidzieć konkretny termin potrzebny do uzyskania zwolnienia od pracy, w związku z czym wydaje się oczywistym, że w tym przypadku pracodawca powinien być poinformowany niezwłocznie. W przeciwnym razie pracownik może odpowiadać z tytułu naruszenia obowiązków pracowniczych.

Sposób w jaki należy poinformować pracodawcę powinien być wprost wskazany przez pracodawcę w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym pracy, tzn. pracownik musi wiedzieć komu może złożyć taki wniosek jak również pracownik powinien wiedzieć czy w przypadku sytuacji nagłych tj. narodziny lub pogrzeb może poinformować pracodawcę za pomocą rozmowy telefonicznej, z której upoważniona osoba sporządzi odpowiednią notatkę czy musi sporządzić pismo, które prześle pracodawcy e-mailem bądź tradycyjnym listem. Nadto należy pamiętać, że pracownik każdorazowo musi okazać pracodawcy dokument potwierdzający możliwość skorzystania ze zwolnienia od pracy.

Urlop okolicznościowy - jakie dokumenty?

Biorąc pod uwagę okoliczności osobiste, które stanowią podstawę do zwolnienia pracownika od pracy, wydaje się oczywistym, że dokumentem, który potwierdza prawo do skorzystania z omawianego zwolnienia od pracy jest skrócony odpis aktu małżeństwa lub aktu urodzenia lub aktu zgonu. Niniejsze dokumenty okazuje się niezwłocznie pracodawcy po ich uzyskaniu.

Kiedy wykorzystać urlop okolicznościowy?

Zwolnienie od pracy z powodu okoliczności osobistych może przysługiwać zarówno przed wydarzeniem jak również po wydarzeniu, tzn. nic nie stoi na przeszkodzie, aby pracownik mógł skorzystać ze zwolnienia od pracy np. przed terminem ślubu czy pogrzebu, jak również po tym terminie. Ważne jest, aby termin zwolnienia od pracy pokrywał się bezpośrednio z wydarzeniem co do którego przysługuje. Można uznać, że w przypadku, gdy pracownik chce skorzystać z niniejszego zwolnienia w odległym terminie, to pracodawca nie ma obowiązku jego udzielenia, z uwagi na brak powiązania czasowego.

Załóżmy, że pracownik zawiera związek małżeński dnia 29 czerwca 2019 roku, a wniosek o udzielenie zwolnienia od pracy dotyczy dni 30 i 31 grudnia 2019 roku, wówczas wydaje się słusznym, że nie ma bezpośredniego związku czasowego między określonym wydarzeniem w życiu pracownika a wnioskowanym terminem udzielenia zwolnienia od pracy i w takim przypadku pracodawca powinien mieć możliwość odmowy udzielenia zwolnienia od pracy.

"Urlop okolicznościowy" w rzeczywistości nie jest urlopem

Omawiając niniejszą problematykę należy również zwrócić uwagę, na fakt, iż zwolnienie od pracy określane potocznie jako urlop okolicznościowy, tak naprawdę nie jest urlopem i nie wchodzi w skład urlopu wypoczynkowego jak również nie jest urlopem na żądanie, jak błędnie myślą niektórzy pracownicy.

Prawo do wynagrodzenia

Istotnym jest również fakt, że za czas zwolnienia od pracy z uwagi na okoliczności osobiste, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 297 k.p.

Polecamy serwis: Urlopy pracownicze

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    25 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.