Jak często można korzystać z tego zwolnienia? Pracodawca nie może go limitować i musi udzielać pracownikom wolnego

• Wymiar zwolnienia wynika z przepisów
• Jak często można korzystać z tego zwolnienia?

Wymiar zwolnienia wynika z przepisów

W katalogu zwolnień od pracy, z których mogą korzystać pracownicy znajdują się między innymi zwolnienia nazywane potocznie urlopem okolicznościowym. Chodzi o wolne na czas obejmujący:
- 2 dni – w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy;
- 1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Choć teoretycznie każdy wie, że pracownik może z takiego uprawnienia skorzystać, w praktyce stosowanie obowiązujących w tym zakresie przepisów sprawia trudności. Ma to związek między innymi z tym, że regulacje mają dość ogólny charakter pozwalający na dopasowanie ich stosowania do okoliczności konkretnej sprawy. Niestety sprawia to również, że niektórzy pracodawcy stosują zbyt rygorystyczne zasady niemające pokrycia w obowiązujących przepisach, a w efekcie na tym tle rodzą się konflikty.

Szczególnie kłopotliwe z punktu widzenia pracodawcy jest zwolnienia związane ze śmiercią najbliższych pracownika. Wynika to oczywiście z jego nagłego charakteru i faktu, że tego zdarzanie nie da się przewidzieć. Nieodłącznie wiąże się więc z koniecznością nagłej reorganizacji zaplanowanej pracy. Pracodawcy muszą jednak pamiętać o tym, że mają obowiązek udzielenia pracownikom zwolnień okolicznościowych i nie mogą odmówić im wykorzystania przysługujących im uprawnień. W szczególności nie mogą zaproponować udzielenia zwolnienia w innym terminie niż wskazany przez pracownika. Jednak, jak często muszą uwzględniać wnioski pracownika w tym zakresie?

Polecamy: Kalendarz 2026

Jak często można korzystać z tego zwolnienia?

Większość zwolnień od pracy przyznanych pracownikom w obowiązujących przepisach ma wymiar określony w odniesieniu do roku kalendarzowego, np. pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika (zwolnienie z powodu siły wyższej). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przypadku urlopu okolicznościowego. Pracownik może więc korzystać z niego za każdym razem, gdy wystąpią opisane w regulacji przesłanki, np. może wykorzystać w styczniu 2 dni zwolnienia w razie śmierci matki, w lutym kolejne dwa w związku ze śmiercią ojca, a w marcu 1 dzień po śmierci teścia. Może jednak być i tak, że pracownik wykorzysta 2 dni w styczniu, a następnie przez kilka lat w jego życiu nie będzie miało miejsca kolejne zdarzenie, które uprawniałoby go do zwolnienia od pracy. Zwolnienia przysługujące pracownikom z tego tytułu w żaden sposób się nie kumulują i nie przechodzą z roku na rok.