Czy orzeczenie o stopniu niepełnoprawności wystarczy do renty z ZUS?

• Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Czym różni się od orzeczenia ZUS?
• Wniosek o rentę. Jakie dokumenty trzeba złożyć?
• Teraz kilka systemów i orzeczeń. Wkrótce ważne zmiany?
• Podsumowanie

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Czym różni się od orzeczenia ZUS?

„Zamierzam ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Czy ZUS może przyznać mi rentę w oparciu o moje orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności? Dodam, że mam wymagany staż ubezpieczeniowy” – pyta pani Anna.

W takiej sytuacji ZUS nie przyzna renty w oparciu o samo orzeczenie. Wyjaśniamy dlaczego.

Obecnie orzeczenia o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji wydawane przez ZUS traktowane są jak orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zastosowanie ma tu następująca reguła:

▪ orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji traktuje się na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

▪ orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

▪ orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy oraz o celowości przekwalifikowania jest traktowane równoważnie z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Zasada ta nie działa jednak na odwrót.

Przypomnijmy, iż orzeczenia o niepełnosprawności (w przypadku dzieci) oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) są wydawane przez powiatowe/ miejskie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności, a jako instancja odwoławcza – wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności.

Taki stan rzeczy ma znaczenie dla osób ubiegających się o renty np. chorobowe. Świadczenia te można bowiem uzyskać tylko na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika albo komisji lekarskiej ZUS.

Wniosek o rentę. Jakie dokumenty trzeba złożyć?

Najczęściej postępowanie orzecznicze rozpoczyna się, gdy osoba z niepełnosprawnością składa do ZUS-u wniosek o przyznanie renty.

Formularz ERN jest dostępny w placówce albo na stronie internetowej ZUS-u. Do wniosku dołącza się:

▪ zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz OL-9), wypełnione przez lekarza nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku;

▪ dokumentację medyczną z przebiegu leczenia;

▪ w przypadku osób zatrudnionych - wywiad zawodowy (formularz OL-10), wypełniony przez płatnika składek;

▪ informację o okresach składkowych i nieskładkowych (druk ERP-6) albo formularz unijny E 207 PL;

▪ dokumenty, które potwierdzą okresy składkowe i nieskładkowe (np. świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu, legitymacje ubezpieczeniowe);

▪ dokumenty, na podstawie których ZUS ustali wysokość wynagrodzenia np. ERP-7, legitymacja ubezpieczeniowa.

ZUS decyzję w sprawie renty wydaje w ciągu 30 dni od daty wyjaśnienia ostatniej niezbędnej okoliczności.

Teraz kilka systemów i orzeczeń. Wkrótce ważne zmiany?

W najbliższych latach rozproszone systemy orzecznicze mogą ulec ujednoliceniu. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęły się bowiem prace nad realizacją projektu „Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności”. Z informacji przekazywanych przez resort wynika, iż w ramach projektu zostanie przeprowadzona analiza obecnego systemu orzekania o niepełnosprawności i istniejących form wsparcia. Obejmie ona system orzecznictwa o niepełnosprawności, systemy rentowe oraz orzecznictwo dla celów edukacyjnych.

Chodzi o to, aby opracować taki model orzekania, który będzie bardziej odpowiadał na potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Ma on być oparty na Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Jak zapewnia resort rodziny, nowe rozwiązania będą też zgodne z postanowieniami Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. „W wyniku realizacji projektu opracowane zostaną również nowe kryteria ustalania niepełnosprawności oraz kryteria kwalifikacji do poszczególnych świadczeń i instrumentów wsparcia” – zapewniła na początku kwietnia Maja Nowak, Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, w odpowiedzi na jedną z petycji.

Aktualnie nie wiemy jeszcze jak długo potrwają omawiane prace i jaki będzie ich ostateczny finał.

Podsumowanie

Nie można wykluczyć, iż za kilka lat powstanie bardziej uproszczony i ujednolicony system świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami. Teraz jednak często procedury są odrębne. Tak jest w przypadku świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które przyznawane są w oparciu o własną procedurę orzeczniczą. Z tego powodu renta nie może być przyznana na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez PZON.

Polecamy: INFORLEX Pomoc społeczna