REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Fałszywe zeznania i zatajenie prawdy w rozumieniu Kodeksu karnego

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Problematyka składania fałszywych zeznań jak również zatajenia prawdy została uregulowana w art. 233 Kodeksu karnego. /Fot. Shutterstock
Problematyka składania fałszywych zeznań jak również zatajenia prawdy została uregulowana w art. 233 Kodeksu karnego. /Fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zeznania są jednym z głównych dowodów w procesie karnym, przez co należy dołożyć wszelkich starań, aby były one złożone w oparciu o posiadaną wiedzę. Niestety zdarzają się sytuacje, że zeznania są składane fałszywie i w konsekwencji mogą one doprowadzić do skazania jak również do uniewinnienia podejrzanego. W związku z powyższym ustawodawca postanowił zakwalifikować składanie fałszywych zeznań oraz zatajenie prawdy jako przestępstwo.

Podstawa prawna i strona podmiotowa

Problematyka składania fałszywych zeznań jak również zatajenia prawdy została uregulowana w art. 233 Kodeksu karnego. W myśl § 1 osoba, która składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Nadto, jeżeli sprawca omawianego czynu zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (§ 1a). W tym miejscu celem uzupełnienia należy wskazać, że osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu (art. 115 § 11 k.k.).

REKLAMA

Polecamy: Kodeks kierowcy - zmiany 2019

REKLAMA

Dodatkowo ustawodawca przyjął, że niniejsze przestępstwo popełnia również osoba, która jako biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, przedstawia fałszywą opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10 (§ 4). W przypadku, gdy biegły, rzeczoznawca lub tłumacz działa nieumyślnie, narażając na istotną szkodę interes publiczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 (§4a).

Celem uzupełnienia niniejszego zagadnienia należy zwrócić uwagę, że niniejsze przestępstwo nie dotyczy osoby oskarżonej, co wynika z wyroku SN z dnia 24 maja 2018 roku o sygn. akt V KK 434/17, który wskazał, że "nie popełnia przestępstwa fałszywych zeznań (art. 233 §1 k.k.), kto umyślnie składa nieprawdziwe zeznania dotyczące okoliczności mających znaczenie dla realizacji jego prawa do obrony (art. 6 Kodeksu postępowania karnego - dalej: k.p.k.),). Prawo do obrony to zawsze prawo do obrony człowieka, a nie jego roli lub statusu w postępowaniu karnym. Dlatego nie można ograniczyć go tylko do sytuacji, gdy oskarżony składa wyjaśnienia, czy do sytuacji, gdy w tym samym postępowaniu występuje on początkowo w charakterze świadka. To, kiedy zostały złożone zeznania świadka i w jakim postępowaniu karnym, jest w istocie obojętne. Istotna jest bowiem tylko ocena, czy składając fałszywe zeznania, osoba ta korzystała z przysługującego jej z mocy Konstytucji prawa do obrony." Nadto należy również zwrócić uwagę na postanowienie SN z dnia 22 maja 2019 roku o sygn. akt V KK 187/19, z którego wynika, że "w postępowaniu dotyczącym określonego w przepisie art. 233 §1 k.k. czynu brak jest pokrzywdzonego (w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k.) a w konsekwencji nie ma również osoby, która na podstawie art. 53 KPK mogłaby działać w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, korzystającego ze statusu strony uprawnionej do wnoszenia zwykłych środków odwoławczych (art. 425 §1 k.p.k.) oraz nadzwyczajnych środków zaskarżenia, w tym kasacji (art. 520 § 1 k.p.k.)."

Warunki odpowiedzialności karnej

Zgodnie z § 2 warunkiem odpowiedzialności karnej jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie. Z kolei w przypadku sprawcy ważne jest by ten wiedział o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania w sytuacji grożącej odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym (§ 3). Dodatkowo należy pamiętać, że przepisy §1-3 oraz § 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej (§ 6).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia

Ustawodawca pozwala sądowi na zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet odstąpienia od jej wymierzenia, jeżeli fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy albo gdy sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, zanim nastąpi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy (§ 5).

Polecamy serwis: Prawo karne

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje. Rządzący pomagają. Co pozostałymi częściami Polski?

Darmowy żłobek, również prywatny, dla wszystkich? To miasto ma takie ambicje, a rządzący pomagają. Co z dostępnością w pozostałych częściach Polski? Na mapie są białe plamy, w których rodzice nie mają dostępu do żadnej formy opieki żłobkowej. Ich sytuację trzeba zmienić.

Darowizna od siostry z majątku wspólnego. Ten jeden warunek daje zwolnienie

Darowizna od siostry podlega zwolnieniu od podatku także w przypadku, gdy pochodzi ze wspólnego małżeńskiego majątku. Fiskus to potwierdza w najnowszej interpretacji. Jest jednak jeden warunek, potrzebna jest zgoda drugiego małżonka do dokonania darowizny z majątku wspólnego.

Nie będzie waloryzacji zasiłku pogrzebowego i dodatkowych 2 tys. zł? MF: zwiększenie wydatków sztywnych może rodzić napięcia budżetowe

W maju 2024 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało długo zapowiadany projekt ustawy podwyższającej (pierwszy raz od marca 2011 r.) zasiłek pogrzebowy z obecnych 4 tys. zł do 7000 zł. Projekt ten nadal nie został przyjęty przez Radę Ministrów. Minister Finansów w uwagach do tego projektu zwrócił uwagę na problem deficytu budżetowego i stwierdził, że trzeba usunąć z projektu przepisy dot. waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Minister Finansów chce także usunięcia z projektu przepisów dot. celowego zasiłku z pomocy społecznej w kwocie do 2 000 zł, który w szczególnych sytuacjach można by było przeznaczyć na koszty pogrzebu.

UE bierze się za sztuczną inteligencję (AI Act). Będą nowe zakazy, kary i obowiązki

UE chce uregulować sztuczną inteligencję. Parlament Europejski już przyjął rozporządzenie w tej sprawie, tzw. Artificial Intelligence Act (AI Act). Określa ono jakie praktyki stosowania AI są zakazane, a które niosą ze sobą wysokie ryzyko. Większość nowych obowiązków spoczywa na dostawcach systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. Grożą kary nawet do 35 mln euro.

REKLAMA

Część nauczycieli wciąż czeka na przelewy. Na ich konta powinno w najbliższych dniach wpłynąć dodatkowe świadczenie. Do kiedy?

Część nauczycieli wciąż czeka na przelewy. Na ich konta wpłynie w najbliższych dniach dodatkowe świadczenie – urlopowe. Jego wysokość w 2024 roku istotnie wzrosła, bo aż o ponad 600 zł. Skąd taka zmiana?

Nieznajomość prawa szkodzi, czyli dlaczego nie znamy swoich praw i jak to zmienić?

„Nieznajomość prawa szkodzi”, „surowe prawo, ale prawo” - łacińskie sentencje, które poznają młodzi adepci prawa, brzmią dziś jak farmazony. Oczywiście, studenci muszą znać prawo, choćby po to, aby zdać egzaminy, potem aplikację, a następnie cieszyć się świetlaną drogą do prawniczego sukcesu. Lecz co z pozostałymi ludźmi? Prawo to taka dziedzina, która dotyka każdego z nas - niezależnie od tego, czy pracujemy, uczymy się, jemy czy robimy zakupy. Prawo zagląda do naszych domów i na konta bankowe. Bez znaczenia jest fakt, że często nawet sobie tego nie uświadamiamy. Zatem skoro nieznajomość prawa szkodzi, to czyja to jest wina, że go nie znamy?

Świadczenie wspierające albo pielęgnacyjne. Opiekunowie pytają o zmiany w przepisach

Przepisy, które obowiązują od 1 stycznia 2024 r. wykluczają prawo opiekuna osoby niepełnosprawnej do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w tym samym czasie, gdy osoba z niepełnosprawnościami pobiera własne świadczenie wspierające. Czy będą zmiany w ustawie o świadczeniu wspierającym? Co z opiekunami osób z niepełnosprawnościami, którzy utracą świadczenie pielęgnacyjne? Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na kilka ważnych pytań.

Ulgi, dodatki i urlop przepadną tysiącom pracowników. Wszystko przez covidowe zmiany przepisów. Można jeszcze temu zapobiec

Ulgi, dodatki i urlop przepadną tysiącom pracowników. Wszystko przez covidowe zmiany przepisów. Można jeszcze temu zapobiec, składając odpowiedni wniosek. Trzeba to jednak zrobić przed końcem września 2024 r., aby na czas przedłużyć ważność orzeczeń.

REKLAMA

Postępowania kwalifikacyjne w Policji i Straży Granicznej. Będą ułatwienia w razie powrotu do służby – jest projekt ustawy

Rząd przyjął projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej. Rozwiązania przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Od roku szkolnego 2024/2025 nauka pierwszej pomocy. W których klasach i szkołach? Ile godzin? Jak to będzie realizowane?

Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśnia, że od roku szkolnego 2024/2025 nauka udzielania pierwszej pomocy będzie realizowana przez nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej na zajęciach edukacji przyrodniczej oraz przez wychowawców klas na części zajęć z wychowawcą w klasach IV–VII szkół podstawowych, klas: II–IV liceum ogólnokształcącego, II–V technikum oraz II i III branżowej szkoły I stopnia. Natomiast w klasie VIII szkoły ponadpodstawowej i w klasie I szkół ponadpodstawowych uczniowie uczą się pierwszej pomocy na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa. Można też korzystać w czasie tej nauki z wiedzy zaproszonych specjalistów – za zgodą dyrektora szkoły.

REKLAMA