Kategorie

Zasada niełączenia tytułów prawnych w procesie kościelnym

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Adwokat kościelny./ Fot. Fotolia
Są takie tytuły, czyli przyczyny prawne, na podstawie których nie można równocześnie orzec nieważności związku małżeńskiego po tej samej stronie procesowej. Stąd tą niemożliwość nazwałam zasadą niełączenia.

O jakie tytuły chodzi? Wykluczenie całkowite a częściowe (inne terminy to: symulacja całkowita i częściowa); przymus, bojaźń a wykluczenie całkowite; niezdolność natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich a wykluczenie. Czasami dochodzi do ich przeplatania, tak jest w przypadku wykluczenia całkowitego i częściowego, wreszcie czasami dochodzi w ogóle do niemożliwości łączenia niektórych nawet na zasadzie alternatywy, jak to jest w przypadku błędu czy wykluczenia. Poniżej omówimy pokrótce te poszczególne przypadki.

Zobacz także: Jakie mogą być przyczyny stwierdzenia nieważności małżeństwa w Kościele?

Tytuły wzajemnie się wykluczające

Reklama

Aby zrozumieć istotę tego, trzeba poznać znaczenie, treść tych przyczyn. Symulacja całkowita oznacza niechcenie zawarcia związku, z kolei częściowa oznacza co prawda chcenie wstąpienia w związek małżeński przy równoczesnym niechceniu tego, co stanowi o jego istocie, a zatem polega na niechceniu wierności, jedności, nierozerwalności, potomstwa. Niemożliwym jest stąd orzeczenie nieważności związku, tak z tytułu symulacji całkowitej, jak i jakiegoś rodzaju symulacji częściowej u tej samej strony. Zostało jednak powiedziane, iż w tych wyszczególnionych przypadkach może dojść do przeplatania się tychże rodzajów wad.

Bardzo często spotykam się z sytuacją, kiedy strona niechcąca zawarcia związku, nie będzie chciała mieć dzieci, aby nie stanowiły one dodatkowo elementu scalającego dla rzeczywistości i tak według niej nieistniejącej; dalej, nie będzie chciała tym samym dozgonnego charakteru małżeństwa.

Pojawia się przy tym pytanie, co zrobić w takiej sytuacji, tj. o jakie tytuły należy wówczas prosić Sąd, aby Ten rozpoczął proces. Najlepszym rozwiązaniem jest takowe, gdy Sąd daje możliwość rozpoczęcia procesu z wszystkich tytułów. Nie jest to jednak zależne od strony. Jeżeli taka opcja jest utrudniona, wówczas należy wybrać ten tytuł, któremu najbardziej odpowiada historia danego związku. Nie należy jednak redukować ze skargi pozostałych tytułów, nie prosząc o nie jednakże bezpośrednio. Jednocześnie należałoby prosić Sąd o zadanie dodatkowych pytań, a to na wypadek, gdyby główna przyczyna, na podstawie której przebiega proces, jednak nie została udowodniona.

Wtedy przez proste rozszerzenie sporu można proces kontynuować.

Na tych przykładach widać już wyraźnie dlaczego wykluczają się wzajemnie symulacja zgody małżeńskiej oraz przymus. Wykluczają się, gdyż w przypadku tego ostatniego mimo przymusu, bojaźni strona chce jednak wstąpienia w związek, chociaż przymus może w rezultacie też prowadzić do symulacji.

Zobacz także: Przymus i bojaźń szacunkowa jako podstawy nieważności małżeństwa


Podobnie jest przy jakimś rodzaju symulacji a niezdolności natury psychicznej. Czasami mogą dotyczyć tej samej rzeczywistości, ale wynikać z zupełnie z innego źródła. Przykładowo brak potomstwa: może pochodzić albo z jego niechcenia (symulacja), albo z niezdolności do podjęcia tegoż obowiązku (niezdolność - i przykładowo w ramach jej anoreksja). Niedochowanie wierności, może mieć swoje źródło również w jej wykluczeniu (symulacja), ale i w niezdolności (zaburzenie psychoseksualne: hiperseksualizm); czy w końcu na podobnej zasadzie brak nierozerwalności.

Zobacz także: Zdrada a rozwód kościelny

Reklama

Na zakończenie warto jeszcze poruszyć problematykę błędu oraz wykluczenia. Zostało powiedziane, iż istota symulacji polega na niechceniu czegoś. Skoro strona czegoś nie chce, oznacza to tym samym, iż przedmiot jej niechcenia jest jej znany. Przy błędzie jest inaczej: dana rzeczywistość jest dla strony zupełnie nieznana, np. nieznany jest jej istotny przymiot małżeństwa w postaci jego nierozerwalności, stąd zawarcie związku. Oczywiście może wyniknąć z tego wykluczenie: w przypadku kiedy strona pozna ten przymiot i konsekwencje tegoż, nie godząc się na jego dochowanie.

Powyżej zarysowane niuanse prawne rzeczywiście mogą wzbudzać pewne trudności podczas ich analizy, stąd winno się położyć nacisk na właściwie dobrany tytuł prawny, ale jednocześnie nacisk na zabezpieczenie strony pod kątem innych tytułów. Tu nie chodzi tylko o przeprowadzenie samego procesu w sposób jak najbardziej prawidłowy, tj. z najbardziej odpowiedniej przyczyny, ale przede wszystkim o nienarażenie strony na niepotrzebne wydłużenie czasu, na negatywne emocje.

Polecamy serwis: Rozwód kościelny

Na ten temat m.in.:

Viladrich P.J., Konsens małżeński. Sposoby prawnej oceny i interpretacji w kanonicznych procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa (kanony 1095-1107 Kodeksu Prawa Kanonicznego), Warszawa 2002

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    TSUE orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane są do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.