Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Symulacja jako przyczyna nieważności małżeństwa kościelnego

Rafał Kornat
Adwokat kościelny
Symulacja zgody małżeńskiej./ Fot. Fotolia
Symulacja zgody małżeńskiej./ Fot. Fotolia
W niniejszym artykule omówię wykluczenie przymiotu dobra wspólnego małżonków jako symulację zgody małżeńskiej. Symulacja strony podczas wyrażania zgody na małżeństwo wyklucza istotę przymierza małżeńskiego, a więc podporządkowanie go dobru małżonków.

Wykluczenie przymiotu dobra wspólnego małżonków, jako symulacja zgody małżeńskiej

Domniemanie prawne (kan. 1101 §1), przemawia za zgodnością woli ze słowami wypowiadanymi przy zawieraniu małżeństwa. Zasadą tego domniemania jest zarówno ochrona małżeństwa, jak też prawo strony do uznania jej za prawdomówną i wiarygodną.

Realia życia uwarunkowały normę, która brzmi: „Jeśli jednak jedna ze stron albo obydwie pozytywnym aktem woli wykluczyłyby samo małżeństwo lub jakiś istotny element małżeństwa, albo jakiś istotny przymiot zawierają je nieważnie” (kan.1101 §2) Właśnie ta norma stanowi podstawę rozpatrywania. Istota przedmiotowej normy sprowadza się do sprzeczności między przysięgą małżeńską a faktyczną wolą strony zawierającej sakrament małżeństwa: pytana przez asystującego kapłana strona oświadcza, że ma wolę zawarcia małżeństwa, a faktycznie nie uznaje swojej decyzji o zawarciu sakramentu małżeństwa, wyklucza z zawieranego małżeństwa pozytywem aktem woli, jego istotne przymioty lub elementy.

Zobacz także: Stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego a kolejny ślub

Jest to zgoda fikcyjna, nieszczera. Domniemanie prawne przemawia za tym, że zgoda małżeńska zewnętrznie wyrażona wypływa z decyzji wewnętrznej. Jest to jednak domniemanie zwykłe, które dopuszcza przeciwny dowód. Jeżeli zatem kontrahent nie chce zawrzeć małżeństwa w celach zgodnych z zamysłem Bożym lub pozytywnym aktem woli, wyklucza samo małżeństwo, czyli nie chce ani przekazać, ani przyjąć praw i obowiązków małżeńskich wypływających z zawieranej umowy małżeńskiej, zawiera małżeństwo nieważnie. Samo małżeństwo można całkowicie wykluczyć również wtedy, gdy nupturient bierze ślub z wyłączną intencją osiągnięcia celu całkowicie niezgodnego z celami małżeństwa.

Sobór Watykański II w konstytucji duszpasterskiej De Ecclesia in mundo huius temporis, zaczynającej się od słów Gaudium et spes, określił małżeństwo jako intima comunitas vitae et amoris coniugalis, czyli jako wspólnotę życia i miłości.

W ten sposób został zaznaczony charakter interpersonalny więzi małżeńskiej. Zrodzenie potomstwa, uważane do czasu Soboru Watykańskiego II za cel najważniejszy, ustąpił miejsca  dobru więzi małżeńskiej. Konsekwencją odnowionej przez Sobór Watykański II wizji małżeństwa stała się nowa figura symulacji częściowej – exclusio boni coniugum (wykluczenie dobra małżonków).

Wspólnota życia małżeńskiego, która tworzy element, jakim jest bonum coniugum (dobro małżonków), stanowi źródło wzajemnych i istotnych praw oraz obowiązków stron, które z takowej wspólnoty wynikają.

Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes w sposób jednoznaczny mówi o „głębokiej wspólnocie życia i miłości małżeńskiej”. „Małżeństwo to głęboka wspólnota życia i miłości powstała z aktu osobowego, przez który małżonkowie się sobie nawzajem oddają i przyjmują, świadczą sobie pomoc i posługę w zrozumieniu i miłości. Zespalają się w działaniu, troszczą się o wzajemne dobro, doświadczają jedności oraz osiągają coraz pełniejsze zjednoczenie” (Ius Matrymoniale , 12 (85) 2007, s. 169.)

Instytucja małżeńska w kodeksie określana jest jako małżeńskie przymierze. Stąd kształtuje się definicja wspólnoty całego życia, jaką tworzy przymierze między mężczyzną i kobietą jest właściwa, jeśli jest ukierunkowana na dobro potomstwa (Kan. 1055 par.1)           

Zobacz też: Co zawiera wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa kościelnego?

Owa miłość staje się celem małżeństwa wespół z celem prokreacyjnym i opiera się na więzi, wzajemnym doskonaleniu się oraz na całkowitym oddaniu się sobie nawzajem. 

Przedmiot wykluczenia bonum coniugum (dobra małżonków), który odnosi się do wspólnoty życia małżeńskiego i wzajemnych zobowiązań, rozważamy pod kątem wykluczenia  poszczególnych elementów bonum coniugum:

  • obowiązek tworzenia małżeńskiej wspólnoty całego życia (consortium totius vitae);
  • obowiązek tworzenia właściwej relacji międzyosobowej ze współmałżonkiem, w tym głównie dotyczy więzi uczuciowej;
  • obowiązek relacji trwałej, wzajemnej i dozgonnej ze współmałżonkiem.

Konkluzja:

Udowadniając tytuł prawny, należy udowodnić, że strona jako kontrahent umowy małżeńskiej, nie chciała  podporządkować się do tego, co stanowi istotę przymierza małżeńskiego, czyli dobru małżonków.

Symulacja strony wyklucza istotę przymierza małżeńskiego, a więc podporządkowanie go dobru małżonków podczas wyrażania zgody na małżeństwo. Wyklucza pełną realizację międzyosobową, wzajemne oddanie, które ma na celu dobro drugiego współmałżonka, czyli wspólnotę działania skierowaną na wzajemną pomoc, doskonalenie osobowe, wzajemne doskonalenie się jako konsekwencję małżeństwa.

Ważna jest również przyczyna bezpośrednia symulacji strony związku małżeńskiego - brak miłości do współmałżonka, instrumentalne traktowanie jego osoby, czyli takie, które wyklucza jego dobro, relacje interpersonalne, wzajemne doskonalenie, a także traktowanie współmałżonka jedynie jako obiekt doznań seksualnych, w oderwaniu od wszystkich innych dóbr, brak prokreacji.

Istotne są także okoliczności związane z życiem małżeńskim, zwłaszcza te następujące w życiu małżeńskim, sposób postępowania strony w życiu małżeńskim, które to postępowania jednoznacznie wskazują na symulację strony. Należy za doktryną i jurysprudencją przyjąć, że dobro potomstwa stanowi – obok dobra małżonków – drugi cel małżeństwa. Pomiędzy tymi celami istnieje dość ścisłe powiązanie. Wzajemne oddanie i przyjęcie w przymierzu małżeńskim, które należy do bonum coniugum (dobra małżonków), zakłada odpowiedzialność za płodność przymierza małżeńskiego, jak również wzajemną pomoc, której małżonkowie mogą od siebie oczekiwać w celu działania na rzecz dobra wspólnego.         

Wspólnota życia małżeńskiego w odniesieniu do bonum coniugum rodzi swoiste prawa i obowiązki małżeńskie na płaszczyźnie seksualnej, afektywnej, społecznej, wolitywnej i fizycznej, materialnej, które to obowiązki strony mogą wykluczyć, swoim postępowaniem w życiu małżeńskim.

Polecamy serwis: Rozwód kościelny

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dom bez formalności do 70 m2 – GUNB udostępnił 70 darmowych projektów
    Gotowe projekty domów do 70 m2 umożliwiają zminimalizowanie kosztów budowy domu w ramach programu Dom bez formalności. Został on wprowadzony jako element Polskiego Ładu. Ma ograniczyć formalności i koszty budowy.
    Whistleblowing. Dyrektywa nie została wdrożona w terminie. Jakie przepisy dot. sygnalistów obowiązują w Polsce?
    Polski rząd nie zdążył wdrożyć ustawy o sygnalistach zgodnie z terminem narzuconym przez UE. Co to oznacza dla podmiotów komercyjnych? Jakie rozwiązania można obecnie stosować w firmach i jakie będą ich konsekwencje prawne? Jakie uprawnienia przysługują sygnalistom?
    Milion złotych odszkodowań za naruszenia praw pacjenta
    Odszkodowania za naruszenie praw pacjenta Zakończone w ostatnich tygodniach sprawy z udziałem RPP przyniosły pacjentom, na mocy zawartych ugód sądowych i pozasądowych, odszkodowania w łącznej kwocie blisko miliona złotych – przybliża Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. Rzecznik Praw Pacjenta działa przez sądem na prawach przysługujących prokuratorowi.
    Ustawa o franczyzie - trwają nad nią prace Ministerstwa Sprawiedliwości
    Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawowymi zmianami dla rynku franczyzy, ponieważ próby samoregulacji pracy branży się nie powiodły.
    Przywóz z Ukrainy zwierząt zagrożonych wyginięciem - zmiany
    Od 24 czerwca 2022 r. zmieniają się procedury przywozu z Ukrainy do Polski zwierząt zagrożonych wyginięciem.
    27 czerwca 2022 r. ostatni etap przejścia na DVB-T2/HEVC
    Czwarty ostatni etap przejścia na standard DVB-T2/HEVC naziemnej telewizji cyfrowej nastąpi 27 czerwca 2022 r. Jakie województwa obejmie?
    W roku szkolnym 2021/2022 rozkwitł rynek korepetycji [BADANIE]
    Z badania przeprowadzonego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż co czwarty uczeń zapracował na oceny na świadectwie pobierając korepetycje.
    Żaryn: Od 1 lipca przy granicy z Białorusią normalne przepisy i dostęp
    Od 1 lipca przy granicy z Białorusią zaczną obowiązywać normalne przepisy i będzie dostęp do dotychczas wyłączonego trzykilometrowego pasa wzdłuż granicy - przypomniał w rozmowie z PAP rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn
    Spór o księgi wieczyste i dane osobowe. Co zmieni wyrok NSA?
    UODO podkreśla, że dostęp do informacji zawartych w księgach wieczystych nie powinien być powszechny, choć niektóre instytucje próbują to zmienić. Obecnie trwa spór sądowy między UODO a GUGiK. Sprawę ma rozstrzygnąć NSA.
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego już działa
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego ma być narzędziem chroniącym biznes przed kradzieżą spółki.
    Jakie prawa ma ojciec dziecka?
    Jakie prawa przysługują ojcu w związku narodzinami dziecka i jego wychowywaniem?
    Rząd nie przedłuży ponad 120 dni wsparcia dla osób przyjmujących uchodźców z Ukrainy
    Rząd nie przestaje wspierać rodzin, które pomagają uchodźcom z Ukrainy. Świadczenie za pomoc przysługuje przez 120 dni. Okres ten będzie wydłużany w przypadku pomocy m.in. niepełnosprawnym, seniorom i kobietom w ciąży - wyjaśnił wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker.
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzykrotnie więcej niż do niego wpłaca
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzy razy więcej niż do niego wpłaca; w 2021 r. uzyskała ok. 10 mld euro więcej niż wpłaciła - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy szacują, że KPO zwiększy nasz wzrost PKB o 1 pkt. proc. w 2023 r. i 1,3 pkt. rok później
    Frankowicz pozywa bank. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zebrać przed pójściem do sądu?
    Wielu posiadaczy tzw. kredytów frankowych cały czas bije się z myślami „iść czy nie iść” do sądu. Dziś nie ma już żadnych wątpliwości, że można uwolnić się od kredytu frankowego (mówimy w tym przypadku o kredycie aktywnym, a więc takim, który cały czas spłacamy) albo odzyskać nadpłacone bankowi pieniądze w przypadku kredytu frankowego już spłaconego jeśli tylko kredytobiorca zdecyduje się pójść do sądu. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zgromadzić przed złożeniem pozwu?
    Wakacje 2022 - ostatnie z bonem turystycznym
    Wakacje to dobry moment na to, by wykorzystać bon turystyczny. Płatności w tej formie będzie można dokonać do 30 września 2022 r.
    Zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych
    Sejm uchwalił zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych. Większość dokumentów wytwarzanych przez sądy i notariuszy nie będzie musiała być sporządzana na specjalnych blankietach.
    Projekt liberalizujący przepisy aborcyjne odrzucony przez Sejm
    Sejm odrzucił w czwartek obywatelski projekt ustawy o bezpiecznym przerywaniu ciąży. Proponowane przepisy zakładały m.in. prawo do przerwania ciąży do 12. tygodnia.
    Dopłaty do węgla - ustawa gwarantująca cenę węgla uchwalona przez Sejm
    Dopłaty dla węgla dla sprzedawców mają umożliwić wprowadzenie ceny gwarantowanej węgla dla kupujących. Ustawowa cena gwarantowana ma wynieść 996 zł za tonę. Jakie będę warunki i zasady skorzystania z ceny gwarantowanej i z dopłaty do węgla?
    Jak nawiązać dobrą relację z samym sobą i partnerem?
    W pierwszej kolejności warto zbudować relację z samym sobą, aby móc później umiejętnie i w naturalny sposób pielęgnować związek z drugą połówką.
    Pozwolenie na broń palną w Polsce – jak je uzyskać
    Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce może mieć miejsce tylko w określonych ustawą przepisach. Jej nabycie i posiadanie bez zezwolenia jest zabronione. Jak je uzyskać?
    Będzie nie tylko rejestr ciąż ale i rejestr wkładek antykoncepcyjnych - RPO oczekuje wyjaśnień
    Rejestr ciąż i wkładek antykoncepcyjnych w Polsce wejdzie w życie jeszcze w 2022 roku. Rzecznik Praw Obywatelskich ma jednak poważne wątpliwości m.in. co ich konstytucyjności.
    Kodeks karny wykonawczy
    Kodeks karny wykonawczy jest istotnym aktem prawnym dla skazanych. Jakie prawa i obowiązki określa?
    Szpitalne jedzenie do poprawy
    Wprowadzenie stawki dziennej i zatrudnienie dietetyków – to zdaniem ekspertów klucz do poprawienia jakości żywienia w szpitalach. Przepisy powinny zaś regulować, do jakiego posiłku pacjent ma prawo.
    Dziecko nie chce kontaktu z rodzicem? Ważny wyrok TK
    Przepisy pozwalające na nałożenie na rodzica obowiązku zapłaty drugiemu rodzicowi w związku z utrudnianiem mu ustalonych kontaktów z dzieckiem są niezgodne z konstytucją, jeśli do kontaktu nie dojdzie z woli dziecka. Tak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
    Szybka eksmisja lokatora. Czy hotel robotniczy to pomieszczenie tymczasowe?
    Niektórzy wynajmujący proponują przekwaterowanie najemcy do hotelu robotniczego uważając, że dzięki temu możliwa będzie szybka eksmisja. Artykuł 1046 kodeksu postępowania cywilnego potwierdza, że właściciel lokum może zapewnić dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie. W takiej sytuacji, komornik nie powinien wstrzymywać się z eksmisją. Problem polega na tym, że pokój w hotelu robotniczym często nie spełnia wymogów przewidzianych dla tymczasowego pomieszczenia. Szybka eksmisja na zasadach zgodnych z prawem jest dużo łatwiejsza w przypadku najmu okazjonalnego oraz instytucjonalnego.