Jak można przyjąć spadek

Przyjęcie – wiadomości ogólne

Spadkobranie nie jest co do zasady automatyczne. Owszem, spadkobierca staje się nim w momencie śmierci spadkodawcy. Może jednak zadecydować o tym w jaki sposób i czy w ogóle przyjąć spadek. Ma to istotne znaczenie w przypadku dużych długów spadkodawcy.

Przyjęcie spadku stanowi oświadczenie woli spadkobiercy, które można złożyć przed sądem (trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku) oraz przed notariuszem. Termin i warunki zostaną szczegółowo opisane w dalszej części tekstu.

1. Przyjęcie wprost.

Przyjęcie spadku wprost (przyjęcie proste) – oznacza, że spadkobierca przyjmuje spadek bez żadnych ograniczeń- w szczególności bez ograniczenia długów spadkowych.

Przyjęcie wprost, oznacza że spadkobierca (spadkobiercy) odpowiadają za wszystkie długi spadkowe i to cały swoim majątkiem. Oznacza to, że jeśli długi spadkodawcy przekraczają wartość spadku – spadkobierca musi je spłacać.

Zmarły Stanisław Kowalski pozostawił po sobie nieliczne aktywa i bardzo pokaźne długi. Wartość przedmiotów spadku wyniosła 10.000 zł, pozostała część majątku była systematycznie przejmowana przez wierzycieli. Jego zadłużenie na dzień śmierci wyniosło 100.000 zł. Pozostawił dwóch synów – jedynych spadkobierców. Synowie przyjęli spadek wprost. Oznacza to dla nich, że muszą wspólnie spłacić wszystkie długi ich ojca – wierzyciele mogą domagać się spłaty całości od każdego z nich.

Zobacz: Wszystko o odrzuceniu spadku

2. Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.

Pod tą „niefrasobliwą” nazwą, odnajdujemy bardzo istotne uprawnienie spadkobiercy. W sposób znaczący ogranicza ono jego odpowiedzialność za długi spadkowe.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność za długi spadkodawcy tylko do wysokości wartości spadku. Oznacza to że spadkobierca nie odda wierzycielom spadkodawcy więcej, niż otrzymał z tytułu dziedziczenia.

Zmarły Stanisław Kowalski pozostawił po sobie nieliczne aktywa i bardzo pokaźne długi. Wartość przedmiotów spadku wyniosła 10.000 zł, pozostała część majątku była systematycznie przejmowana przez wierzycieli. Jego zadłużenie na dzień śmierci wyniosło 100.000 zł. Pozostawił dwóch synów – jedynych spadkobierców Synowie przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Zważywszy na wartość przysporzenia – 10.000 zł – tylko do takiej wysokości odpowiadają przed wierzycielami swojego ojca.

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza wiąże się z koniecznością wykonania przez komornika spisu i oszacowania przedmiotów wchodzących w skład spadku – co wiąże się z pewnymi kosztami.

Dobrodziejstwo inwentarza nie oznacza ograniczenia egzekucji tylko do przedmiotów wchodzących w skład spadku.

Np. w skład spadku wszedł samochód osobowy. Wierzyciele mogą domagać się spłaty w gotówce.

Termin złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku:

Termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku jest niestety uregulowany w sposób bardzo niejasny.

Kodeks cywilny w art. 1015 stanowi :

„Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”

Oznacza to, że początek terminu może być różny w zależności od okoliczności.

• Dla spadkobiercy ustawowego, który wie, że nie istnieje testament – data śmierci spadkodawcy, lub data w której się o niej dowiedział

• Dla spadkobiercy testamentowego- data ogłoszenia testamentu – chyba, że wiedział o swoim powołaniu – wówczas data śmierci spadkodawcy

• Dla spadkobiercy ustawowego, po obaleniu, lub stwierdzeniu nieważności testamentu – dzień w którym się o tym dowiedział.

Skutki nie złożenia oświadczenia w terminie:

• Jeśli spadkobierca nie złożył oświadczenia w ww. terminie- uznaje się że przyjął spadek wprost.
• Jeśli jednak spadkobierca jest osobą prawną (np. fundacją) lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych – czyli
  • Małoletni (dzieci)
  • Osoby ubezwłasnowolnione (lub wobec których może być orzeczone ubezwłasnowolnienie)
• Lub jeśli choć jeden ze spadkodawców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza
• Uznaje się, że przy braku oświadczenia, przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Sposób złożenia oświadczenia:

Oświadczenie o przyjęciu spadku może być złożone:

• przed sądem w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku:

• ustnie do protokołu

• pisemnie z podpisem notarialnie poświadczonym.

• przed notariuszem

Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku musi mieć formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym.

UWAGA: Oświadczenia nie można odwołać - poza przypadkami działania w błędzie lub pod wpływem groźby.

Zobacz serwis: Spadki