Odpowiedzialność na zasadzie winy a odszkodowanie

Kiedy nie ma winy

Zgodnie z polskim prawem osoba, która z jakichkolwiek powodów znajduje się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne wyłączenie podjęcie decyzji i wyrażenie woli, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę, chyba że zakłócenie czynności psychicznych było skutkiem świadomego użycia środków odurzających. Istnieje także grupa osób, którym nie można przypisać winy, np. małoletnim do 13 lat, chorym psychicznie, niedorozwiniętym i ułomnym.

Co to jest wina

Wina to czyn sprawcy mogący być zarówno działaniem i zaniechaniem. Wyróżnia się stopnie winy - umyślność (dolus) i niedbalstwo (culpa):
- umyślność to zamierzone podjęcie działania sprzecznego z regułami postępowania lub powstrzymywanie się od działania, mimo obowiązku czynnego zachowania się (np. przejechanie skrzyżowania na czerwonym świetle przez kierowcę pojazdu).
- niedbalstwo to nieumyślny rodzaj winy, który polega na nie dołożeniu przez sprawców należytej staranności podczas wykonywania zobowiązania (nieodśnieżenie chodnika przez zarządcę terenu).

Podstawowa norma prawna regulująca prawo do odszkodowania zawarta jest w art. 415 kc, który brzmi: „ kto z winy swojej wyrządzi drugiemu szkodę, zobowiązany jest do jej naprawiania”.