Częste telefony do pracownika będącego na urlopie mogą pociągnąć za sobą konkretny koszt finansowy

• Czy pracodawca może kontaktować się z pracownikiem w czasie urlopu
• Praca zdalna zaciera granice między pracą a życiem prywatnym
• Co zrobić ze służbowym telefonem w czasie urlopu
• Odwołanie z urlopu ma wymiar finansowy

Czy pracodawca może kontaktować się z pracownikiem w czasie urlopu

Zagadnieniem, które na gruncie prawa pracy jest niezmiennie analizowane jest to, co wolno, a czego nie wolno stronom stosunku pracy w okresie niezdolności pracownika do pracy. I choć mogłoby się wydawać, że w tym zakresie nie da się powiedzieć już wiele więcej niż to, co zostało już wielokrotnie powiedziane, to jednak pytania związane z tą tematyką wciąż powracają, a z dyskusji prowadzonych na grupach kadrowych jasno wynika, że w tego rodzaju przypadkach stronom często nie tylko brakuje podstawowej znajomości przepisów, ale też tracą z oczu to, co w praktyce oznacza niezdolność pracownika do pracy i co jest celem związanej z nią nieobecności. Jak się okazuje, te same problemy dotyczą również innych nieobecności pracownika w pracy. Potwierdzeniem tego jest fakt, że Państwowa Inspekcja Pracy opublikowała na swojej stronie internetowej odpowiedź na pytanie Czy podczas urlopu lub po godzinach pracy trzeba mieć przy sobie telefon służbowy i sprawdzać służbową pocztę elektroniczną?

Praca zdalna zaciera granice między pracą a życiem prywatnym

Nasilenie problemów związanych z wyznaczeniem granicy między czasem pracy, a czasem wolnym pracownika bez wątpienia ma związek ze zmianami, jakie zaszły na rynku pracy po 2020 roku i pandemii covid. Gwałtowna popularność pracy zdalnej, która jest związana z koniecznością wyposażenia pracowników w takie narzędzia pracy jak laptop czy telefon służbowy sprawiła, że wielu pracowników właściwie non stop ma możliwość „zerknięcia” na sprawy służbowe. Bywa to niezwykle pomocne, np. w sezonie jesiennym, gdy pracownicy zamiast nieobecności związanej ze zwiększoną zachorowalnością, mogą skorzystać z możliwości pracy zdalnej. Ale bywa też kłopotliwe, gdy na co dzień, w tym również w czasie urlopu, granice między pracą a życiem prywatnym się zacierają, a pracodawca ma możliwość nawiązania kontaktu z pracownikiem w dowolnym momencie. Jak reagować w takich przypadkach?

Co zrobić ze służbowym telefonem w czasie urlopu

Zarówno pracownik, jak i pracodawca powinni pamiętać o tym, że zgodnie z obowiązującymi przepisami pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Celem urlopu jest wypoczynek, a w czasie, w którym z niego korzysta, co do zasady nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy i nie musi pozostawać w gotowości do wykonywania obowiązków służbowych. To zaś oznacza, że nie ma obowiązku odbierać służbowego telefonu i reagować na prośby i polecenia pracodawcy, a także nie ma obowiązku mieć pod ręką służbowego laptopa, włączać go i „zerkać” na sprawy służbowe. Gdzie powinny znajdować się służbowy laptop i telefon w czasie urlopu pracownika? Odpowiedzi na to pytanie trzeba poszukiwać w regulaminie wewnątrzzakładowym, w którym pracodawca powinien wskazać, jak pracownik powinien postępować ze swoimi narzędziami pracy. Być może powinny one pozostać w miejscu pracy zdalnej albo w siedzibie pracodawcy. W okresie, w którym pracownik nie pozostaje w dyspozycji pracodawcy nie musi bowiem mieć ich przy sobie i korzystać z nich.

Odwołanie z urlopu ma wymiar finansowy

Pracodawca powinien pamiętać, że jakikolwiek kontakt z pracownikiem w czasie, który nie jest jego czasem pracy, powinien mieć charakter wyjątkowy. Nadmiernie częsty kontakt i oczekiwanie podjęcia czynności służbowych może zostać zinterpretowane jako odwołanie z urlopu, o którym mowa w art. 167 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, co w dalszej perspektywie może wiązać się z koniecznością pokrycia przez pracodawcę kosztów poniesionych przez pracownika w związku z takim odwołaniem. Jak wskazała w swej odpowiedzi Państwowa Inspekcja Pracy, Jeżeli pracodawca oczekuje od pracownika podjęcia czynności służbowych, rozwiązania problemu lub stawienia się do pracy z uwagi na nieprzewidziane okoliczności, taka sytuacja może być traktowana jako faktyczne przerwanie urlopu i odwołanie pracownika z urlopu, ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z art. 167 Kodeksu pracy. Nie można więc przyjmować, że pracownik w trakcie urlopu pozostaje stale do dyspozycji pracodawcy tylko dlatego, że posiada telefon służbowy lub dostęp do służbowej poczty elektronicznej.