Gmina, Opłaty

Gmina ma obowiązek finansować zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju także w przypadku dziecka poniżej 2,5 roku. Brak ujęcia dziecka w SIO nie znosi tego obowiązku.

Czy przepisy chroniące wynagrodzenie za pracę powinny się zmienić? Choć wiele podmiotów, w tym resort pracy, jest temu przeciwnych, to jednocześnie coraz więcej postuluje alarmuje o konieczności zmian. Padły konkretne liczby.

W dniu 14 kwietnia 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który od 1 stycznia 2027 r. wprowadza istotne ograniczenia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a konkretnie – w zakresie podmiotów, które są uprawnione do uzyskania decyzji WZ. Projekt został następnie przekazany do Sejmu, gdzie spotkał się z uznaniem sejmowej Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. To już kolejna (w ostatnim czasie) duża zmiana w zakresie zasad ustalania warunków zabudowy – od 1 stycznia 2026 r. bowiem nie uzyska się już bezterminowej decyzji o warunkach zabudowy.

Z uwagi na fakt, że istnieją w Polsce miejscowości i gminy, w których „powstały wręcz osiedla zbudowane dokładnie po to, żeby osoby przyjeżdżające spoza kraju wegetowały w tych pomieszczeniach i to są z reguły domy jednorodzinne, albo budynki typu bliźniak, w którym mieszka kilkadziesiąt osób w urągających warunkach, bez szacunku dla przepisów sanitarnych i przeciwpożarowych” – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) przygotowało przepisy wprowadzające rewolucję w wynajmie nieruchomości na cele zamieszkania okresowego. Na powyższy cel będzie można przeznaczyć już tylko 30% powierzchni nieruchomości, a wynajmujący, który nie wywiąże się z nowych obowiązków w zakresie zmiany sposobu użytkowania – będzie mógł zostać obciążony karą finansową do 10 tys. zł.

Podczas posiedzenia Rady Ministrów, które odbyło się w dniu 14 kwietnia 2026 r., rząd zdecydował o wydłużeniu ważnego dla właścicieli nieruchomości (oraz gmin) terminu w zakresie reformy planowania przestrzennego. W związku z ww. reformą – już niebawem, bo od 1 lipca 2026 r. (a jeżeli nowelizacja przyjęta przez Radę Ministrów wejdzie ostatecznie w życie – od 1 września 2026 r.) – miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy.

Wczesna wiosna to dla gmin dobry moment na przeprowadzenie kontroli nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe i przydomowe oczyszczalnie ścieków. Podnoszący się poziom wód gruntowych, roztopy i wyjście inspektora „w teren” przed sezonem urlopowym tworzą splot okoliczności, który sprzyja wykrywaniu nieprawidłowości. Tymczasem wielu właścicieli szamb nie jest świadomych, jak rozległe uprawnienia ma urzędnik i jak łatwo narazić się na mandat lub grzywnę. Poniżej wyjaśniamy, czego spodziewać się po kontroli i jak się do niej przygotować.

15 kwietnia upływa termin kwartalnej wpłaty opłaty recyklingowej za torby z tworzywa sztucznego. Obowiązek taki ma każdy, kto sprzedaje towary lub posiłki i przy tym wydaje klientom foliowe torby – niezależnie od wielkości firmy. Spóźnienie oznacza odsetki, brak wpłaty: karę pieniężną do 20 000 zł.

Sytuacja wielu nieruchomości zmieni się już w maju. Chodzi o możliwość podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Trwają bowiem inwestycje związane z gospodarką wodno-ściekową finansowane ze środków pochodzący z Krajowego Planu Odbudowy. Gdzie powstaną nowe sieci?

To już fala podwyżek. Domowe budżety demolują coraz wyższe opłaty za prąd, gaz, coraz więcej trzeba płacić za żywność… teraz są kolejne złe wieści. Od kwietnia mieszkańców wielu polskich miast dotknie wzrost opłat za wywóz śmieci. I nic nie wskazuje na to, to chwilowy trend. Samorządy tłumaczą podwyżki nie tylko inflacją, kosztami transportu czy energii, ale też zmianami systemowymi, które wpływają na cały rynek odpadów. Jednym z nich jest system kaucyjny, który – jak przekonują urzędnicy – zmienia ekonomię gospodarki odpadami.

W dniu 15 maja 2025 r., przez grupę posłów Lewicy, do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, który przewiduje likwidację uprawnienia rad gmin do stosowania bonifikat przy sprzedaży mieszkań komunalnych, wchodzących w skład zasobów gminy. W ocenie autorów projektu – proponowane zmiany, polegające na likwidacji możliwości sprzedaży mieszkań komunalnych z bonifikatą, mają doprowadzić do – „zahamowania prywatyzacji, wzmocnienia mieszkalnictwa publicznego i zwiększenia dostępność lokali dla rodzin o niskich dochodach”.

Podatek od nieruchomości bywa istotnym obciążeniem dla budżetu, szczególnie w przypadku podmiotów, które dysponują złożonymi obiektami. Czy w przypadku prowadzenia działalności niosącej szczególne korzyści dla społeczności lokalnej, powinny one mieć możliwość skorzystania w tym zakresie z odpowiedniego zwolnienia? O tym musi zdecydować gmina.

W 2026 roku obowiązuje wyższy limit opłaty targowej. Maksymalna dzienna stawka wynosi 1176,67 zł, czyli o 4,5 proc. więcej niż w 2025 r. Choć to jedynie górna granica, zmiana ma znaczenie dla osób prowadzących sprzedaż na targowiskach.

Od 1 października 2025 r. Polacy odzyskują pieniądze za butelki i puszki. Dla samorządów to jednak początek dużej rewolucji: mniej odpadów w gminnym systemie, nowe obowiązki raportowe i rosnąca presja, by osiągnąć unijne cele recyklingu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lutego 2026 r. (III OSK 1257/25) orzekł, że informacje dotyczące spisu wyborców stanowią informację publiczną. Oznacza to, że organy gmin nie mogą odmówić ich udostępnienia, powołując się wyłącznie na ochronę danych osobowych. Wyrok budzi pytania o granicę między jawnością życia publicznego a prawem do prywatności wyborców.

W polskim systemie ubezpieczeń społecznych od lat tkwi ciężar tysięcy zaległych zobowiązań składkowych, których korzenie sięgają czasów sprzed fundamentalnej reformy z 1999 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nieustannie podejmuje próby ich dochodzenia, ale efekty są symboliczne, a ponoszone koszty administracyjne – ogromne i wciąż niewspółmierne do zysków. Teraz rząd przygotowuje rozwiązanie, które raz na zawsze "skasuje" ten dawny bagaż, pozwalając instytucji skupić się na tym, co jest realne do ściągnięcia. Bezskuteczna gonitwa za zobowiązaniami sprzed ćwierci wieku - być może niebawem się zakończy. Chodzi o projekt ustawy, który automatycznie umorzy stare należności – bez konieczności wypełniania kolejnych wniosków, toczenia długotrwałych sporów czy uciążliwych postępowań.

Choć po zmianie przepisów miało być łatwiej, to podatek od nieruchomości wciąż staje się źródłem wielu sporów. Samorządy żądają podatku, sądy je popierają, a specjaliści alarmują, że potrzebna jest interpretacja ogólna. Co na to resort finansów?

Projekt ustawy autorstwa grupy posłów Lewicy, który jest aktualnie procedowany w Sejmie – stanowi odpowiedź na poważny problem wyłudzania mieszkań od seniorów przez nieuczciwe osoby, w ramach tzw. umów o dożywocie. Wprowadzenie możliwości zawarcia przez seniora, takiej „umowy o dożywocie”, z gminą (niezależnie od osiąganych dochodów, statusu majątkowego i powierzchni posiadanej nieruchomości) z gwarancją zachowania prawa do dalszego zamieszkiwania w „swoim” mieszkaniu – ma zapobiec dramatycznym przypadkom utraty dachu nad głową przez osoby starsze i jednocześnie zapobiec ich ubóstwie w „jesieni życia”, z powodu posiadania niskich świadczeń emerytalno-rentowych. Rozwiązanie proponowane przez Lewicę – ma stanowić dla seniorów „bezpieczne źródło dodatkowych środków bez ryzyka oszustwa”.

Ministerstwo zapowiada uproszczenie przepisów i wycofanie kar za brak deklaracji dotyczących azbestu. Samorządy alarmują jednak, że bez realnego finansowania usunięcie niebezpiecznych wyrobów do 2032 roku może okazać się nierealne.

Temat planów ogólnych, nad którymi pracują samorządy od miesięcy budzi emocje. Czy będzie można wybudować dom na działce, którą mam od lat? Odpowiedzi na to pytanie szukało wielu właścicieli nieruchomości, a uzyskanie jej wcale nie było łatwe.

W związku z trwającym okresem zimowym Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpiło do wojewodów z prośbą o koordynację działań związanych ze wsparciem oraz diagnozą sytuacji osób w kryzysie bezdomności. Ogólnopolskie badanie liczby osób w kryzysie bezdomności odbędzie się w nocy z 3 na 4 marca 2026 r. (oraz dodatkowo w dniach 3–5 marca 2026 r.) na terenie całego kraju. Badanie obejmie miejsca instytucjonalne (schroniska, noclegownie, szpitale) oraz niemieszkalne (pustostany, altany, ulice).

Jedna z inicjatyw ustawodawczych Prezydenta Karola Nawrockiego ma doprowadzić do tego, że „w portfelu przeciętnej polskiej rodziny może zostać średnio 1 000 zł miesięcznie” więcej. Mowa o projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który w poniedziałek 11 sierpnia 2025 r. został wniesiony do Sejmu. W ostatnim czasie, wprowadzeniu ww. wsparcia polskich rodzin, sprzeciwiły się samorządy.

Ograniczenie wydawania prasy przez samorządy sprzyjałoby możliwości realizowania wolności prasy przez media lokalne – uważa RPO Marcin Wiącek. Jego zdaniem zależność osób przygotowujących materiały prasowe od aktualnych władz „może wypaczać realizację podstawowych funkcji prasy w demokratycznym społeczeństwie”.

Czy gmina może odmówić zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka, bo „jest bliższa szkoła”? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie ma wątpliwości: odległość to za mało. Jeśli placówka nie realizuje zaleceń z orzeczenia, odmowa jest bezprawna — nawet gdy szkoła leży tuż obok domu.

W dniu 19 grudnia 2025 r. na biurko Prezydenta została złożona ustawa o zmianie ustaw w celu usprawnienia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła, wprowadzająca zmiany w przepisach o nowym świadczeniu – bonie ciepłowniczym, którego celem jest wsparcie w zakresie rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym.

Miejsce zamieszkania, miejsce zameldowania, czy siedziba działalności gospodarczej? Gdzie trzeba zapłacić podatek od środków transportowych? Przepisy budzą wątpliwości, a podatnicy wolą płacić mniej, a nie więcej.