Hipoteka, Sprzedaż nieruchomości

Dla spółki, która ma w bilansie wartościową halę produkcyjną, magazyn czy biuro, sale & leaseback bywa kuszącą odpowiedzią na pytanie, skąd wziąć gotówkę bez zaciągania kolejnego kredytu. Konstrukcja jest prosta: firma sprzedaje nieruchomość, po czym dalej z niej korzysta – na podstawie najmu, dzierżawy albo leasingu zwrotnego. Zamiast aktywa, które samo z siebie nie zarabia, pojawiają się środki – do wykorzystania na rozwój i inwestycje. Problem w tym, że to, co księgowo wygląda na zamianę nieruchomości na pieniądze, podatkowo rozpada się na kilka odrębnych zdarzeń. Sale & leaseback to ani „zwykła" sprzedaż, ani czyste finansowanie – i właśnie dlatego skutki trzeba analizować kompleksowo: na gruncie CIT, VAT, PCC, podatku od nieruchomości, a przy podmiotach powiązanych także w zakresie cen transferowych - pisze Joanna Henzel, Dyrektor, doradca podatkowy, TPA Poland.

Aż 48 proc. Polaków jest gotowych zwiększyć zadłużenie pod wpływem sugestii sprzedawcy. Część jest skłonna poświęcić równowartość nawet 42 miesięcznych pensji, by zrobić dobre wrażenie na otoczeniu. To wnioski z raportu „Polacy i kredyty. Między finansową odpowiedzialnością a codziennymi potrzebami i pragnieniami”, którego współautorką jest prof. Katarzyna Sekścińska z Uniwersytetu Warszawskiego.

W aktualnym stanie prawnym – można skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli – w ciągu 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości (przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie) – jeżeli (upraszczając) dokona się zakupu innej nieruchomości, celem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Za wydatek na własne cele mieszkaniowe – nie był jednak dotychczas uznawany zakup domku mobilnego, który nie jest trwale związany z gruntem, a więc – zgodnie z definicją wynikającą z kodeksu cywilnego – nie jest nieruchomością. Wszystko może jednak zmienić się po najnowszym wyroku WSA w Warszawie.

Niemal 90 tys. zł kosztował metr kwadratowy apartamentu w kamienicy Ordynackiej w Śródmieściu Warszawy; nabywca za penthouse o powierzchni 234 mkw zapłacił 21 mln zł - poinformowała agencja nieruchomości Partners International. To najwyższa cena za metr kwadratowy apartamentu w Polsce.

Zdarza się nie tak rzadko, że osoby pozostające w związkach partnerskich (tzw. konkubenci, partnerzy) kupują na współwłasność mieszkanie. Także na wspólnie wzięty kredyt. Co się dzieje, gdy (np. po rozpadzie takiego związku) osoby te postanowią znieść współwłasność mieszkania? Czy trzeba zapłacić podatek? Co z kredytem, co z hipoteką?

Nie każdy jest świadomy, że dokonując sprzedaży domu czy mieszkania (pomimo zachowania wymaganej formy aktu notarialnego), można nabawić się nie lada problemów, jeżeli nie zadba się o jeden mały szczegół transakcji – moment zapłaty ceny przez nabywcę nieruchomości (lub odpowiednie zabezpieczenie tej zapłaty). Jak zatem przeprowadzić transakcję kupna-sprzedaży domu czy mieszkania, aby pod względem uzyskania zapłaty ceny za zbywaną nieruchomość – nie wiązała się ona z żadnym ryzykiem dla sprzedającego?

Sprzedaż nieruchomości rzadko przegrywa z powodu braku kupujących – znacznie częściej przez błędy popełnione jeszcze zanim oferta trafi na rynek. Niewłaściwa cena, brak strategii i nieprzygotowany stan prawny mogą kosztować właściciela nie tylko pieniądze, ale i bezpieczeństwo całej transakcji. Dlatego skuteczna sprzedaż to nie przypadek, lecz proces wymagający profesjonalnego zarządzania od pierwszej decyzji.

Postanowieniem z 27 marca 2025 roku Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie sądu II instancji w sprawie dotyczącej wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej, wskazując jednocześnie na fundamentalne różnice między postępowaniem wieczystoksięgowym a powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Orzeczenie to ma kluczowe znaczenie dla praktyki obrotu nieruchomościami, szczególnie w sytuacjach, gdy ujawniają się historyczne nieprawidłowości związane z prawem własności.

Od sprzedaży przed upływem 5 lat, nieruchomości nabytej w drodze spadku (jeżeli przychodu uzyskanego z takiej transakcji nie przeznaczy się w całości na własne cele mieszkaniowe) trzeba zapłacić podatek dochodowy i to niemały, bo wynoszący aż 19% osiągniętego dochodu. „Kluczem” do uniknięcia ww. podatku jest zatem (jeżeli przychodu nie przeznacza się na zakup własnego domu czy mieszkania) upływ ww. 5-letniego okresu. Na sposób jego obliczania, ma wpływ najnowszy, przełomowy wyrok WSA w Rzeszowie, który wielu spadkobiercom pozwoli na uniknięcie kosztownego podatku.

W jaki sposób przeprowadzić transakcję kupna-sprzedaży domu czy mieszkania, aby pod względem uzyskania zapłaty ceny za zbywaną nieruchomość – nie wiązała się ona z ryzykiem dla sprzedającego? Zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego – wbrew pozorom – nie gwarantuje uzyskania przez zbywcę nieruchomości przewidzianej w umowie ceny.

W jaki sposób przeprowadzić transakcję kupna-sprzedaży domu czy mieszkania, aby pod względem uzyskania zapłaty ceny za zbywaną nieruchomość – nie wiązała się ona z ryzykiem dla sprzedającego? Zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego – wbrew pozorom – nie gwarantuje uzyskania przez zbywcę nieruchomości przewidzianej w umowie ceny.

Transakcje na rynku nieruchomości, w których stroną jest spółka kapitałowa, nie są rzadkością, w związku z czym, jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego (II CSKP 144/22), kontrahent spółki musi liczyć się z ryzykiem unieważnienia takiej transakcji. „Gdy zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie nie wyda zgody na transakcję, lub taka zgoda zostanie zaskarżona istnieje ryzyko, że transakcja będzie nieważna” – ostrzega Paweł Szumowski, członek zespołu Prawa Spółek oraz Fuzji i Przejęć w kancelarii Wolf Theiss w Polsce.

Hipoteka odwrócona to usługa finansowa, która skierowana jest głównie do osób starszych. Usługa, chociaż dostępna już od lat, nadal wywołuje wiele pytań. Czy po zawarciu umowy o dożywocie spadkobiercy będą mogli odziedziczyć nieruchomość? Czy od zawartej umowy można odstąpić? W którym momencie emeryt przestaje być właścicielem mieszkania? Kto, po podpisaniu takiej umowy, płaci czynsz, ubezpieczenie i podatki za mieszkanie lub dom?

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że sprzedaż nieruchomości opodatkowana podatkiem od towarów i usług (VAT) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Kolejnym etapem egzekucji z nieruchomości po dokonaniu przez Komornika Sądowego obwieszczenia o licytacji zajętej nieruchomości stanowiącej własność dłużnika i wyznaczeniu terminu pierwszej licytacji przez Sąd nadzorujący egzekucję z nieruchomości jest przeprowadzenie licytacji.

Niedawno Sąd Najwyższy wydał kolejne orzeczenie dotyczące podziału majątku rozwodzących się małżonków. Chodzi o to, czy należy uwzględniać hipotekę.

Firma HREIT odnosząc się do najnowszych danych BIK na temat popytu na kredyty mieszkaniowe, ocenia, że są one całkiem przyzwoite, mimo, że w styczniu 2024 r. liczba chętnych na kredyty mieszkaniowe była o połowę mniejsza niż miesiąc wcześniej.

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że sprzedaż nieruchomości zmarłego przedsiębiorcy przez spadkobiercę podlega różnym formom opodatkowania w zależności od czasu i warunków sprzedaży.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) wyjaśniła, że była właścicielka nieruchomości na Białorusi nie jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania PCC przy zakupie pierwszej nieruchomości w Polsce. Wcześniejsze posiadanie nieruchomości wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia z tego podatku.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej przez włączenie nieruchomości, która wcześniej była częścią majątku osobistego jednego z małżonków, nie jest równoznaczne z nabyciem nieruchomości przez drugiego małżonka w kontekście obowiązków podatkowych.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wyjaśnił, że transakcja zakupu lokalu mieszkalnego nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku PCC na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z uwagi na to, że w momencie zakupu lokalu mieszkalnego w Polsce, podatnik posiadał już prawo do lokalu mieszkalnego znajdującego się na terenie Ukrainy. 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wyjaśnił, że środki ze sprzedaży nieruchomości znajdującej się w Polsce przez podatniczkę zamieszkałą w Australii podlegają opodatkowaniu w Polsce, jednakże w przypadku przeznaczenia ich na cele mieszkaniowe istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że sprzedaż nieruchomości przez przedsiębiorcę może podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, mimo wycofania nieruchomości z ewidencji środków trwałych. 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) potwierdził, że zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat, w zamian za przejęcie długu stanowi czynność podatkową w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn,  a z tytułu przeprowadzonej czynności konieczne jest odprowadzenie ww. podatku. Podstawą opodatkowania będzie różnica pomiędzy wartością prawa do 1/2 własności nieruchomości z dnia dokonania czynności, a obciążeniem hipotecznym, wynikającym z ugody i którego wartość przypada na zbywany udział.

Dyrektor KIS stwierdził, że zwolnienie z podatku PCC-3 od zakupu mieszkania z rynku wtórnego nie zawsze jest możliwe, nawet jeśli jest to pierwsze nabyte mieszkanie z tego segmentu rynku.