Pracownik, Senior

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w dniu 29 czerwca br. opublikowała założenia projektu rozporządzenia, z których wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką. Świadczenie to przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. Nie zawsze czternasta emerytura musi również odpowiadać kwocie najniższej, gwarantowanej ustawowo wysokości emerytury. Co oczywiste – może to być również kwota niższa, ale ustawodawca pozostawił także „furtkę” dla rządu do przyznania uprawnionym beneficjentom świadczenia w kwocie wyższej. Jakiej czternastki należy zatem spodziewać się w 2026 r.? Niektórzy uprawnieni do świadczenia, powinni również rozważyć wystąpienie do ZUS z wnioskiem, dzięki któremu kwota wypłaty będzie wyższa.

Pani Jadwiga przekazała wnuczce dom w zamian za opiekę. Ta go sprzedała – razem z zamieszkującą seniorką. Niewielu wie, że to możliwe. Co wtedy z obowiązkami? Czy nowy właściciel musi zapewnić opiekę? Prawniczka wyjaśnia, jak działa prawo dożywocia i czego się wystrzegać.

Pracownicy 50 plus będą niedługo stanowili zdecydowaną większość zatrudnionych osób w Polsce. To efekt starzejącego się społeczeństwa. Pracodawcy powinni zacząć bardziej dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne pracowników w średnim wieku. Oto kilka wskazówek zdrowotnych od lekarza dla pracowników i pracodawców.

W rocznym zeznaniu podatkowym PIT niektórzy podatnicy mogą odliczyć ponoszone w zeszłym roku wydatki na lekarstwa. Kto może skorzystać z tego odliczenia? Jakie są zasady i limity tej ulgi? W 2026 roku obowiązuję te same zasady, co w 2025 roku i nic nie wskazuje na to by uległy zmianie w 2027 roku.

Znalazłem nową pracę i zależy mi na szybkim podpisaniu nowej umowy. Chciałbym rozwiązać dotychczasową umowę o pracę bez okresu wypowiedzenia. Czy Kodeks pracy na to pozwala? W jakich sytuacjach zgodnie z przepisami można rozwiązać umowę w sposób natychmiastowy?

Chęć podnoszenia kwalifikacji zawodowych w ciągu najbliższego roku deklaruje 32 proc. Polek i Polaków. Gotowość do rozwoju zawodowego obniża się wraz z wiekiem - wynika z raportu przygotowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Jagielloński.

Informacje dotyczące prac nad skróceniem czasu pracy nieco przycichły. Choć wiadomo, że program pilotażowy trwa, to jednak wprowadzenie tych korzystanych rozwiązań dla wszystkich pracowników wydaje się obecnie mniej prawdopodobne niż wcześniej. A z jakich elastycznych rozwiązań można korzystać już dziś?

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Ma on charakter coroczny, płatny i niezbywalny, co oznacza, że pracownik nie może się go zrzec, a pracodawca ma obowiązek prawidłowo go udzielać. Naruszenie przepisów urlopowych, w szczególności nieudzielenie pracownikowi przysługującego urlopu, może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy i karą grzywny. Jakie zasady udzielania i wykorzystywania urlopu wypoczynkowego obowiązują w 2026 roku?

Wiek ma znaczenie przy zapisaniu się do PPK - osobę zatrudnioną, która ukończyła 55 lat, ale nie ma jeszcze 70 lat, można „zapisać” do PPK tylko na jej wniosek. Natomiast po „zapisaniu” do PPK może ona gromadzić nowe środki w tym programie bez względu na wiek. Oto przykłady.

Kończy się czas rynku pracy pracownika. Wraz z tym końcem coraz częściej wspomina się o tym, że celem stosunku pracy nie jest wyłącznie dbanie o dobro i komfort pracownika, a świadczenie pracy, która choć ma być odpowiednio wynagradzana, to ma też umożliwiać pracodawcy prowadzenie działalności na wolnym rynku.

To dość częsta i wywołująca sporo wątpliwości sytuacja. Pracownik ma zaległy urlop ale nie wypełnia wniosków urlopowych i „chomikuje” ten urlop na przyszłość. Na różne nieprzewidziane sytuacje, na długie wakacje, czy z innych przyczyn. Dla pracodawcy to kłopot, bo może być w niektórych sytuacjach ukarany za to grzywną przez Państwową Inspekcję Pracy od 1 tys. do 30 tys. zł (art. 282 § 1 pkt 2 kodeksu pracy). A ponadto pracodawca może być zobowiązany do tworzenia tzw. rezerw (tak naprawdę są to bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów) w bilansie na o wynagrodzenia za czas urlopu zaległego (niewykorzystanego w terminie). Czy zatem pracodawca może zmusić (tj. skutecznie skłonić metodami zgodnymi z prawem) pracownika do wykorzystania urlopu lub zaległego urlopu z poprzedniego roku? Przecież urlop to uprawnienie pracownika i jest udzielany na wniosek pracownika.

Jeżeli pojawi się konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, pracownik może skorzystać ze zwolnienia od pracy, a przy tym skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Kiedy będzie to możliwe oraz jakie formalności są niezbędne?

Czy ustawodawca zrezygnuje z obowiązku stosowania w ogłoszeniach o pracę form neutralnych płciowo? W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy, który przewiduje takie rozwiązanie. Dyskusja była burzliwa.

Przepisy się zmieniły, pracownikom przysługują pieniądze, ale pracodawcy nie chcą ich wypłacać. Regionalne izby obrachunkowe nie mają wątpliwości i wydają wyjaśnienia korzystne dla pracowników. Na czym polega problem?

Pieniądze czy urlop, co jest ważniejsze dla pracownika, a co dla pracodawcy? Zapewne nie ma jednej dobrej odpowiedzi na to pytanie i każdorazowo zależy to od okoliczności. Aby uniknąć dylematów z tym związanych, ustawodawca wprowadził jasne zasady.

Czy należy pomniejszyć świadczenie z ZFŚS przyznawane pracownikowi pracującemu na pół etatu? Wielu pracodawców to robi i nie zdają sobie sprawy z tego, że postępują niezgodnie z obowiązującymi przepisami i pozbawiają pracowników należnych im świadczeń.

Zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków otwiera drogę do szeregu świadczeń i usług w życiu prywatnym pracownika. Jednak czy pracodawca ma obowiązek je wystawić, a jeśli tak, to jak często pracownik może się o nie ubiegać?

Trwają prace nad regulacjami dotyczącymi najmu senioralnego, który miał być kluczowym elementem kształtującej się polityki senioralnej. Choć mamy już nowy projekt przepisów, w którym uwzględniono szereg uwag zgłoszonych na wcześniejszym etapie prac, to nadal pojawia się wiele istotnych znaków zapytania.

Elastyczne rozwiązania, choć mają swoje uzasadnienie, często zachęcają do nadużyć. Tak stało się w przypadku zwolnienia z powodu siły wyższej, które miało zabezpieczać pracowników, a stało się narzędziem powszechnie wykorzystywanym niezgodnie z jego celem. Wszyscy o tym wiedzą, a jednak nie zanosi się na zmiany.

Polacy należą do najbardziej zapracowanych narodów Unii. Pracujemy prawie 3 godziny tygodniowo dłużej niż przeciętnie w UE. Rocznie daje to prawie 150 godzin — niemal dodatkowy miesiąc pracy. To trochę tak, jakby dla przeciętnego pracującego w Polsce rok miał nie 12, ale 13 miesięcy. A gdy doliczyć dojazdy, robi się z tego swoista „czternastka”. Tylko że nie trafia ona na konto, tylko znika w korkach, autobusach i pociągach.

Prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, a także wyboru. Pracownik tylko raz otrzyma to świadczenie. Wysokość odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę nie jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Czy pracownik, który nie złożył wniosku o wczasy pod gruszą i ich nie otrzymał, został przez pracodawcę oszukany? Czy świadczenie należy wypłacić każdemu? Obowiązujące w tym zakresie przepisy są bardzo lakoniczne, co nie oznacza, że możliwa jest w tym zakresie dowolność. Trzeba przestrzegać określonych zasad, ale najpierw trzeba dołożyć starać by je poznać.

Trzeba jednak zacząć od tego, że pierwszy weekend czerwcowy wcale nie musi być dłuższy od innych. Z formalnego punktu widzenia piątek, choć następuje po świątecznym i ustawowo wolnym od pracy czwartku, nie jest bowiem dniem wolnym od pracy. W praktyce jednak dla zdecydowanej większości pracujących to dzień wolny, chociażby decyzją dyrektora czy właściciela firmy.

Pracownicy chcą chronić swoją prywatność, ale chcą też korzystać z przysługujących im świadczeń. Nie akceptują tego, że aby uzyskać korzyść, trzeba dostosować się do wymogów wynikających z obowiązujących przepisów. Nie można oczekiwać przyznania świadczenia, do którego prawo uzależnia się od podania określonych danych, jeśli tych danych nie chce się podać.

Pracownika zatrudnia się po to, by pracował - to wydaje się oczywiste. Jednak praktyka bywa bardziej skomplikowana. Bywa, że pracownik jest często nieobecny, bo lekceważy swoje zobowiązania, ale bywa też i tak, że po latach udanej współpracy popada w problemy zdrowotne. Niezależnie od przyczyny, częste nieobecności dezorganizują pracę. Ale czy mogą uzasadniać zwolnienie pracownika?