Bon senioralny coraz bliżej. Projekt ustawy wkracza w etap prac rządowych /Sejm: 11 czerwca 2025/

• Bon senioralny coraz bliżej. Projekt ustawy wkracza w etap prac rządowych [Sejm]
• Bon senioralny: dla kogo?
• Na co będzie można przeznaczyć bon senioralny?
• Bon senioralny. Skala punktowa a liczba godzin wsparcia
• Kto będzie mógł świadczyć usługi w ramach bonu senioralnego?
• Zadania gmin i finansowanie
• Bon senioralny. Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Od października 2024 r. trwają prace nad ustawą o bonie senioralnym, który ma wspierać osoby aktywne zawodowo w organizacji opieki nad najstarszymi członkami rodziny – seniorami w wieku 75 lat i więcej. Celem projektu jest nie tylko wsparcie rodzin, ale też rozwój usług społecznych oraz aktywizacja lokalnych społeczności, szczególnie na terenach wiejskich.

Bon senioralny coraz bliżej. Projekt ustawy wkracza w etap prac rządowych [Sejm]

Posłanka Henryka Krzywonos-Strycharska (KO) w trakcie posiedzenie Sejmu, na którym posłowie rozpatrują wniosek Prezesa Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wotum zaufania Radzie Ministrów odniosła się do ustawy o bonie senioralnym.

Opieka długoterminowa to filar opieki senioralnej państwa. To troska o tych najbardziej bezbronnych seniorów, często uwiezionych w domu i wymagających codziennego wsparcia innych osób – powiedziała Krzywonos-Strycharska. Poinformowała, że projekt ustawy o bonie senioralnym właśnie wkracza w etap prac rządowych.

Bon senioralny: dla kogo?

O bon senioralny będą mogły ubiegać się osoby pracujące, które z powodu zatrudnienia nie są w stanie osobiście opiekować się seniorem – osobą, względem której mają obowiązek alimentacyjny. W praktyce oznacza to, że wniosek złożyć może zstępny (np. dziecko, wnuk), pod warunkiem spełnienia kryteriów dochodowych:

• Dla gospodarstwa jednoosobowego: dochód zstępnego musi mieścić się między 1 a 2-krotnością minimalnego wynagrodzenia.
• Dla gospodarstwa wieloosobowego: dochód nie może przekroczyć trzykrotności minimalnego wynagrodzenia.

Dodatkowo, sam senior również musi spełniać kryterium dochodowe – w zależności od roku:

• 2026: do 3 500 zł brutto (z dodatkiem pielęgnacyjnym),
• 2027: do 4 000 zł,
• 2028: do 4 500 zł,
• 2029 i kolejne lata: do 5 000 zł.

Na co będzie można przeznaczyć bon senioralny?

Bon senioralny obejmuje wyłącznie usługi niemedyczne, świadczone w miejscu zamieszkania seniora. Chodzi o pomoc w czterech kluczowych obszarach:

1. Zaspokojenie podstawowych potrzeb dnia codziennego (np. pomoc w jedzeniu, ubieraniu).
2. Pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych.
3. Podstawowa opieka higieniczno-pielęgnacyjna.
4. Zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Wysokość bonu senioralnego będzie uzależniona od skali potrzeb seniora, określonej przez gminę w specjalnej ocenie. Bon senioralny może wynosić maksymalnie 2 150 zł miesięcznie, co odpowiada około 50 godzinom usług wsparcia. Będzie przyznawany na 12 miesięcy, po czym konieczna będzie ponowna weryfikacja.

Bon senioralny. Skala punktowa a liczba godzin wsparcia

W zależności od liczby punktów przyznanych w tzw. skali niezaspokojonych potrzeb, senior będzie mógł liczyć na różną liczbę godzin pomocy miesięcznie:

• 11–20 pkt: do 12 godzin,
• 21–35 pkt: 13–24 godziny,
• 36–50 pkt: 25–36 godzin,
• 51–60 pkt: 37–50 godzin.

Projekt przewiduje również możliwość czasowego zwiększenia liczby godzin wsparcia – maksymalnie na dwa miesiące – na podstawie odpowiednio uzasadnionego wniosku.

Kto będzie mógł świadczyć usługi w ramach bonu senioralnego?

Usługi w ramach bonu senioralnego będą mogły wykonywać osoby spełniające konkretne wymagania:

• wiek minimum 18 lat,
• wykształcenie: co najmniej średnie, branżowe lub zasadnicze zawodowe,
• brak pokrewieństwa lub powinowactwa z seniorem (np. nie może to być członek rodziny),
• niekaralność za przestępstwa przeciwko zdrowiu, życiu, rodzinie, wolności seksualnej, czci lub mieniu,
• ukończenie minimum 30-godzinnego szkolenia obejmującego m.in. opiekę nad seniorem, pierwszą pomoc i metody aktywizacji społecznej.

Po szkoleniu kandydaci otrzymają zaświadczenie potwierdzające zdobyte kompetencje.

Zadania gmin i finansowanie

Realizacja programu będzie należeć do gmin, które:

• będą przyznawać i rozliczać bony,
• zgłaszać dane do centralnego wykazu,
• przesyłać sprawozdania wojewodzie,
• zapewniać nadzór nad świadczeniem usług.

Finansowanie bonu senioralnego będzie pochodzić z budżetu państwa. Gminy otrzymają dotacje celowe pokrywające 100% kosztów realizacji usług. Wnioski o środki należy składać kwartalnie, a dotacje będą przekazywane w miesięcznych ratach. Rozliczenia będą sporządzane narastająco i przekazywane do wojewody.

Bon senioralny. Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Projekt zakłada, że ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r. Wyjątek stanowi art. 32 ust. 1, który dotyczy wdrożenia systemu elektronicznego do składania wniosków. Wejdzie on w życie 14 dni po ogłoszeniu ustawy.