Waloryzacja w 2026 roku przyniesie niższe świadczenia zamiast oczekiwanej podwyżki. Jak to możliwe?

• Programy socjalne i ich różnice
• Zasady wypłaty trzynastej emerytury
• Zasady wypłaty czternastej emerytury i limity dochodowe
• Wpływ waloryzacji na czternastą emeryturę - niższe świadczenie zamiast podwyżki
• Przykładowe wzrosty emerytur po waloryzacji 4,88 proc.

Programy socjalne i ich różnice

Trzynasta i czternasta emerytura to programy socjalne mające na celu podniesienie poziomu życia seniorów, jednak ich zasady przyznawania znacznie się różnią. Co więcej, zaplanowana waloryzacja emerytur w przyszłym roku spowoduje, że część emerytów może stracić część pieniędzy z czternastej emerytury.

Zasady wypłaty trzynastej emerytury

Trzynasta emerytura jest świadczeniem powszechnym: trafia do wszystkich seniorów, którzy na dzień 31 marca danego roku posiadają prawo do emerytury, renty lub innego długoterminowego świadczenia. Na jej przyznanie nie ma wpływu wysokość dochodu. Trzynastka jest wypłacana dla każdego w tej samej kwocie, która jest równa najniższej emeryturze. Przy prognozowanej waloryzacji na poziomie 4,88 proc. kwota ta wyniesie 1970,60 zł brutto, co daje około 1800 zł netto.

Zasady wypłaty czternastej emerytury i limity dochodowe

Czternasta emerytura jest świadczeniem o charakterze zmiennym. Otrzymują ją osoby, które na dzień 31 sierpnia danego roku mają prawo do emerytury, renty lub innego świadczenia długoterminowego. W przeciwieństwie do trzynastki, czternastka jest uzależniona od dochodu – pełna kwota trafia tylko do osób, które nie przekroczyły określonego limitu. Po przekroczeniu tego progu stosowana jest zasada "złotówka za złotówkę". W 2026 roku limit uprawniający do pełnej czternastki ma wynieść 2900 zł brutto.

Wpływ waloryzacji na czternastą emeryturę - niższe świadczenie zamiast podwyżki

Waloryzacja emerytur planowana na 2026 rok, choć generalnie potrzebna, sprawi, że część seniorów będzie niezadowolona. Wzrost świadczeń spowodowany waloryzacją sprawi, że niektórzy seniorzy przekroczą limit dochodowy uprawniający do pobierania czternastki w pełnej kwocie. Oznacza to, że osoby, których świadczenie jest wyższe niż 2900 zł brutto, w przyszłym roku otrzymają niższą czternastkę niż w 2025 roku.

Przykładowe wzrosty emerytur po waloryzacji 4,88 proc.

Jeśli waloryzacja emerytur i rent wyniesie 4,88 proc., najniższe świadczenie w kwocie 1878,92 zł brutto wzrośnie do 1970,98 zł brutto, dając seniorom 1793,59 zł na rękę. Wzrosty dla innych kwot bazowych brutto wyniosą:

• 1900 zł do 1993,10 zł (1813,72 zł netto);
• 2000 zł do 2098 zł (1909,18 zł netto);
• 2100 zł do 2202,90 zł (2004,64 zł netto);
• 2200 zł do 2309,8 zł, co oznacza 98,10 zł więcej na rękę;
• 2400 zł brutto wzrośnie do 2517 zł brutto (o 96 zł więcej na rękę);
• 2600 zł brutto do 2727,40 zł brutto (wzrost o 100,65 zł na rękę);
• 2900 zł brutto do 3042,10 zł (2703,26 zł netto);
• 3000 zł brutto wzrośnie do 3147 zł (wzrost 116,13 zł na rękę);
• 3200 zł brutto do 3356,80 zł (wzrost 123,87 zł na rękę);
• 3400 zł brutto do 3566,60 zł (wzrost 131,61 zł na rękę);
• 3600 zł brutto do 3776,40 zł (wzrost 139,36 zł na rękę);
• 4000 zł brutto wyniesie 4196 zł brutto (wzrost 154,84 zł na rękę);
• 4500 zł brutto wzrośnie do 4720,50 zł brutto (wzrost 174,19 zł na rękę),
• 5000 zł brutto do 5245 zł brutto (wzrost 193,55 zł na rękę);
• 5500 zł brutto wzrośnie do 5769,50 zł brutto (wzrost 212,90 zł na rękę);
• 6000 zł brutto dostanie w 2026 roku 6294 zł brutto, co oznacza wzrost o 145,39 zł na rękę.