Od marca 370 zł dodatku: świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa

• Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim: wejście w życie 1 stycznia 2026
• Od marca 370 zł dodatku: świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa - dlaczego wprowadzono?
• Kim jest sołtys?
• Od marca 370 zł dodatku: świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Czy należy się Tobie?
• Jak złożyć wniosek o świadczenie?
• Dodatek sołtysowski: jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?
• Ile wynosi dodatek sołtysowski w 2026?
• Ile dodatek sołtysowski od marca 2026?

Nowy rok przynosi rewolucję dla polskich sołectw i seniorów. Od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie istotne zmiany w ustawie o samorządzie gminnym, które na nowo definiują rolę sołtysów i funkcjonowanie najmniejszych wspólnot lokalnych w Polsce. To jednak nie wszystko — rząd szykuje również marcową niespodziankę finansową dla liderów wsi oraz pakiet podwyżek świadczeń dla osób starszych. Kwoty, które już krążą w mediach, mogą zaskoczyć niejednego. Kto zyska? Ile więcej trafi do portfeli? I czy te zmiany faktycznie odmienią codzienne życie milionów Polaków? No nie, b bo jedynie 40 tys. osób. Sprawdzamy, co dokładnie czeka sołtysów, rady sołeckie i seniorów w nadchodzących miesiącach.

Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim: wejście w życie 1 stycznia 2026

Ustawa z dnia 12 września 2025 r. dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 8 marca 1990 r, o samorządzie gminnym oraz ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim. Celem nowelizacji ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest dodanie przepisów, które umożliwią tworzenie młodzieżowych rad jednostek pomocniczych. Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze tj. sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne.

W dotychczas obowiązującym stanie prawnym (przed 1 stycznia 2026 r.) brak ustawowych podstaw do powoływania młodzieżowej rady na poziomie jednostek pomocniczych. Tymczasem, w niektórych sołectwach funkcjonują młodzieżowe rady działające nieformalnie bez możliwości skorzystania z części instytucji prawnych, które posiadają młodzieżowe rady gmin działające na podstawie art. 5b ustawy o samorządzie gminnym.

Ponadto celem przedmiotowej nowelizacji było zwiększenia udziału organów wykonawczych jednostek pomocniczych w procesie podejmowania decyzji przez organy gminy oraz wprowadzenie ubezpieczeń od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków dla członków organów wykonawczych jednostek pomocniczych.

Celem nowelizacji ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim było uelastycznienie procedury ubiegania się o środki z funduszu sołeckiego oraz umożliwienie ubiegania się o środki z budżetu gminy przez inne niż sołectwo jednostki pomocnicze, w przypadku wyodrębnienia przez gminę w budżecie środków przeznaczonych na fundusz sołecki.

Ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Od marca 370 zł dodatku: świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa - dlaczego wprowadzono?

Jak podaje samo Ministerstwo: rola opiekuna i gospodarza wsi wymaga zaangażowania. To właśnie sołtysi są najbliżej mieszkańców, najlepiej znają ich problemy, potrzeby i oczekiwania. Pełnią ważną rolę w zarządzaniu i reprezentowaniu lokalnych społeczności wiejskich. Dzień Sołtysa, który obchodzimy 11 marca, jest okazją do uhonorowania ich pracy i zaangażowania w rozwój swoich małych wspólnot.

Kim jest sołtys?

Sołtys jest jedną z najstarszych funkcji społecznych w Polsce. Jej początek sięga XII i XIII wieku. W okresie PRL, choć zadania sołectw ograniczono, funkcja sołtysa zachowała ciągłość. Obecnie ramy prawne funkcjonowania sołtysów wyznaczają: ustawa o samorządzie gminnym z 1990 r., ustawa o funduszu sołeckim przyjęta w 2011 r., a także statuty sołectw i gmin. Najważniejsze kompetencje sołtysa to: reprezentowanie sołectwa na zewnątrz, zwoływanie zebrań wiejskich, realizowanie uchwał rady gminy dotyczących sołectwa, dokonywanie poboru podatków rolnego i leśnego czy też uczestnictwo w sesjach rady gminy oraz w pracach jej organów.

Od marca 370 zł dodatku: świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Czy należy się Tobie?

Od 16 września 2024 roku, o finansowe wsparcie dla sołtysów może ubiegać się osoba, która spełnia następujące, łączne kryteria:

• Pełniła funkcję sołtysa przez okres co najmniej 7 lat.
• Osiągnęła określony wiek: 60 lat w przypadku kobiet, 65 lat w przypadku mężczyzn.
• Nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnioną funkcją.

Jak złożyć wniosek o świadczenie?

Aby ubiegać się o świadczenie, należy złożyć odpowiedni wniosek w regionalnym oddziale lub placówce terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), właściwej dla miejsca zamieszkania sołtysa. Oficjalny wzór wniosku jest szczegółowo określony w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i jest dostępny do pobrania na stronie internetowej KRUS.

Dodatek sołtysowski: jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?

Do wniosku należy załączyć:

• Zaświadczenie potwierdzające okres pełnienia funkcji sołtysa, wydane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego dla sołectwa, w którym pełniłeś/aś tę funkcję.
• Twoje pisemne oświadczenie o braku karalności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.

W przypadku, gdy nie posiadasz dokumentów potwierdzających wymagany okres pełnienia funkcji sołtysa, wspomniane zaświadczenie może zostać zastąpione Twoim pisemnym oświadczeniem. Musi być ono dodatkowo potwierdzone pisemnymi oświadczeniami co najmniej trzech osób, które zamieszkiwały w danym sołectwie w czasie, gdy pełniłeś/aś tam funkcję sołtysa.

Ile wynosi dodatek sołtysowski w 2026?

Do 28 lutego 2026 r. dodatek sołtysowski wynosi 354,86 zł miesięcznie.

Ile dodatek sołtysowski od marca 2026?

Od 1 marca 2026 roku dodatek sołtysowski (świadczenie dla byłych sołtysów) wzrośnie z 354,86 zł do prognozowanej kwoty około 369,57 zł brutto miesięcznie (przy założeniu waloryzacji na poziomie ok. 4,15%). Ostateczna kwota zostanie potwierdzona komunikatem przed marcem 2026 r.,