Strona główna » Twoje pieniądze » Świadczenia » Dla rencistów socjalnych: 4700 zł, a dla niezdolnych do pracy: tylko 2000 zł. RPO chce zmian

Dla rencistów socjalnych: 4700 zł, a dla niezdolnych do pracy: tylko 2000 zł. RPO chce zmian

10 czerwca 2026, 08:10

Tomasz Piwowarski

Od 2025 roku w redakcji Infor.pl, a od 2017 roku posiada tytuł zawodowy radcy prawnego. Pisze teksty związane głównie z nowościami prawnymi, a także z obszaru prawa cywilnego, gospodarczego, nowych technologii, pracy, ubezpieczeń społecznych, nieruchomości.

niepełnosprawny rencista na wózku inwalidzkim jedzie asfaltową drogą, w tle zieleń, jesienna pogoda — Dla rencistów socjalnych: 4700 zł, a dla niezdolnych do pracy: tylko 2000 zł. RPO chce zmian

shutterstock

REKLAMA

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił 3 czerwca 2026 do minister rodziny w sprawie dodatku dopełniającego. Problem? Dodatek przysługuje tylko rencistom socjalnym – nie dostaną go osoby z rentą z tytułu niezdolności do pracy, mimo że są w takiej samej sytuacji (całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji). Kto stał się niepełnosprawny od dzieciństwa, dostaje wyższe świadczenie niż kto płacił składki i stał się niezdolny później. RPO wskazuje na możliwe naruszenie konstytucji.

Co to jest dodatek dopełniający i dla kogo?
Problem: kto NIE dostanie dodatku dopełniającego?
Dlaczego to jest kontrowersyjne według RPO?
Tabela: Renta socjalna vs renta z niezdolności do pracy
Dlaczego RPO interweniuje? Możliwe naruszenie Konstytucji RP
Co mówi Biuro Legislacyjne Senatu?
Czy ministerstwo pracuje nad zmianami?
Co zapamiętać? Skrót artykułu
FAQ – najczęstsze pytania o dodatek dopełniający do renty socjalnej

rozwiń >

Co to jest dodatek dopełniający i dla kogo?

Dodatek dopełniający to nowe świadczenie wprowadzone 1 stycznia 2025 roku ustawą o zmianie ustawy o rencie socjalnej.

REKLAMA

Cel: Dodatkowe wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnością całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji.
Dla kogo? Wyłącznie dla osób uprawnionych do renty socjalnej.
Wysokość dodatku dopełniającego: Do 2700 zł miesięcznie (kwota uzupełnia świadczenie do określonego poziomu).
Od kiedy wypłacany? ZUS rozpoczął wypłatę w maju 2025 roku.
Co to jest renta socjalna? Renta socjalna to świadczenie dla osób, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed nabyciem uprawnień do innych świadczeń (zazwyczaj przed ukończeniem nauki, przed zebraniem wymaganego stażu ubezpieczeniowego). Dotyczy głównie osób z niepełnosprawnością od dzieciństwa.

POMOC SPOŁECZNA - KOMENTARZ DO USTAWY

Problem: kto NIE dostanie dodatku dopełniającego?

Dodatek dopełniający NIE przysługuje osobom z:

Rentą z tytułu niezdolności do pracy z systemu ubezpieczeń społecznych (ZUS);
Rentą z tytułu niezdolności do pracy z systemu zaopatrzeniowego służb (policja, wojsko itp.).

I to nawet jeśli:

Są całkowicie niezdolne do pracy;
Są całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji;
Ich faktyczny stan zdrowia jest identyczny jak u rencistów socjalnych.

KALKULATOR ILOŚCI DNI

Dlaczego to jest kontrowersyjne według RPO?

Bo osoby, które:

Opłacały składki emerytalno-rentowe przez lata,
Stały się niepełnosprawne w późniejszym wieku (np. po wypadku, chorobie),

... otrzymują niższe łączne świadczenie niż osoby z niepełnosprawnością od dzieciństwa, które nigdy nie opłacały składek.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Tabela: Renta socjalna vs renta z niezdolności do pracy

Kryterium	Renta socjalna	Renta z tytułu niezdolności do pracy
Dla kogo?	Osoby niezdolne do pracy od dzieciństwa i przed zebraniem stażu pracy	Osoby, które nabyły staż ubezpieczeniowy
Składki	Nie opłacali składek	Opłacali składki przez lata
Dodatek dopełniający	TAK - do 2700 zł	NIE - 0 zł
Łączne świadczenie	Renta socjalna + dodatek = łącznie blisko 5000 zł (brutto)	Tylko renta = ok. 2000 zł
Stan zdrowia	Całkowicie niezdolni do pracy i samodzielnej egzystencji	Stan zdrowia również całkowicie nie pozwala na pracę

Ważne

Paradoks wg Rzecznika Praw Obywatelskich: kto nigdy nie płacił składek – dostaje więcej. Kto płacił składki – dostaje mniej.

Dlaczego RPO interweniuje? Możliwe naruszenie Konstytucji RP

RPO w piśmie z 6 maja 2026 do minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk wskazuje na możliwe naruszenie art. 32 Konstytucji (zasada równości). Główne zarzuty z pisma to:

1. Nierówne traktowanie osób w identycznej sytuacji

„Poza wsparciem pozostaje grupa osób z niepełnosprawnością znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej" – podkreśla RPO.

Osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji powinny być traktowane jednakowo, niezależnie od tego, kiedy stały się niepełnosprawne.

2. Data powstania niepełnosprawności jako kryterium różnicowania

„W istocie data powstania niezdolności do pracy stanowi czynnik determinujący powstanie uprawnienia do odmiennych świadczeń" – wskazuje RPO.

Skutek:

Niepełnosprawność od dzieciństwa = wyższe świadczenie łącznie.
Niepełnosprawność po latach pracy = niższe świadczenie łącznie.

Czy to konstytucyjne? Według orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, na co powołuje się RPO, „takie kryterium może nie wytrzymać testu zgodności z Konstytucją".

3. Osoby, które opłacały składki, są w gorszej sytuacji

„Osoby, które stały się osobami niezdolnymi do pracy i niezdolnymi do samodzielnej egzystencji w późniejszym wieku, mimo opłacania składek emerytalno-rentowych będą w gorszej sytuacji niż osoby, które są osobami z niepełnosprawnościami od dzieciństwa" – podkreśla RPO.

Co mówi Biuro Legislacyjne Senatu?

Podobne wątpliwości zgłaszało Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu już w październiku 2024 (podczas prac nad ustawą):

„Ustawa budzi wątpliwość co do zgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji" (zasada równości).

Rekomendacja Senatu wówczas brzmiała:

„Pilne podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do objęcia dodatkowym wsparciem osób uprawnionych do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy będących niezdolnymi do samodzielnej egzystencji".

Czy ministerstwo pracuje nad zmianami?

TAK. Jak podał RPO w piśmie z 06.05.2026, z odpowiedzi MRPiPS udzielanych RPO wynika, że:

„W związku z pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie nierówności w uprawnieniu do dodatku dopełniającego zostały podjęte prace legislacyjne nad przygotowaniem stosownej regulacji prawnej".

Jednak brak szczegółów, jakie to zmiany oraz kiedy wejdą w życie. M. in. dlatego RPO wystosował pismo do MRPiPS.

Co zapamiętać? Skrót artykułu

RPO wystąpił do MRPiPS w sprawie nierówności w dodatku dopełniającym. Dodatek (do ok. 2700 zł) przysługuje tylko rencistom socjalnym z niepełnosprawnością od dzieciństwa, nie przysługuje osobom z rentą z niezdolności do pracy – mimo często identycznego stanu zdrowia. Efekt: kto płacił składki i stał się niepełnosprawny później, dostaje niższe świadczenie niż kto nigdy nie płacił. RPO wskazuje na możliwe naruszenie konstytucyjnej zasady równości. MRPiPS potwierdził prace nad zmianą przepisów, ale brak konkretów. M. in. stąd interwencja RPO.