Dochód z emerytury i pracy nie powinien być sumowany? Padła niespodziewana propozycja zmian w obowiązujących przepisach

• Co dalej z progami podatkowymi?
• Wyższy podatek bez uzasadnienia
• Sytuacja podatkowa emerytów może być bardzo różna
• Dochód z emerytury i pracy nie powinien być sumowany

Co dalej z progami podatkowymi?

W przestrzeni publicznej coraz częściej i głośniej mówi się o konieczności wprowadzenia zmian w ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Chodzi oczywiście o zmiany dotyczące progów podatkowych. Należy się domyślać, że końcówka roku kalendarzowego jeszcze nasili tę dyskusję, bo w sposób naturalny grono podatników zmuszonych do zapłacenia wyższego podatku się powiększy i więcej osób dotkniętych tą koniecznością zacznie analizować temat. Jak się jednak okazuje, podwyższenie kwot granicznych wyznaczających progi podatkowe to nie jedyny pomysł na zmiany na gruncie podatkowych. Do Ministerstwa Finansów wpłynęła bowiem w dniu 7 lipca 2026 r. petycja dotycząca analizy skutków łączenia emerytury z dochodem z pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Wyższy podatek bez uzasadnienia

Jej autor wskazał, że obecny mechanizm progresji może prowadzić do objęcia części dochodu stawką 32%, mimo że ani sama emerytura, ani sam dochód z dalszej pracy - rozpatrywane oddzielnie - nie przekraczają progu 120 000 zł. Zwrócił uwagę na ot, że fakt, że emerytura i wynagrodzenie są wypłacane w tym samym roku, nie oznacza, że zostały wypracowane w tym samym czasie. Emerytura oraz wynagrodzenie z pracy wykonywanej po osiągnięciu wieku emerytalnego nie są rezultatami aktywności zawodowej prowadzonej w tym samym okresie. W uzasadnieniu petycji jej autor wskazał, że prawo do emerytury i ekonomiczna podstawa świadczenia są związane z wcześniejszą, wieloletnią aktywnością zawodową obejmującą często 30, 35, 40 lub więcej lat pracy. Natomiast pobierane wynagrodzenie wynika z nowej pracy wykonywanej w bieżącym okresie. Obowiązujący obecnie mechanizm progresji pomija ten aspekt czasowy. Świadczenie związane z wcześniejszą aktywnością zawodową zostaje połączone z wynagrodzeniem za bieżącą pracę. W konsekwencji dochód związany z przeszłą aktywnością zawodową wpływa na krańcową stawkę podatkową odnoszącą się do bieżącej aktywności zawodowej. Tymczasem zdaniem autora petycji samo skorzystanie z nabytego prawa do emerytury nie powinno prowadzić do istotnie odmiennego traktowania podatkowego dwóch osób w tym samym wieku, wykonujących taką samą pracę i osiągających takie samo wynagrodzenie.

Sytuacja podatkowa emerytów może być bardzo różna

Zwrócił on również uwagę na różnicę w sytuacji podatkowej dwóch osób, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny i nadal wykonują pracę zarobkową. Osoba, która osiągnęła wiek emerytalny, lecz nie pobiera emerytury i kontynuuje pracę, może - po spełnieniu ustawowych warunków - korzystać z preferencji określanej jako ulga dla pracujących seniorów. Natomiast osoba w tym samym wieku, wykonująca taką samą pracę i osiągająca takie samo wynagrodzenie, lecz pobierająca należną jej emeryturę, znajduje się w odmiennej sytuacji podatkowej. Co istotne, różnica ta nie wynika z charakteru wykonywanej pracy, wysokości wynagrodzenia czy poziomu bieżącej aktywności zawodowej. Wynika z faktu pobierania świadczenia emerytalnego i skorzystania z nabytego prawa do emerytury. Na tle takiego stanu prawnego autor petycji pyta, czy racjonalne i proporcjonalne jest takie ukształtowanie systemu, w którym osoba kontynuująca pracę bez pobierania emerytury może korzystać z preferencji podatkowej, natomiast osoba równie aktywna zawodowo, która pobiera wypracowane świadczenie, nie korzysta z tej samej preferencji, a dodatkowo może wejść w wyższą progresję wskutek połączenia emerytury z dochodem z pracy?

Dochód z emerytury i pracy nie powinien być sumowany

Rozwiązaniem tego problemu miałoby być wprowadzenie regulacji, na mocy których oba źródła dochodów pozostawałyby opodatkowane, lecz nie byłyby automatycznie sumowane wyłącznie dla ustalenia części podstawy objętej wyższą stawką. Innymi słowy, emeryt powinien płacić podatek od emerytury i od dalszej pracy, ale nie powinien być obejmowany wyższą progresją wyłącznie dlatego, że nadal legalnie pracuje. Argumentem przemawiającym za koniecznością wprowadzenia takiego rozwiązania miałby być m.in. fakt, że państwo deklaruje potrzebę wydłużania aktywności zawodowej i ograniczania niedoborów kadrowych podczas gdy obecnie wzrost krańcowego obciążenia podatkowego może wywoływać odwrotny efekt – skłaniać do ograniczania etatu, rezygnacji z dodatkowych godzin albo zakończenia pracy.
Resort finansów nie udzielił jeszcze odpowiedzi na petycję.