Strona główna » Twoje pieniądze » Świadczenia » Niezdolni do pracy - 2000 zł, ale renciści socjalni - 4700 zł. Dodatek dopełniający do zmiany?

Niezdolni do pracy - 2000 zł, ale renciści socjalni - 4700 zł. Dodatek dopełniający do zmiany?

25 czerwca 2026, 10:46

Tomasz Piwowarski

Od 2025 roku w redakcji Infor.pl, a od 2017 roku posiada tytuł zawodowy radcy prawnego. Pisze teksty związane głównie z nowościami prawnymi, a także z obszaru prawa cywilnego, gospodarczego, nowych technologii, pracy, ubezpieczeń społecznych, nieruchomości.

Senior przegląda banknoty 100-złotowe - ujęcie z góry tylko na dłonie — Zmiany w dodatku socjalnym, bo niezdolni do pracy płacą składki, a dostają tylko 2000 zł

Shutterstock

REKLAMA

RPO wystąpił na początku czerwca do MRPiPS w sprawie dodatku dopełniającego. Po co? Bo wysoki dodatek przysługuje rencistom socjalnym – ale już nie osobom z rentą z tytułu niezdolności do pracy, nawet gdy są w tej samej sytuacji (całkowicie niezdolni do pracy i samodzielnej egzystencji). Rzecznik uważa, że to niesprawiedliwe i narusza konstytucję. Czy zatem będzie wyrównanie kwot i wysokie renty?

Co to jest dodatek dopełniający i komu przysługuje?
Problem dostrzeżony przez RPO: kto NIE dostaje dodatku dopełniającego?
Dlaczego to kontrowersja według RPO?
Tabela: Renta socjalna z dodatkiem socjalnym a renta z tytułu niezdolności do pracy
Dlaczego RPO interweniuje? Możliwe naruszenie Konstytucji RP
Co na to Biuro Legislacyjne Senatu? Wątpliwości były już wcześniej, RPO nie jest pierwszy
Czy resort pracy zmieni zasady dodatku socjalnego?
Do zapamiętania - skrót artykułu
FAQ – najczęstsze pytania o dodatek dopełniający do renty socjalnej

rozwiń >

Co to jest dodatek dopełniający i komu przysługuje?

Dodatek dopełniający to stosunkowo nowe świadczenie wprowadzone 1 stycznia 2025 roku ustawą o zmianie ustawy o rencie socjalnej.

REKLAMA

Cel: Dodatkowe wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnością całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji.
Dla kogo? Wyłącznie dla osób uprawnionych do renty socjalnej.
Wysokość dodatku dopełniającego: Do 2700 zł miesięcznie (kwota uzupełnia świadczenie do określonego poziomu).
Od kiedy wypłacany? ZUS rozpoczął wypłatę w maju 2025 roku.
Co to jest renta socjalna? Renta socjalna to świadczenie dla osób, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed nabyciem uprawnień do innych świadczeń (zazwyczaj przed ukończeniem nauki, przed zebraniem wymaganego stażu ubezpieczeniowego). Dotyczy głównie osób z niepełnosprawnością od dzieciństwa.

POMOC SPOŁECZNA - KOMENTARZ DO USTAWY

Problem dostrzeżony przez RPO: kto NIE dostaje dodatku dopełniającego?

Dodatek dopełniający NIE przysługuje osobom z:

Rentą z tytułu niezdolności do pracy z systemu ubezpieczeń społecznych (ZUS);
Rentą z tytułu niezdolności do pracy z systemu zaopatrzeniowego służb (policja, wojsko itp.).

I to nawet jeśli:

Są całkowicie niezdolne do pracy;
Są całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji;
Ich faktyczny stan zdrowia jest identyczny jak u rencistów socjalnych.

KALKULATOR ILOŚCI DNI

Dlaczego to kontrowersja według RPO?

Bo osoby, które:

Opłacały składki emerytalno-rentowe przez lata,
Stały się niepełnosprawne w późniejszym wieku (np. po wypadku, chorobie),

... otrzymują niższe łączne świadczenie niż osoby z niepełnosprawnością od dzieciństwa, które nigdy nie opłacały składek.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Tabela: Renta socjalna z dodatkiem socjalnym a renta z tytułu niezdolności do pracy

Kryterium	Renta socjalna	Renta z tytułu niezdolności do pracy
Dla kogo?	Osoby niezdolne do pracy od dzieciństwa i przed zebraniem stażu pracy	Osoby, które nabyły staż ubezpieczeniowy
Składki	Nie opłacali składek	Opłacali składki przez lata
Dodatek dopełniający	TAK - do 2700 zł	NIE - 0 zł
Łączne świadczenie	Renta socjalna + dodatek = łącznie blisko 5000 zł (brutto)	Tylko renta = ok. 2000 zł
Stan zdrowia	Całkowicie niezdolni do pracy i samodzielnej egzystencji	Stan zdrowia również całkowicie nie pozwala na pracę

Ważne

Paradoks według Rzecznika Praw Obywatelskich jest jasny: kto nigdy nie płacił składek – dostaje więcej. Kto płacił składki – dostaje mniej.

Dlaczego RPO interweniuje? Możliwe naruszenie Konstytucji RP

RPO w piśmie z 6 maja 2026 do minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk wskazuje na możliwe naruszenie art. 32 Konstytucji (zasada równości). Główne zarzuty z pisma to:

1. Nierówne traktowanie osób w identycznej sytuacji

„Poza wsparciem pozostaje grupa osób z niepełnosprawnością znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej" – podkreśla RPO.

Osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji powinny być traktowane jednakowo, niezależnie od tego, kiedy stały się niepełnosprawne.

2. Data powstania niepełnosprawności jako kryterium różnicowania

„W istocie data powstania niezdolności do pracy stanowi czynnik determinujący powstanie uprawnienia do odmiennych świadczeń" – wskazuje RPO.

Skutek:

Niepełnosprawność od dzieciństwa = wyższe świadczenie łącznie.
Niepełnosprawność po latach pracy = niższe świadczenie łącznie.

Czy to konstytucyjne? Według orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, na co powołuje się RPO, „takie kryterium może nie wytrzymać testu zgodności z Konstytucją".

3. Osoby, które opłacały składki, są w gorszej sytuacji

„Osoby, które stały się osobami niezdolnymi do pracy i niezdolnymi do samodzielnej egzystencji w późniejszym wieku, mimo opłacania składek emerytalno-rentowych będą w gorszej sytuacji niż osoby, które są osobami z niepełnosprawnościami od dzieciństwa" – podkreśla RPO.

Co na to Biuro Legislacyjne Senatu? Wątpliwości były już wcześniej, RPO nie jest pierwszy

Podobne wątpliwości zgłaszało Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu już w październiku 2024 (podczas prac nad ustawą):

„Ustawa budzi wątpliwość co do zgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji" (zasada równości).

Rekomendacja Senatu wówczas brzmiała:

„Pilne podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do objęcia dodatkowym wsparciem osób uprawnionych do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy będących niezdolnymi do samodzielnej egzystencji".

Czy resort pracy zmieni zasady dodatku socjalnego?

TAK. Jak podał RPO w piśmie z 06.05.2026, z odpowiedzi MRPiPS udzielanych RPO wynika, że:

„W związku z pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie nierówności w uprawnieniu do dodatku dopełniającego zostały podjęte prace legislacyjne nad przygotowaniem stosownej regulacji prawnej".

Jednak brak szczegółów, jakie to zmiany oraz kiedy wejdą w życie. M. in. dlatego RPO wystosował pismo do MRPiPS.

Do zapamiętania - skrót artykułu

RPO wystąpił do MRPiPS w sprawie nierówności w dodatku dopełniającym. Dodatek (do ok. 2700 zł) przysługuje tylko rencistom socjalnym z niepełnosprawnością od dzieciństwa, nie przysługuje osobom z rentą z niezdolności do pracy – mimo często identycznego stanu zdrowia. Efekt: kto płacił składki i stał się niepełnosprawny później, dostaje niższe świadczenie niż kto nigdy nie płacił. RPO wskazuje na możliwe naruszenie konstytucyjnej zasady równości. MRPiPS potwierdził prace nad zmianą przepisów, ale brak konkretów. M. in. stąd interwencja RPO.