REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy niewdzięczność obdarowanego zawsze umożliwia odwołanie darowizny? [przykłady, orzecznictwo]

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Radca prawny, wykładowca akademicki różnych przedmiotów prawniczych, prelegent na konferencjach naukowych, absolwent Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Czy niewdzięczność obdarowanego zawsze umożliwia odwołanie darowizny? [przykłady, orzecznictwo]
Czy niewdzięczność obdarowanego zawsze umożliwia odwołanie darowizny? [przykłady, orzecznictwo]
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Umowa darowizny jest dość często zawieraną umową w Polsce. Dotyczy ona różnych rzeczy między innymi nieruchomości. Uzyskanie darowizny wcale nie oznacza bezwzględnego przejęcia własności takiej darowanej rzeczy na zawsze. Czasami można ją bowiem odwołać. Można to jednak uczynić tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Umowa darowizny

Darowizna polega na przekazaniu drugiej osobie jakiejś rzeczy. W zależności od tego co jest przedmiotem darowizny, są różne wymagania co do formy zawartej umowy. Niektóre z nich mogą być zawarte nawet w formie ustnej, a niektóre (dotyczące własności nieruchomości) muszą być zawarte w formie aktu notarialnego by mogły być ważne prawnie. 

REKLAMA

Darczyńca za przekazaną rzecz nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, ani innego ekwiwalentu. Niezależnie od tego, darowizna wiąże się z potrzebą elementarnego szacunku obdarowanego wobec darczyńcy. Wynika to z norm moralnych i jest uwzględnione przez polskiego prawodawcę. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 898§   1 Kodeksu cywilnego:

Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

Ważne

Odwołanie darowizny w wyniku rażącej niewdzięczności pod względem prawnym nie powoduje automatycznego przeniesienia prawa własności. Zgodnie bowiem z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 07 stycznia 1967 r, III CZP 32/66 „Oświadczenie odwołujące darowiznę nieruchomości z powodu rażącej niewdzięczności nie powoduje przejścia własności nieruchomości z obdarowanego na darczyńcę, lecz stwarza jedynie obowiązek zwrotu przedmiotu odwołanej darowizny, stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.”

Rażąca niewdzięczność

Co ważne, nie każda niewdzięczność obdarowanego wobec darczyńcy umożliwia odwołanie darowizny, ale tylko taka, która ma cechy „rażącej”. Oznacza to, że owa niewdzięczność musi być bardzo mocna. Jednocześnie przepisy prawne nie określają granicy, punktu od którego niewłaściwe zachowania stają się rażące. Odpowiedzi w tym zakresie dostarcza nam orzecznictwo sądowe oraz doktryna prawnicza

Przykład

Tak zatem w nawiązaniu do relacji rodzinnych warto wskazać między innymi na  wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2012 roku V CSK 179/11, w którym  Sąd ten stwierdził, że:

„Niewierność małżeńska obdarowanego małżonka, będąca zawinioną przyczyną rozwodu, nie stanowi rażącej niewdzięczności wobec darczyńców-teściów, w rozumieniu art. 898 § 1 KC.”

Przykład

Ponadto, nawet niektóre niewłaściwe moralnie zachowania względem rodziców nie dają podstaw do odwołania darowizny. Można tutaj przytoczyć wyrok Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 12 marca 2015 r., I C 2126/14, zgodnie z którym: „Odmówienie matce prawa do stałego zamieszkania w domu, który przekazała córce w darowiźnie, nie jest rażącą niewdzięcznością”. 

Rażąca niewdzięczność według orzecznictwa sądowego musi charakteryzować się znacznym nasileniem złej woli obdarowanego na wyrządzenie darczyńcy krzywdy albo szkody majątkowej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2015 r., I Aca 1705/14). 

Podsumowanie

Tak zatem tylko w wyjątkowych przypadkach możliwe jest odwołanie darowizny. Unormowanie to można uzasadniać między innymi dążeniem prawodawcy do zapewnienia pewności obrotu prawnego. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uprawnienie do odwołania wykonanej darowizny dotyczy więc wyłącznie sytuacji, kiedy zachowania obdarowanego są ewidentnie bardzo naganne wobec darczyńcy. 

Ważne

Należy jednak bardzo mocno zaznaczyć, iż ocena tego czy w danej sprawie występują cechy „rażącej niewdzięczności” zawsze wymaga dokładnej analizy konkretnego przypadku. 

Nierzadko szczegółowe aspekty relacji między poszczególnymi dwiema osobami (obdarowanym, a darczyńcą)  mogą przesądzić o tym, że jednak występuje owa „niewdzięczność” (i wynikające z niej uzasadnienie do odwołania darowizny) podczas gdy wcześniej w podobnej (choć nieidentycznej) sprawie jakiś sąd w wydanym orzeczeniu postanowił, że nie ma podstaw od odwołania. 

Bibliografia:

  1. Balwicka – Szczyrba M., Sylwestrzak A.(red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2022;
  2. Lorek K., Prawne aspekty związane z ochroną seniorów w społeczeństwie polskim, Annales Universitatis Mariae – Curie Skłodowska Lublin Polonia sectio G (ius), vol. LXV, 2, 2018 r.; 
  3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 07 stycznia 1967 r, III CZP 32/66;
  4. Wyrok Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 12 marca 2015 r., I C 2126/14;
  5. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 maja 2015 r., I Aca 1705/14.
  6. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2012 roku V CSK 179/11.
oprac. Wioleta Matela-Marszałek
Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Trump ogłasza cła. Co na to Europa? [Eksperci]

Donald Trump ogłasza cła na Europę - rekordowy pakiet finansowych zobowiązań obejmuje hurtowo wszystkie kraje Unii Europejskiej. Czy cła dotkną Polskę? Czego najbardziej obawiają się eksperci?

SN: ZUS przegrywa sprawę o pominięcie 2-3 lat służby wojskowej do emerytury

Wydawało się, że to będzie archiwalny problem prawny – kilka lat służby wojskowej w czasach PRL pomijanych przy ustalaniu emerytury przez ZUS. To jednak wciąż aktualna sprawa, o czym świadczy to, że wciąż zajmują się nim sądy. Z ZUSem skutecznie spierają się byli żołnierze, którzy służyli w wojsku np. w latach 80-tych, a ZUS pomija ten okres w wyliczeniach emerytalnych. Np. ZUS uważa, że do czasu pracy w szczególnych warunkach nie zalicza się okresu zasadniczej służby wojskowej np. w 1983 r.

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? [PORADNIK]

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? - to częste pytania zadawane na forum w Internecie. Po pierwsze, należy zaprzestać zaciągania kolejnych zobowiązań. Co dalej? Oto poradnik, który pokazuje jak krok po kroku wyjść z długów. Zawiera wszystko, co należy widzieć o oddłużaniu.

Sprawdź uprawnienia kierowcy. Nowa usługa w aplikacji mObywatel

W aplikacji mObywatel można już sprawdzić uprawnienia kierowcy. Wystarczy wpisać imię, nazwisko oraz numer blankietu dokumentu, aby uzyskać możliwość weryfikacji danych każdego kierowcy i statusu jego prawa jazdy, tymczasowego prawa jazdy oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem.

REKLAMA

Opłaty za pobyt w DPS. Współpraca z MOPS ma znaczenie [Kryteria 2025]

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego?

Sąd Apelacyjny unieważnił umowę kredytu złotówkowego (prawomocnie). Jakie były powody? Analiza radcy prawnego

Jeśli w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku prawie każdy mógł powiedzieć, że kojarzy kogoś znajomego, kto wyjechał za granicę ze względu na exodus migracyjny, to zakładam, że już w trzeciej dekadzie prawie każdy będzie kojarzył kogoś, kto unieważnił swoją umowę z bankiem. I to nie tylko tę waloryzowaną kursem waluty obcej. Unieważnianie kredytów i pożyczek stanie się sportem narodowym Polaków, takim jak jest nim teraz grillowanie.

Ile naprawdę zarabia przeciętny Polak? Duże różnice różnice płacowe ze względu na płeć i wiek

Znamy już najnowsze dane o wynagrodzeniach za październik 2024 roku. GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8363,69 zł brutto, ale mediana była o 18% niższa i wyniosła 6856,75 zł. Dysproporcje te wskazują na duże rozwarstwienie płacowe, szczególnie widoczne w zależności od płci, wieku, branży oraz wielkości firmy. Sprawdź, co kryje się za tymi liczbami.

Już niebawem gminy będą mogły zablokować budowę tysięcy domów, a rolnicy – pomimo posiadania znacznych areałów – będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę. Zmiana ważnego terminu w ramach reformy systemu planowania przestrzennego

To, że już niebawem miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy – jest nieuniknione, ponieważ ustawa wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego już obowiązuje. Aktualnie rozchodzi się jednak o termin, do którego samorządy mają obowiązek opracowania ww. planów ogólnych, który rząd chce o pół roku wydłużyć, tj. do 1 lipca 2026 r. Ww. reformy obawiają się zwłaszcza rolnicy, którzy – w przypadku ustalenia na będących w ich posiadaniu terenach rolnych tzw. stref otwartych z zakazem zabudowy – celem budowy domu, pomimo posiadania znacznych areałów ziemi, będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę.

REKLAMA

Wielkie zmiany w dowodach osobistych. Milionom Polaków grozi za to kilka tysięcy kary

Mamy czas wielkiej wymiany dowodów osobistych. Wedla danych resortu cyfryzacji, po nowy dokument w tym roku musi się zgłosić blisko 3,5 miliona Polaków. Co z tymi, którzy się będą ociągać i tego nie zrobią? Grozi im za to kara grzywny. Jak wysoka? Nawet 5 tysięcy złotych. 

Po co raz na 7 lat przepuszczać osoby niepełnosprawne ze stałym orzeczeniem przez specjalistów w WZON?

Tak pyta nasza czytelniczka. I argumentuje „Skoro niektóre osoby niepełnosprawne mają orzeczenia na stałe z MZON lub ZUS, bo ich schorzenia nie rokują poprawy, to po co zasadnym jest "przepuszczanie" ich co 7 lat przez "specjalistów" WZON? Moim zdaniem chyba tylko po to, by tysiące osób oceniających miały nadal zapewnioną pracę. Może i ona niewdzięczna, ale chyba nie aż taka zła, skoro są chętni...

REKLAMA