Czy rodzice mogą swobodnie dysponować spadkiem dziecka?

Sprawowany przez rodziców zarząd nie obejmuje zarobku dziecka ani przedmiotów oddanych mu do swobodnego użytku.

Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu

Bez zezwolenia sądu opiekuńczego rodzice nie mogą dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.

Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 16.11.1982 r. I CR 234/82 „miernikiem czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu jest ciężar gatunkowy dokonywanej czynności, jej skutków w sferze majątku małoletniego, wartości przedmiotu danej czynności oraz szeroko pojęte dobro dziecka i ochrona jego interesów życiowych.

Konsekwencją braku zezwolenia sądu opiekuńczego z art. 101 par. 3 KRO jest nieważność dokonanej czynności (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 30 kwietnia 1977 r. III CZP 73/76 - OSNCP 1973 Nr 2 poz. 19).

Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządy można zaliczyć m.in. zawarcie na czas dłuższy umowy dzierżawy, odrzucenie spadku, czy też zawarcie w imieniu małoletniego dziecka umowy spółki cywilnej.

Rodzice mogą natomiast bez zezwolenia sądu opiekuńczego nabywać dla małoletniego dziecka nieruchomości na podstawie umowy darowizny w stanie wolnym od zobowiązań wobec darczyńcy lub osób trzecich.

Zezwolenie sądu opiekuńczego

Sąd opiekuńczy udziela zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko, na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego.

Postanowienie sądu opiekuńczego w tym przedmiocie staje się skuteczne dopiero z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich.

Zobacz również: Czy rodzice są rozliczania z zarządu majątkiem dziecka

Wyłączenie zarządu majątkiem dziecka

Istnieje możliwość, aby w umowie darowizny albo w testamencie zastrzec, że przedmioty przypadające dziecku z tytułu darowizny lub testamentu, nie będą objęte zarządem sprawowanym przez rodziców. W sytuacji, gdy darczyńca albo spadkodawca nie wyznaczył zarządcy, zarząd sprawuje kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy.

Utrzymanie i wychowanie dziecka

Czysty dochód z majątku dziecka powinien być przede wszystkim obracany na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim, nadwyżka zaś na inne uzasadnione potrzeby rodziny, np. zakup potrzebnych przedmiotów.

Zobacz również serwis: Władza rodzicielska