Zakaz telefonów komórkowych w szkołach. Jak szkoły regulują te kwestie?

• Zakaz telefonów komórkowych nie rozwiązuje wszystkich wyzwań
• W jaki sposób szkoły regulują kwestie związane z posiadaniem telefonów komórkowych w szkole? [WYNIKI BADAŃ]

W środę, 29 stycznia 2025 r. odbyła się konferencja Fundacji GrowSPACE dotycząca zakazu telefonów komórkowych w szkołach. Z danych zebranych przez Fundację wynika, że ponad połowa zbadanych szkół wprowadziła zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez młode osoby. Jak wskazała fundacja, w ostatnim czasie zmiany dotyczą około 1/3 badanych placówek, a tendencja jest coraz bardziej restrykcyjna. W ocenie fundacji zakaz korzystania z telefonów nie rozwiązuje jednak kluczowych wyzwań w zakresie cyberprzemocy czy higieny cyfrowej młodych ludzi.

Zakaz telefonów komórkowych nie rozwiązuje wszystkich wyzwań

Jako Fundacja GrowSPACE wierzymy, że zagrożenia cyfrowe, przed którymi stoją dzieci i młodzież wymagają kompleksowych rozwiązań, a nie prostych recept, czy sloganów ograniczających się jedynie do zakazów, bądź nakazów związanych z korzystaniem z urządzeń cyfrowych w placówkach oświaty – powiedział Dyrektor Operacyjny Fundacji GrowSPACE oraz koordynator badania ws. edukacji cyfrowej Wojciech Szumiło. Dodał, że krytyka lub popieranie szkół wdrażających podobne rozwiązania nie rozwiąże tego problemu. Zaznaczył, że społeczności szkolne robią wszystko, co w ich mocy, aby uchronić młodzież przed zagrożeniami płynącymi z mediów społecznościowych. Zauważmy, że kadra pedagogiczna jest przytłoczona i tak już nadmiernymi obciążeniami wynikającymi z wadliwie skonstruowanego systemu edukacji. Pomimo tego, kładziemy na ich barkach kolejne kolosalne wyzwanie, jakim jest reagowanie na stale mnożące się zagrożenia cyfrowe. Dlatego Uważamy, że za zabezpieczenie interesu polskiej młodzieży w pierwszej kolejności odpowiedzialny jest Ustawodawca – powiedział Szymiło.

Przedstawiciel Zarządu Fundacji GrowSPACE Dominik Kuc przypomniał, że media społecznościowe są oparte na mechanizmach dążących do wytworzenia uzależnienia lub uwikłania u odbiorcy. Niestety, choć era cyfrowa rozwija się w Polsce od co najmniej 20 lat, wciąż jedynym rozwiązaniem, nad jakim debatujemy, jest zakaz korzystania z telefonów w szkole lub ograniczenie młodzieży dostępu do mediów społecznościowych – dodał.

Obecne przepisy prawne uniemożliwiają tworzenie bezpiecznych przestrzeni w sieci, skuteczne zwalczanie mowy nienawiści, dezinformacji, oszustw internetowych, czy innych form cyberprzemocy. Idąc dalej, nie posiadamy także skutecznych instrumentów, które umożliwiłyby respektowanie zmian ustawowych dążących do ochrony użytkowników platform cyfrowych przed zagrożeniami – powiedział ekspert ds. prawnych Fundacji GrowSPACE Jan Pieniążek. Dodał, że w obecnej sytuacji organy prowadzące szkoły oraz kadra pedagogiczna w obszarze edukacji cyfrowej mogą liczyć jedynie na programy oferowane przez nieliczne organizacje pozarządowe, specjalizujące się w obszarze bezpieczeństwa cyfrowego i mediów społecznościowych.

W jaki sposób szkoły regulują kwestie związane z posiadaniem telefonów komórkowych w szkole? [WYNIKI BADAŃ]

Fundacja GrowSPACE zbadała w jaki sposób szkoły regulują kwestie związane z posiadaniem telefonów komórkowych w szkole, a także czy prowadzą dodatkowe działania z zakresu edukacji cyfrowej. Poniżej prezentujemy wyniki.

• 89,42% szkół w Polsce reguluje w swoich statutach kwestie korzystania z telefonów komórkowych. Pozostałe 10 proc. najprawdopodobniej nie zdaje sobie sprawy z obowiązku uregulowania tej kwestii. Wynika to zapewne z braku wiedzy prawniczej oraz braku umiejętności pisania tekstów prawnych. Najgorzej wypadają tutaj województwa mazowieckie i dolnośląskie z wynikami kolejno 68,63% i 79,17%.
• 51,59% szkół w Polsce wprowadziło zakaz korzystania z telefonów komórkowych na swoim terenie i w czasie zajęć. Najwięcej szkół ten zakaz wprowadza w województwach lubuskim i świętokrzyskim, kolejno 80,00% i 71,43%, a najmniej restrykcyjne województwo pod tym względem to zachodniopomorskie z wynikiem 37,50%.
• Tylko 15,08% szkołach funkcjonuje depozyt, do którego należy odłożyć telefony komórkowe po wejściu do szkoły. Najwięcej – 40,00% – w województwie lubuskim, a najmniej w województwie dolnośląskim – 4,17%.
• 32,01% szkół zmieniało regulacje związane z korzystaniem telefonów komórkowych w ciągu ostatnich trzech lat (2022-2024). Najczęściej następowało to w województwie wielkopolskim – 42,86%, najrzadziej w zachodniopomorskim – 18,75%.
• 92,86% szkół w ciągu ostatniego roku prowadziła działania związane z edukacją cyfrową skierowane do młodzieży. Najmniej zajęć odbyło się w województwie mazowieckim – 76,47%. Najczęściej są to gotowe materiały i scenariusze zajęć udostępnione przez organizacje pozarządowe. Nierzadko także zapraszani do przeprowadzenia lekcji są funkcjonariusze i funkcjonariuszki Policji oraz Straży Miejskiej. Najpopularniejszymi tematami były: uzależnienie od telefonów, fake newsy, oszustwa w internecie oraz bezpieczne korzystanie z mediów społecznościowych. Dodatkowo Fundacja zauważyła, że część szkół z województwa dolnośląskiego zabierało osoby uczniowskie na sztuki teatralne, które bezpośrednio poruszały temat dotyczący bezpieczeństwa cyfrowego.

Metodologia badań

Badanie zostało przeprowadzone na podstawie zebranych danych z 350 losowo wybranych szkół podstawowych, techników, liceów oraz szkół branżowych I stopnia z terenu całej Polski.