Wyrok przyznający emerytury 60-latkom

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 roku orzekł o niezgodność z Konstytucją art. 29 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Niezgodność polega na braku prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym mężczyźnie, który osiągnął wiek 60 rok życia i posiada co najmniej 35 letni okres składkowy i nieskładkowy. Kobieta nabywa prawo do emerytury po osiągnięciu wieku 55 lat i posiadaniu 30 lat okresu składkowego i nieskładkowego.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie orzekł o niekonstytucyjności treści artykułu dotyczącego wcześniejszych emerytur pracowniczych. Stwierdził natomiast niezgodność z konstytucją treści, której w przepisie brakuje.

Niezgodny z Konstytucją artykuł zgodnie z orzeczeniem Trybunału traci moc obowiązującą z upływem roku od dnia ogłoszenia wyroku z Dzienniku Ustaw. Dniem ogłoszenia był 30 października 2007 roku. Oznacza to, że ustawodawca ma czas do końca października 2008 roku na zmianę artykułu.

W treść uzasadnienia wyroku Trybunał wskazał, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do tego, aby organy rentowe pozytywnie rozpatrywały wnioski o wcześniejsze emerytury zgłaszane przez 60 letnich mężczyzn z 35 letnim stażem emerytalnym. Przepisy artykułu o wcześniejszych emeryturach pracowniczych należy obecnie stosować zgodnie z jego jeszcze obecnym brzmieniem.

Skutkiem stwierdzenia niekonstytucyjności omawianego artykułu, w jakim nie przyznaje prawa do nabycia emerytury w obniżonym wieku emerytalnym przez mężczyznę, który osiągnął wiek 60 lat i ma długoletni staż ubezpieczeniowy jest zobowiązanie ustawodawcy do dokonania stosownej zmiany w ciągu roku.

Trybunał stwierdził również, że nie przesądza kształtu nowej regulacji, respektując swobodę ustawodawcy w tym zakresie, z zastrzeżeniem uwzględnienia zasad konstytucyjnych. Oznacza to, że ustawodawca ma swobodę w wyborze ustalenia odpowiedniego brzmienia artykułu o wcześniejszych emeryturach pracowniczych.

Trybunał wyraził też opinię, że 12-miesięczny termin do dokonania zmian przez ustawodawcę powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją – przed jego upływem.

Warto przyjrzeć się argumentom jakim kierował się Trybunał orzekając o niezgodności z prawem braku wcześniejszych emerytur pracowniczych dla 60- letnich mężczyzn.

Po pierwsze sędziowie Trybunału wskazali brak racjonalnych argumentów usprawiedliwiających zróżnicowanie uprawnień do wcześniejszych emerytur. Nie ma racjonalnych argumentów, które mogłyby uzasadniać różnicowanie uprawnienia emerytalnych kobiet i mężczyzn, posiadających odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy.

Po drugie pozbawienie przywileju przechodzenia na wcześniejsze emerytury 60- letnich mężczyzn z długim stażem ubezpieczeniowym, czy przyznaniu takiego uprawnienia kobietom jest przejawem dyskryminacji mężczyzn.