Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Problem z egzekucją nieruchomości rolnych

Chajec, Don-Siemion & Żyto Kancelaria Prawna
Kancelaria Chajec, Don-Siemion & Żyto jest zespołem wykwalifikowanych specjalistów z różnych dziedzin prawa i biznesu, charakteryzujących się praktycznym, pro-biznesowym podejściem i umiejętnością sprawnego działania, współpracujących ze sobą w biurach w Warszawie, Krakowie i Łodzi.
Piotr Zapalski
radca prawny
Szymon Żyto
prawnik w kancelarii Chajec, Don-Siemion & Żyto
Problem z egzekucją nieruchomości rolnych
Problem z egzekucją nieruchomości rolnych
Z dniem 30 kwietnia 2016 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 kwietnia 2016 roku o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw. Ustawa ta zasadniczo znowelizowała przepisy ustawy z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (dalej jako „Ustawa”), a nowela ta wprowadziła wątpliwości praktyczne w kwestii obrotu ziemią rolną na terytorium Polski w ramach sprzedaży egzekucyjnej.

Oczywiste jest, iż obrót nieruchomościami rolnymi odbywa się nie tylko na podstawie czynności prawnych dokonywanych w ramach obrotu cywilnoprawnego, ale także w wyniku czynności egzekucyjnych lub związanych z postępowaniem upadłościowym. Analiza przepisów Ustawy prowadzi do wniosku, iż Ustawodawca odmienności tych dwóch procedur nabycia nieruchomości rolnych w przepisach nie uwzględnił. Wprawdzie projekt zmiany Ustawy przewidywał pierwotnie wyłączenie z obowiązku uzyskania indywidualnej zgody Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych nabywanie nieruchomości rolnych w toku postępowania upadłościowego oraz egzekucyjnego, jednak ostatecznie uchwalony tekst nowelizacji Ustawy takiego wyraźnego wyłączenia już nie zawiera. Podkreślić należy, iż Ustawodawca nie wprowadził w przepisach przejściowych uregulowania pozwalającego na zakończenie postępowań egzekucyjnych i upadłościowych wszczętych przed datą wejścia w życie noweli Ustawy, których przedmiotem są nieruchomości rolne, z pominięciem ograniczeń wynikających z noweli Ustawy.

Polecamy produkt: Jak rozliczyć VAT od sprzedaży dokonywanej przez rolników (PDF)

Kto może być nabywcą nieruchomości rolnej?

W myśl Ustawy, nabywcą nieruchomości rolnej może być co do zasady rolnik indywidualny lub szczególny krąg podmiotów określony w Ustawie (m.in. osoba bliska zbywcy, jednostka samorządu terytorialnego, Skarb Państwa, spadkobierca lub zapisobierca). W pozostałych wypadkach, nieruchomość rolna może zostać nabyta wyłącznie za zgodą Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej.

Postępowanie egzekucyjne

Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w interesie wierzycieli w celu zaspokojenia ich wymagalnych wierzytelności z majątku dłużnika, który w sposób dobrowolny nie spełnił świadczenia. Praktyka w zakresie postępowań egzekucyjnych pozwala na stwierdzenie, iż w toku tych postępowań dłużnicy wykazują się dużą inwencją w celu opóźnienia lub wręcz udaremniania egzekucji. Wydaje się, iż uregulowania zawarte w znowelizowanej Ustawie mogą posłużyć egzekwowanym dłużnikom do przedłużenia procedur egzekucyjnych.

Sprzedaż nieruchomości w ramach postępowania egzekucyjnego poprzedzona jest szeregiem czynności przewidzianych przepisami prawa i z reguły związanymi z kosztami. Do tej pory krąg osób stawających do licytacji był w zasadzie nieograniczony, poza ograniczeniami wynikającymi z kodeksu postępowania cywilnego i w takim wypadku stawający do licytacji winien przedstawić zgodę właściwego organu państwowego na nabycie nieruchomości. Jednak w tym wypadku np. ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców precyzowała prawa potencjalnego nabywcy nieruchomości do uzyskania promesy zezwolenia. W Ustawie analogicznych regulacji brak.

Przypomnieć należy, iż Ustawa stanowi, że decyzja zezwalająca na nabycie nieruchomości rolnej może zostać wydana przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych tylko na wniosek zbywcy nieruchomości (a więc jej właściciela/użytkownika wieczystego) lub osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne. Ustawa nie zawiera więc regulacji określających wprost procedurę uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym zgody Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych, z których mogłaby skorzystać jednostka organizacyjna (np. spółka prawa handlowego lub spółdzielnia) zainteresowana nabyciem takiego gruntu ani osoba fizyczna chcąca nabyć taki grunt na cel inny niż utworzenie gospodarstwa rodzinnego. Osób takich nie można zaliczyć bowiem do żadnej z dwóch wskazanych w Ustawie kategorii podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem o zgodę Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych na nabycie nieruchomości rolnej.

Zobacz serwis: Pozwy

W warunkach sprzedaży egzekucyjnej, z przyczyn opisanych powyżej, trudno też zakładać, aby z wnioskiem o zgodę na rzecz takich osób wystąpił zbywca nieruchomości, a więc egzekwowany dłużnik, skoro niejednokrotnie podejmuje on w ramach postępowania egzekucyjnego wszelkie czynności, które sprzedaż egzekucyjną mogą udaremnić lub przynajmniej opóźnić. Analiza Ustawy skłania także do twierdzenia, że nieuprawnionym byłoby rozciąganie pojęcia „zbywca nieruchomości” na „sąd” lub „organ egzekucyjny”, aby przyznać im prawo do wystąpienia z wnioskiem niejako na rzecz osoby zainteresowanej przystąpieniem do sprzedaży egzekucyjnej. Ustawa pojęciami „sąd” i „organ egzekucyjny” posługuje się dla określenia odrębnych od „zbywcy” kategorii podmiotów zaangażowanych w postępowanie dotyczące nabycia nieruchomości rolnej, przyznając im określone obowiązki informacyjne. Literalne brzmienie Ustawy skłania więc do wniosku, że Ustawa wyłącza jednostki organizacyjne i część osób fizycznych z możliwości nabycia nieruchomości rolnych w postępowaniu egzekucyjnym, poprzez nieprzyznanie im prawa do wystąpienia o zgodę Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych na nabycie nieruchomości rolnej. Czy taki był faktycznie cel Ustawy?

Obowiązki nabywcy

Warto także wspomnieć, iż Ustawa stanowi, że niebędąca zbywcą nieruchomości osoba fizyczna występująca do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o zgodę na nabycie nieruchomości rolnej musi wykazać, iż zamierza utworzyć gospodarstwo rodzinne, posiada kwalifikacje rolnicze wyszczególnione w przepisach, daje rękojmie należytego prowadzenia działalności rolniczej oraz zobowiązuje się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia na terenie gminy, na obszarze, której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład jego gospodarstwa rodzinnego. Co więcej po otrzymaniu ewentualnej zgody nabywca nieruchomości rolnej zobowiązany jest do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo osobiście. Ponadto, nabywca nieruchomości rolnej nie może jej zbyć ani oddać w posiadanie innym podmiotom przez okres 10 lat od daty nabycia nieruchomości rolnej. Czy takie ograniczenia przyczynią się do właściwego zagospodarowania ziemi rolnej? Czas pokaże.

Ustawa nie wskazuje, na jakim etapie postępowania egzekucyjnego podmiot zainteresowany nabyciem nieruchomości rolnej powinien uzyskać zgodę Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych na takie nabycie, jeżeli nie spełnia przesłanek zwalniających go z obowiązku uzyskania takiej zgody. W szczególności Ustawa nie wskazuje, czy każdy z zainteresowanych powinien wystąpić o zgodę do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych przed rozpoczęciem licytacji, co pośrednio wynika z kodeksu postępowania cywilnego, który uzależnia przystąpienie do licytacji przez osobę, która może nabyć nieruchomość tylko za zezwoleniem organu państwowego od przedstawienia takiego zezwolenia. Każde postępowanie egzekucyjne z nieruchomości rolnej łączyć powinno się więc dla Agencji z koniecznością rozpoznawania wniosków o zgodę na nabycie wszystkich podmiotów zainteresowanych wzięciem udziału w licytacji nieruchomości rolnej, których Ustawa nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia..

Zgodnie z Ustawą, w przypadku sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości rolnej do licytacji komorniczej przystąpić mogliby bez zgody Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych w zasadzie jedynie rolnicy indywidualni. Takie zjawisko w sposób znaczący ograniczy, a często wręcz uniemożliwi, skuteczne prowadzenie postępowań egzekucyjnych z gruntów będących nieruchomościami rolnymi w rozumieniu Ustawy, które faktycznie gruntów rolnych nie stanowią. Odbić może się to także na ich wartości rynkowej.

Ustawa stanowi ponadto, że już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, Agencji Nieruchomości Rolnych służyło będzie prawo nabycia nieruchomości rolnej za cenę uiszczoną przez nabywcę w toku egzekucji. Dodatkowo zaś, jeśli cena ta będzie rażąco odbiegać od wartości rynkowej nieruchomości rolnej, Agencji przysługiwać będzie prawo do wystąpienia do Sądu o ustalenie właściwej wartości nieruchomości rolnej. Biorąc pod uwagę specyfikę postępowania egzekucyjnego, gdzie cena wywoławcza ma charakter ceny wymuszonej, która z założenia odbiera od wartości rynkowej nieruchomości, opisane powyżej uprawnienie Agencji, wyrażające się po pierwsze w możliwości nabycia nieruchomości, a po drugie w możliwości ingerowania w cenę uiszczoną w toku postępowania egzekucyjnego, może dodatkowo wpłynąć na zmniejszenie zainteresowania nabywaniem nieruchomości rolnych w toku postępowania egzekucyjnego.

Pierwszym przykładem skutków braku uregulowania w znowelizowanych przepisach Ustawy szczegółowych zasad nabycia nieruchomości rolnej w toku postępowania egzekucyjnego jest obecna sytuacja banków, które udzielały dotąd kredytów zabezpieczanych hipotekami na nieruchomościach rolnych. Właśnie między innymi opisane powyżej wątpliwości dotyczące Ustawy spowodowały, że stwierdzenie nierolnego charakteru nieruchomości, która stanowić ma przedmiot przyszłego zabezpieczenia banku, stanowi jedną z pierwszych okoliczności badanych przez banki przed podjęciem decyzji o przyznaniu finansowania. Taka ostrożność banków może negatywnie odbić się na możliwość uzyskania finansowania bankowego przez gospodarstwa rolne, w tym gospodarstwa rodzinne.

Podsumowując, nowelizacja Ustawy, której celem było wzmocnienie ochrony i rozwoju gospodarstw rodzinnych oraz m.in. zapewnienie właściwego zagospodarowania ziemi rolnej w Polsce, poprzez nieuwzględnienie w niej przez Ustawodawcę mechanizmów i odrębności dotyczących postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, może, do czasu wprowadzenia do niej korekt i uzupełnień eliminujących wątpliwości, w sposób znaczący ograniczyć prowadzenie egzekucji z nieruchomości rolnych, a tym samym skutkować ograniczeniem znaczenia nieruchomości rolnych jako majątku, który służyć może bankom jako przedmiot zabezpieczenia z tytułu udzielanych przez banki kredytów i pożyczek. Wydaje się, iż postulat wyłączenia spod przepisów Ustawy zbywania nieruchomości rolnych w ramach postępowania egzekucyjnego lub upadłościowego jest całkowicie uzasadniony i konieczny.

Dołącz do nas na Facebooku!

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Inflacja a zdrowie psychiczne Polaków [BADANIE]
    Polacy przez inflację podupadają na zdrowiu psychicznym. Eksperci twierdzą, że sezon grzewczy jeszcze pogłębi ten problem.
    Dwucyfrowa waloryzacja rent i emerytur w 2023 r.?
    Przyszłoroczna waloryzacja rent i emerytur może być dwucyfrowa - zapowiedział we wtorek wiceszef MRiPS Stanisław Szwed. Dodał, że zapowiada się rekordowo ze względu na wysoką inflację.
    Lody Häagen-Dazs zanieczyszczone 2-chloroetanolem. GIS ostrzega
    Główny Inspektor Sanitarny przekazał 8 sierpnia 2022 r. w ramach ostrzeżenia publicznego o wycofaniu kolejnych kilku partii lodów firmy Häagen-Dazs. Powodem jest zastosowanie ekstraktu waniliowego zanieczyszczonego 2-chloroetanolem (który jest pochodną szkodliwego tlenku etylenu).
    Ceny w sklepach wciąż rosną
    Obecnie artykuły tłuszczowe najbardziej drenują portfele Polaków. Wzrosty rok do roku wynoszą w tym przypadku ponad 50 procent.
    Prywatny elektryk wykorzystywany w celach służbowych a zwrot kosztów
    Nowe przepisy wprowadzą możliwość zwrotu pracownikom kosztów używania do celów służbowych samochodów prywatnych z napędem elektrycznym lub hybrydowym, a także napędzanych wodorem.
    Karta Dużej Rodziny
    Karta Dużej Rodziny pozwala na korzystanie z różnorodnych zniżek. Kto może ją otrzymać?
    Ponaglenie w sprawie urzędowej - kiedy nie ma zastosowania?
    Pracodawcy oraz osoby bezrobotne, przed złożeniem ponaglenia na opieszałość urzędu pracy lub urzędu wojewódzkiego, powinny wcześniej upewnić się, że w ich sprawie będzie ono skuteczne.
    Na czym polega przygotowana likwidacja w upadłości konsumenckiej?
    Upadłość konsumencka bez wątpienia stanowi jeden najlepszych sposobów na oddłużenie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. W obecnych czasach zdecydowanie wzrasta zainteresowanie upadłością konsumencką. W tych ramach można skorzystać także z tzw. pre-pack’u – przygotowanej likwidacji. Na czym polega to rozwiązanie i kiedy jego zastosowanie jest opłacalne? Okazuje się, że przygotowana likwidacja jest procedurą, w ramach której konsument może uzyskać oddłużenie znacznie szybciej, niż w upadłości konsumenckiej.
    Podpis elektroniczny
    Podpis elektroniczny funkcjonuje w Polsce od ok. dwudziestu lat. W dobie informatyzacji powstanie takiej konstrukcji było nieuniknione. Najważniejszą zaletą jest oszczędność czasu.
    Opieka naprzemienna - MS planuje doprecyzowanie przepisów
    Czy opieka naprzemienna zostanie zdefiniowana? O planowanych zmianach przepisów poinformowało Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich.
    Uprawianie seksu z małoletnim za jego zgodą
    W czasach, gdy granice dopuszczalnego zachowania znacznie się przesuwają, występuje dużo zwolenników postulujących za tym aby zmniejszyć próg wiekowy małoletnich, dopuszczający ich obcowanie płciowe. Czy jednak seks z małoletnim za jego zgodą może wyłączać bezkarność na gruncie polskiego prawa?
    Odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu to nie tylko wydatki na jego naprawę - wyrok Sądu Najwyższego
    Odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu to nie tylko kwota wydatków poniesionych na jego naprawę, ale też równowartość hipotetycznie określonych kosztów przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego - orzekł Sąd Najwyższy, uwzględniając skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego.
    Zakupy online w sklepie internetowym – jak bezpiecznie kupować i płacić
    Oszuści zadają sobie trud tworzenia stron pozorujących działalność sklepów internetowych, by wyłudzić od nas pieniądze lub dane osobowe. Podpowiadamy, co zrobić, by nie dać się na to nabrać i jak odróżnić przestępcę od rzetelnego sprzedawcy.
    Czy banki utrudniają nadpłatę kredytu po wakacjach kredytowych?
    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawdza czy banki utrudniają nadpłatę kredytu po wakacjach kredytowych. Jakie skargi wpływają od konsumentów?
    Spółdzielnia mieszkaniowa
    Spółdzielnia mieszkaniowa to organizacja posiadająca osobowość prawną. Jej celem jest prowadzenie działalności polegającej na zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na rzecz zrzeszonych mieszkańców. Może posiadać nieograniczoną liczbę członków.
    Biedronka otwarta w niedzielę? Zapowiedź wzmożonych kontroli
    O przeprowadzenie przez Państwową Inspekcję Pracy wzmożonych kontroli przestrzegania ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i w święta zwróciła się do głównej inspektor pracy Katarzyny Łażewskiej-Hrycko minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. To już kolejne pismo MRiPS w tej sprawie.
    Sejm: Głosowanie nad wetem Senatu do Kodeksu karnego przełożone
    Marszałek Sejmu Elżbieta Witek poinformowała w piątek podczas głosowań w Sejmie, że podjęła decyzję o zdjęciu z porządku obrad rozpatrzenia weta Senatu do nowelizacji Kodeksu karnego.
    Koniec z opłatą za czas oczekiwania na wpis hipoteki do KW
    Sejm uchwalił ustawę, przyjmując część poprawek Senatu, mocą której banki będą zobowiązane do zwrotu opłat naliczanych w czasie oczekiwania na wpis do księgi wieczystej hipoteki zabezpieczającej kredyt hipoteczny.
    Nowelizacja o bezpieczeństwie gazowym uchwalona przez Sejm
    Nowelizacja ustawy o bezpieczeństwie gazowym m.in przedłuża do końca 2027 r. obowiązek zatwierdzania przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki taryf na sprzedaż gazu do odbiorców domowych i strategicznych instytucji pożytku publicznego, takich jak np. szpitale, szkoły i przedszkola.
    Dodatek do ogrzewania drewnem, olejem opałowym, LPG nie został uwzględniony w ustawie o dodatku węglowym. Ale będą inne dopłaty na nie
    Sejm zdecydował, że 3 tys. zł ma przysługiwać gospodarstwom domowym ogrzewającym się węglem kamiennym. Dla domostw z innymi źródłami ciepła zostaną przygotowane odrębne świadczenia pieniężne.
    Czy banki utrudniają skorzystanie z wakacji kredytowych?
    W wyniku działań Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wiele banków zmieniło niekorzystne dla konsumentów praktyki, np. umożliwia złożenie wniosków o zawieszenie rat na dowolny, ustawowy okres.
    Jakie zmiany w karcie wędkarskiej?
    Karta wędkarska ma ulec likwidacji – to jedna ze zmian nad, którymi pracuje Departament Rybactwa Wód Polskich i Ministerstwo Infrastruktury.
    Rzeczkowska: skorzystanie z wakacji kredytowych nie wpłynie na zdolność kredytową
    - Bardzo nas cieszy, że kolejne banki oraz BIK potwierdzają, że skorzystanie z wakacji kredytowych nie wiąże się z automatycznymi kłopotami z uzyskaniem innego kredytu – powiedziała PAP minister finansów Magdalena Rzeczkowska.
    Trwają prace nad ustawą o działalności lombardów
    Celem prac nad ustawą tzw. lombardową jest wzmocnienie monitoringu nad rynkiem lombardów oraz zwiększenie ochrony dla klientów.
    To nie koniec koronawirusa w Polsce - kolejna fala na przłomie listopada i grudnia
    Kolejna fala koronawirusa grozi Polsce na przełomie listopada i grudnia - ocenił podczas czwartkowej konferencji minister zdrowia.