Prawo

Obowiązki, terminy i sankcje wprowadzają nowe przepisy przeciwpożarowe, które w nadchodzących latach obejmą niemal każdego właściciela domu i mieszkania w Polsce. Chodzi o czujniki dymu oraz tlenku węgla, które staną się koniecznym wyposażeniem lokali ogrzewanych paliwem stałym, ciekłym lub gazowym. Brak dostosowania się do tych wymogów może mieć poważne konsekwencje.

Przypominam artykuł z 2023 r. o absurdalnym obowiązku odśnieżania chodników gmin i miast przez prywatne osoby. Mieszkańcy muszą to robić, gdy ich posesja sąsiaduje z chodnikiem publicznym. Nikt nie potrafi wyjaśnić dlaczego ktoś ma za darmo wykonywać tą pracę. Zwłaszcza, że przepisy nie przewidują zwolnienia z tej darmowej pracy na rzecz bogatej Warszawy, Wrocławia czy Poznania osób chorych, starszych, niepełnosprawnych. Osoby te mogą zawiadomić gminę, że nie odśnieżą jej chodnika. Wtedy gmina odśnieża i ... żąda zapłaty (według przepisów) za swoją pracę. Naprawdę tak stanowi prawo.

Skrócony czas pracy staje się właśnie rzeczywistością dla tysięcy pracowników. Od 1 stycznia 2026 roku rusza testowanie pilotażowego programu MRPiPS. To oznacza wolne piątki, krótszy czas pracy lub dodatkowy urlop – pracodawcy będą mieli kilka modeli do wyboru. Jeśli program się sprawdzi, może zostać zastosowany ogólnokrajowo.

W dniu 17 października 2025 r., do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – prawo wodne, który zakłada czasowe zwolnienie z opłaty legalizacyjnej za urządzenie wodne wykonane bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia wodnoprawnego oraz warunkowe zwolnienie z przewidzianych w ustawie kar pieniężnych. Oszacowano, że na rozwiązaniu przewidzianym w projekcie, może skorzystać nawet 40 tys. gospodarstw rolnych, jednak – nie tylko rolnicy będą mogli bezkosztowo zalegalizować swoje studnie. Ten aspekt wzbudził niemałe kontrowersje podczas posiedzenia sejmowej Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Ze względu na trudną sytuację pogodową, która ma obecnie miejsce w wielu częściach kraju (co przekłada się również na trudne warunki komunikacyjne) – w 2026 r., pierwsze szkoły, zdecydowały się już na odwołanie z tego powodu zajęć lekcyjnych. „Chcemy w ten sposób zadbać o bezpieczeństwo uczniów” – ogłosiła dyrektorka jednej z takich szkół. W jakich okolicznościach – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami – szkoła może zostać zamknięta z powodu niskich temperatur lub intensywnych opadów śniegu?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że od 1 stycznia 2026 r. osoby zatrudnione będą mogły doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Nowe przepisy będą miały zastosowanie: od 1 stycznia 2026 r. do pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, natomiast od 1 maja 2026 r. – do pozostałych pracodawców. Już od początku stycznia można składać wnioski do ZUS-u o wydanie zaświadczenia o doliczeniu okresów ubezpieczenia do stażu pracy. ZUS przygotował w tym celu specjalny formularz o symbolu USP.

Od 1 stycznia 2026 roku urzędy wysyłają pisma elektronicznie. To koniec listów poleconych i awizo w skrzynce – przynajmniej dla tych, którzy mają e-Doręczenia. Problemy? Nieodebrane pismo elektroniczne po 14 dniach uznaje się za doręczone – nawet jeśli go nie widziałeś. A gdy masz firmę, Twój termin na założenie skrzynki mógł już minąć. PURDE, PUH, BAE - te skróty też wyjaśniamy. Sonda na koniec.

Z początkiem stycznia 2026 r. zmieniły się zasady bezwizowego pobytu w Kirgistanie, także dla obywateli Polski. To coraz bardziej popularna destynacja wśród polskich turystów. Jakie są aktualne zasady?

Sejm ureguluje prowadzenie działalności kosmicznej w Polsce, w tym zasad: udzielania zezwolenia na wykonywanie działalności kosmicznej, kontroli wykonywania działalności kosmicznej, odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez obiekt kosmiczny, odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy, prowadzenia rejestru obiektów kosmicznych oraz sposobu i trybu postępowania w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń związanych z wykonywaniem działalności kosmicznej oraz w przypadku znalezienia rzeczy, co do której istnieje podejrzenie, że jest śmieciem kosmicznym

W dniu 16 grudnia 2025 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, został opublikowany opracowany przez MRPiPS projekt ustawy, którego celem jest implementacja do polskiego porządku prawnego rozwiązań w zakresie prawa do równego wynagrodzenia oraz zwiększenia przejrzystości wynagrodzeń, przewidzianych w dyrektywie unijnej. Jak podkreśla resort – rozwiązania te (w tym nowe obowiązki dla pracodawców) mają doprowadzić do „wyeliminowania dyskryminacji płacowej w wynagrodzeniu mężczyzn i kobiet za jednakową pracę oraz pracę o jednakowej wartości”. Zgodnie z projektem, nowe przepisy miałyby wejść w życie z dniem 7 czerwca 2026 r.

Niektórzy mówią, że to jeden z najbardziej nietypowych podatków – opłata za zmniejszenie naturalnej retencji, potocznie zwana podatkiem od śniegu i deszczówki. Brzmi jak żart? Niestety, to realne przepisy, które mogą dotknąć wielu właścicieli nieruchomości. Szczególnie teraz - kiedy mierzymy się w Polsce z prawdziwą zimą. Kto, kiedy i ile będzie musiał zapłacić? I co z kontrowersyjnymi wyrokami sądów, które pokazują, że diabeł tkwi w szczegółach? Poniżej szczegółowa analiza.

Od 2026 roku do stażu pracy będzie można doliczyć także inne aktywności zawodowe niż praca na etacie, a ich potwierdzaniem zajmie się ZUS. Nowe zasady od 1 stycznia obejmą sektor finansów publicznych, a od 1 maja – pozostałych pracodawców (prywatnych).

W trakcie 2026 roku ma wejść w życie ustawa o bonie senioralnym. Głównym celem tej ustawy ma być wsparcie finansowe osób aktywnych zawodowo w zapewnieniu opieki nad członkami ich rodzin - seniorami w wieku 75 lat lub więcej. Projekt tej ustawy – przygotowany przez Ministra ds. Polityki Senioralnej - jest obecnie na finiszu rządowych prac legislacyjnych (obecnie na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów) i nie został jeszcze wniesiony do Sejmu. Zatem ustawa ta na pewno nie wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r. – jak przewiduje obecny projekt. Najprawdopodobniej stanie się to w trakcie przyszłego roku.

Prezes URE w dniu 17 grudnia br zatwierdził taryfy na 2026 r. na sprzedaż energii elektrycznej do odbiorców w gospodarstwach domowych czterem tzw. sprzedawcom z urzędu (PGE Obrót, Tauron Sprzedaż, Enea i Energa Obrót) oraz taryfy pięciu największym dystrybutorom (PGE, Tauron, Enea, Energa i Stoen Operator) energii elektrycznej. Średnia cena w taryfach na energię elektryczną dla gospodarstw domowych wyniesie od 1 stycznia 495,16 zł netto za 1 MWh. A zatem będzie ona niższa o ok. 14 proc. w porównaniu do cen z taryf zatwierdzonych na IV kwartał 2025 r. i ok. 1 proc. od tzw. ceny „mrożonej” obowiązującej w 2025 r. (500 zł netto za 1 MWh). Wszystkie ceny zatwierdzane i podawane przez URE są cenami bez VAT i akcyzy.

W dniu 1 stycznia 2026 r. wejdzie w życie ustawa, dzięki której Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie, bez konieczności składania wniosku, przeliczy wysokość emerytur przyznanych lub przeliczonych w czerwcu w latach 2009–2019 (tzw. emerytury czerwcowe). Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie świadczenia. Emerytury czerwcowe zostaną przeliczone, ponieważ w latach 2009-2019 były ustalane na niekorzystnych dla ubezpieczonych zasadach waloryzacji składek.

W 1 stycznia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Celem tej nowelizacji jest podwyższenie zasiłku pogrzebowego z obecnych 4000 zł do 7000 zł. Ponadto nowe przepisy wprowadziły zasadę, że kwota tego zasiłku będzie podlegała waloryzacji, gdy inflacja od ostatniego ustalenia wysokości zasiłku przekroczy 5 proc.

Wielkimi krokami zbliża się koniec 2025 roku ale sezon zwiększonej zachorowalności już trwa. Chłodniejsze dni, zmienna pogoda oraz wzrost infekcji wirusowych sprawiają, że w wielu firmach rośnie liczba pracowników korzystających ze zwolnień lekarskich. Przełom roku to jednak specyficzny moment, który rodzi wiele pytań dotyczących prawidłowego rozliczenia wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego oraz liczenia okresu zasiłkowego.

W dniu 5 stycznia 2026 r. Ministerstwo Sprawiedliwości przekazało do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych projekt zmian w Kodeksie karnym, dotyczący usunięcia kary pozbawienia wolności z katalogu kar przewidzianych za przestępstwo obrazy uczuć religijnych. Jak tłumaczy resort sprawiedliwości, to konsekwencja wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Polska zmierza do wywiązania się z obowiązków wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zmiany przepisów mają nie dopuścić do powtórzenia się podobnych naruszeń jakie wykazano w sprawie „Rabczewska przeciwko Polsce”.

Zaufany z karabinem na służbie, ale niebezpieczny z pistoletem w domu? Państwo powierza im życie obywateli oraz swoje losy, ale po godzinach traktuje jak potencjalnych przestępców. Nowy wyrok NSA to szok dla mundurowych. Okazuje się, że czysta kartoteka w KRK w świetle prawa to za mało dla Policji. Czy zatarcie skazania to tylko fikcja, a żołnierz z przeszłością już na zawsze pozostanie na cenzurowanym? Sprawdzamy ten prawny absurd.

Premier Donald Tusk na konferencji prasowej 6 stycznia 2025 r. poinformował, że podjął decyzję, aby nie kontynuować prac nad reformą Państwowej Inspekcji Pracy. Zaznaczył, że przesadna władza dla urzędników, wprowadzana reformą byłaby destrukcyjna dla firm i oznaczałaby utratę pracy dla wielu ludzi.

Chcesz podwyżkę bez proszenia się o to szefa? W 2026 roku kalendarz układa się tak, że zmiana jednego słowa w umowie gwarantuje Ci ponad 5 000 zł ekstra do ręki. To w praktyce trzynasta pensja dostępna dla każdego na minimalnej, o ile znasz ten mechanizm. Ale uwaga: czas ucieka, a każdy miesiąc zwłoki to strata konkretnych pieniędzy. Pokazujemy krok po kroku, jak ograć system i wycisnąć z minimalnego wynagrodzenia maksimum.

W Polsce jest niemalże milion ogródków działkowych działających na podstawie ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (ROD). Z roku na rok ich ceny rosną. Warto wiedzieć jakie formalności towarzyszą sprzedaży takiego ogródka i czy trzeba zapłacić od sprzedaży podatki.

Testament audiowizualny ma ułatwić przekazanie majątku. Nowe rozwiązanie ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Nie brakuje głosów, iż w dobie sztucznej inteligencji łatwo o sfałszowanie ostatniej woli spadkodawcy. Na jakim etapie są obecnie prace nad nowymi przepisami?

Czy 6 stycznia to święto nakazane i trzeba iść do kościoła? Wszystkie święta nakazane przez kościół katolicki w 2026 roku to w sumie 9 dni w roku. Obecność na mszy świętej w święto nakazane jest obowiązkowa. Czy można pójść do kościoła dzień wcześniej? Jakie są święta nakazane? Oto lista.

Przypominamy artykuł z 2023 r. Jest niestety wciąż aktualny. Jeżeli gmina odśnieży swój chodnik przed Twoim domem, to musisz jej za to zapłacić. Naprawdę. Jeżeli sam to zrobisz, nie otrzymasz żadnego wynagrodzenia ani zwrotu kosztów.