Tematy - Akta stanu cywilnego

Minister Cyfryzacji oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 22 maja 2026 podpisali rozporządzenie określające nowe wzory aktów małżeństwa. Umożliwi to urzędom stanu cywilnego w całej Polsce transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych – dotychczas USC odmawiały (poza niedawnym wyjątkiem w Warszawie). Rozporządzenie wchodzi w życie pod koniec sierpnia.

To jest faktem - stołeczny Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego. Prezydent Miasta Rafał Trzaskowski ogłosił to właśnie na konferencji prasowej. Zapowiedział jednocześnie, że w kolejce na rozpatrzenie czekają następne wnioski i będą teraz rozpatrywane bardzo szybko.

Pamiętacie marcowy artykuł o pierwszym wyroku NSA, który otworzył drzwi do Polski dla małżeństw jednopłciowych? Pisałem wtedy, że to dopiero początek i że kolejne sprawy są już w kolejce. No i właśnie się doczekaliśmy. Przedwczoraj Naczelny Sąd Administracyjny wydał jednocześnie trzy wyroki w podobnych sprawach. To nie przypadek: polskie sądy administracyjne trwale zmieniły podejście.

Krajowy Naczelny Sąd Administracyjny właśnie nakazał polskiemu urzędowi stanu cywilnego wpisanie do polskiego rejestru niemieckiego aktu małżeństwa dwóch mężczyzn. To pierwsza taka decyzja polskiego sądu - podjęta bez jakiejkolwiek zmiany ustawy czy konstytucji. Wyrok wywołuje burzę, ale nie po raz pierwszy w tej sprawie - zajmował się nią już TSUE, którego NSA wcześniej pytał o zdanie.

Wyrok TSUE zmienia rzeczywistość, ale sposób wdrożenia budzi kontrowersje. Rząd chce szybko wprowadzić uznawanie małżeństw jednopłciowych przez rozporządzenie – bez głosowania w Sejmie i bez podpisu prezydenta Nawrockiego i narażania się na weto. Wicepremier Gawkowski mówi o obowiązku prawnym. Krytycy widzą sprytne obejście debaty publicznej nad tą istotną społecznie kwestią.

Do ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego czy zasiłku pogrzebowego niezbędny jest m.in. odpis właściwego aktu stanu cywilnego. Od kilku lat nie trzeba tego odpisu dostarczać do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ZUS sam wystąpi po niego do Urzędu Stanu Cywilnego.

Konstytucja nie blokuje możliwości uregulowania związków tej samej płci, ale polskie prawo nadal za małżeństwo uznaje związek kobiety i mężczyzny - wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym sąd uznał, że odmowa transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa pary homoseksualnej jest zgodna z prawem.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpi do USC o odpis właściwego aktu stanu cywilnego, jeżeli dokument taki nie zostanie dołączony do wniosku o wypłatę przez ZUS zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku pogrzebowego. Ułatwienia związane są z epidemią koronawirusa.

Odpis aktu stanu cywilnego można otrzymać przez internet w wersji elektronicznej. W praktyce system sam wygeneruje dokument bezpośrednio z Systemu Rejestrów Państwowych (SRP). Co należy zrobić, aby otrzymać odpis online?

Jak zgodnie z prawem wybrać imię dla dziecka? Czy raz wybrane imię można zmienić? Co w sytuacji, gdy rodzice nie potrafią podjąć wspólnej decyzji, dotyczącej imienia dla dziecka?

Senacka komisja poparła przygotowaną przez Ministerstwo Cyfryzacji ustawę o ewidencji ludności. Co się zmieni?

Od czerwca 2018 r. akt urodzenia dziecka zostanie sporządzony na podstawie zgłoszenia urodzenia w formie dokumentu elektronicznego. Rodzicie nie będą musieli udawać się do urzędu, by zgłosić narodziny potomka. Będą mogli zrobić to przez internet.

Odpisy aktów stanu cywilnego możesz uzyskać bez wychodzenia z domu - wystarczy dostęp do Internetu. Od dnia 15 grudnia 2017 r. istnieje możliwość płatności przelewem za zamówione akty stanu cywilnego. Zobacz jak szybko zamówić odpis przez Internet.

Zawarcie związku małżeńskiego to bardzo ważny moment w życiu człowieka. Czy jest to ślub cywilny czy kościelny wymaga odpowiedniego przygotowania.

Parlament Europejski poparł nowe przepisy UE, które mają ograniczyć koszty i formalności przy składaniu dokumentów urzędowych, jak akty urodzenia i akty ślubu, w innym kraju UE. Standardowe wielojęzyczne formularze zastąpią tłumaczenia dokumentów.

10 maja 2016 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, zgodnie z którą odpisy aktów urodzenia, małżeństwa i zgonu mają być wydawane szybciej, a praca urzędów stanu cywilnego, szczególnie w dużych miastach, ma być sprawniejsza.

Od 1 marca 2015 r. możliwe będzie nadanie dziecku imienia obcego pochodzenia. Zmiana wynika z wejścia w życie nowych przepisów ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego.

Od 1 stycznia 2015 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego. Nowe Prawo o aktach stanu cywilnego zastępuje ustawę z 1986 r., która - w ocenie MSW - po wielu nowelizacjach nie spełnia już standardów przejrzystej legislacji i jest przestarzała.

Nowe prawo o aktach stanu cywilnego zostało uchwalone podczas 77. posiedzenia Sejmu (10 października 2014 roku). Główne zmiany w prawie o aktach stanu cywilnego dotyczą wprowadzenia elektronicznej rejestracji aktów urodzeń, małżeństw i zgonów oraz liberalizacji zasad zawierania małżeństw poza urzędem.

O zasiłek pogrzebowy można starać się w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. W celu uzyskania zasiłku pogrzebowego osoba, która pokryła koszty pogrzebu musi dołączyć do wniosku o zasiłek skrócony akt zgonu. Dokumentem niezbędnym do uzyskania aktu zgonu jest zaś karta zgonu.

Oczywisty błąd pisarski możemy sprostować w urzędzie. Decyzję w tej sprawie wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego. W przypadku błędnego lub nieścisłego zredagowania powinniśmy udać się do sądu.

Tłumacz przysięgły uprawniony jest do dokonywania tłumaczeń pism i innych dokumentów urzędowych. Aby nim zostać należy spełnić wymogi określone w przepisach prawnych oraz ukończyć egzamin z wynikiem pozytywnym. Jaką drogę należy przejść, by zostać tłumaczem przysięgłym?

Do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego wystarczy perfekcyjna znajomość języka polskiego i obcego oraz pozytywny wynik egzaminu przeprowadzonego przez resort sprawiedliwości. Zniknie dotychczasowy wymóg, czyli ukończenie studiów w zakresie tłumaczenia.

Odpis aktu małżeństwa stanowi dowód jego zawarcia. Poza małżonkami i członkami najbliższej rodziny odpis może uzyskać każdy, kto wykaże interes prawny.

Zdarza się, iż po otrzymaniu odpisu aktu małżeństwa, zauważamy, że zawiera on nieprawdziwe informacje. W jakich sytuacjach możliwe jest unieważnienie aktu małżeństwa? Kiedy wnosić o jego sprostowanie?

Jeżeli akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich wymaganych prawem danych, możemy wnosić o jego uzupełnienie. Jakie dokumenty należy w takiej sytuacji złożyć? Jaką opłatę uiścić?

Co do zasady, w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje jednak kilka odstępstw od tej reguły. Jakich?

W razie zniszczenia ksiąg stanu cywilnego lub braku możliwości uzyskania odpisu aktu sporządzonego za granicą, można ubiegać się o odtworzenie aktu stanu cywilnego. Gdzie złożyć wniosek? Jakie dokumentu należy przedstawić?

W przypadku, gdy nie ma wątpliwości, że osoba zmarła, a nie został sporządzony akt zgonu, każdy zainteresowany może złożyć wniosek o stwierdzenie zgonu danej osoby. Jak przebiega takie postępowanie?

Przepisy kodeksu cywilnego wskazują, że osoba zaginiona może zostać uznana za zmarłą, jeżeli upłynęło 10 lat od końca roku, w którym według istniejących wiadomości dana osoba jeszcze żyła. Jak przebiega postępowanie o uznanie osoby za zmarłą?

Osoba, która zaginęła może zostać uznana za zmarłą po upływie czasu określonego w prawie. Jakie są warunki uznania osoby za zmarłą? Kto może się o takie uznanie ubiegać?

Zgodnie z treścią art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Należy jednak pamiętać, że nie jest to nasz obowiązek, a jedynie uprawnienie.

Czasem zastanawiamy się, do jakiego urzędu musimy się udać, by załatwić konkretną sprawę. Gdzie udać się po akt urodzenia? Jakie dokumenty powinniśmy przedstawić, gdy chcemy zawrzeć związek małżeński? I, wreszcie, kto powinien zgłosić zgon osoby?

Akt stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu) dotyczący obywatela polskiego, a sporządzony za granicą, może zostać wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje trzy sytuacje, kiedy może to zostać dokonane.

Jeden z aktów stanu cywilnego. Przepisy prawa określają kto i kiedy może zgłosić zgon. Akt zgonu sporządzany jest na podstawie karty zgonu.

Akt urodzenia sporządza się na podstawie pisemnego zgłoszenia urodzenia dziecka wystawionego przez lekarza, położną lub zakład opieki zdrowotnej.

Akt małżeństwa jest jednym z aktów stanu cywilnego. Stanowi dowód zawarcia małżeństwa.

W wyjątkowych sytuacjach prawo zezwala niektórym osobom na zmianę swojego imienia i nazwiska. W szczególności ma to miejsce, gdy nazwisko jest ośmieszające. Aby dokonać takiej zmiany należy złożyć wniosek do urzędu stanu cywilnego. Co powinien zawierać?

Ślub cywilny, co do zasady, zawierany jest w lokalu urzędu stanu cywilnego, przed jego kierownikiem. Inną ewentualnością jest zawarcie tzw. ślubu konkordatowego, który wywołuje skutki cywilnoprawne. Przepisy przewidują jednak także inną możliwość, jaką jest zawarcie małżeństwa poza lokalem USC.

Ślub cywilny, co do zasady, zawierany jest w urzędzie stanu cywilnego, przed jego kierownikiem. Jakich formalności należy dopełnić, aby zawrzeć małżeństwo?

Aby otrzymać akt urodzenia dziecka, należy złożyć do urzędu stanu cywilnego pisemne zgłoszenia urodzenia dziecka wystawione przez lekarza, położną lub zakład opieki zdrowotnej. Co zawiera takie zgłoszenie?

Od 1998 roku, kiedy Polska ratyfikowała Konkordat łączący ją ze Stolicą Apostolską, istnieje możliwość zawierania tzw. ślubów konkordatowych. Jaki skutki wywołuje zawarcie takiego ślubu? Jakie formalności należy wypełnić?

Zawarcie małżeństwa nie musi nastąpić przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Istnieje możliwość, aby ślub zawarty przed duchownym wywołał także skutki cywilne. Niezbędne jest jednak dopilnowanie kilku spraw, aby, w świetle prawa, małżeństwo było ważne. Jakich?

Co do zasady, kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Czy jest tak w każdej gminie? Jakie warunki musi spełniać osoba ubiegająca się o stanowisko kierownika USC?

Wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego wydawane są na podstawie Konwencji nr 16 sporządzonej w Wiedniu dnia 8 września 1976 r. dotyczącej wydawania wielojęzycznych odpisów skróconych aktów stanu cywilnego. Konwencja weszła w życie dnia 1 listopada 2003 r.

W pewnych przypadkach ustawodawca przewiduje możliwość zmiany imienia lub nazwiska. Można to uczynić tylko w przypadku wykazania ważnych względów. Trzeba jednak pamiętać, że co do zasady nazwisko może składać się najwyżej z dwóch członów.

Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Zasady sporządzania aktów stanu cywilnego i prowadzenia ksiąg stanu cywilnego zawiera ustawa z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.

Akt zgonu jest częścią księgi stanu cywilnego. Rejestruje on śmierć osoby. Jakie dane znajdują się w akcie zgonu?

Jeżeli masz zamiar zawrzeć związek małżeński przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego musisz zgromadzić określone przez ustawodawcę dokumenty.

Urząd Stanu Cywilnego wchodzi w skład urzędu gminy. Działa on na podstawie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Zajmuje się on przede wszystkim rejestracją stanu cywilnego. Rejestracji stanu cywilnego osób dokonuje się w księgach stanu cywilnego w formie aktów urodzenia, małżeństwa oraz zgonu. Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego lub jego zastępcy. Kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt lub burmistrz (prezydent).

Akta stanu cywilnego

Nowe wzory aktów małżeństwa umożliwią USC transkrypcję zagranicznych małżeństw jednopłciowych - jest już rozporządzenie z 22.05.2026

USC w Warszawie dokonał transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego, bez czekania na zmiany przepisów

Co się zmienia dla par jednopłciowych w Polsce w 2026 r.? Skutki nakazów transkrypcji

Małżeństwa jednopłciowe już wchodzą do Polski tylnymi drzwiami, bez zmiany jednego przepisu - nieoczywiste konsekwencje wyroku NSA

Polska zmienia dokumenty USC. Małżeństwa jednopłciowe wejdą do systemu – bez Sejmu i Prezydenta. Tylko kto będzie pierwszym, a kto drugim małżonkiem?

Zasiłki 2024 (pogrzebowy, macierzyński). Nie musisz brać z USC odpisu aktu stanu cywilnego, ZUS zrobi to sam

NSA oddalił skargę w sprawie rejestracji małżeństwa jednopłciowego

Koronawirus a zasiłki - ZUS sam pozyska potrzebny odpis z USC

Odpis aktu stanu cywilnego przez internet

Imię dla dziecka zgodne z prawem

Zmiany w ewidencji ludności

Akt urodzenia dziecka 2018 - elektroniczna rejestracja

Jak zamówić odpis aktów stanu cywilnego przez Internet?

Ślub cywilny - wszystko co musisz wiedzieć

Łatwiejsze uznawanie dokumentów urzędowych za granicą

Szybciej będzie można uzyskać odpisy aktów stanu cywilnego

Nadawanie imion dzieciom - zmiany od 1 marca 2015 r.

Akty stanu cywilnego 2015 - Prezydent podpisał nową ustawę

Prawo o aktach stanu cywilnego po zmianach

Akt zgonu jest niezbędnym dokumentem do uzyskania zasiłku pogrzebowego

Sprostowanie aktu stanu cywilnego

Kto może zostać tłumaczem przysięgłym?

Otwarcie zawodu tłumacza przysięgłego od 1 lipca

Jak uzyskać odpis aktu małżeństwa?

Kiedy możliwe jest unieważnienie aktu małżeństwa?

Co powinien zawierać wniosek o uzupełnienie aktu stanu cywilnego?

Czy dla sprostowania aktu stanu cywilnego niezbędne jest postępowanie sądowe?

Jak odtworzyć akt stanu cywilnego?

Procedura stwierdzenia zgonu

Postępowanie o uznanie osoby za zmarłą

Kiedy osoba zostanie uznana za zmarłą?

Na czym polega transkrypcja aktu stanu cywilnego?

Gdzie załatwimy sprawy związane z rejestracją stanu cywilnego?

Kiedy można sporządzić akt stanu cywilnego na postawie zagranicznego?

Akt zgonu

Akt urodzenia

Akt małżeństwa

Wniosek o zmianę imienia lub nazwiska

Zawarcie małżeństwa poza lokalem urzędu stanu cywilnego

Formalności związane z zawarciem małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego

Pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka

Formalności związane z zawarciem małżeństwa konkordatowego

Jak zapewnić ważność małżeństwa konkordatowego w świetle prawa?

Kto może zostać kierownikiem urzędu stanu cywilnego?

Wielojęzyczne odpisy skrócone aktów stanu cywilnego

Kiedy można zmienić nazwisko?

Zasady sporządzania aktów stanu cywilnego

Co to jest akt zgonu?

Dokumenty niezbędne do zawarcia związku małżeńskiego

Co załatwimy w Urzędzie Stanu Cywilnego?