Kategorie

Funkcjonowanie Państwa po katastrofie

Adam Kret
Dla funkcjonowania Państwa Polskiego katastrofa z dnia 10.04.2010r. ma niebagatelne znaczenie- śmierć poniosło oprócz Prezydenta RP wiele osób piastujących równie ważne funkcje- m.in. Prezes NBP i IPN, a także posłowie i senatorzy.

Największa katastrofa w historii państwowości polskiej

W wyniku katastrofy lotniczej w dniu 10.04.2010r. śmierć poniosło 96 osób, w tym Prezydent Polski wraz z Małżonką, Prezes NBP, Prezes IPN, Rzecznik Praw Obywatelskich, a także członkowie rządu, kancelarii prezydenta i innych instytucji państwowych, posłowie i senatorowie, a także dowódcy Polskich Sił Zbrojnych, Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego, Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, rektor Uniwersytetu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Jest to tragedia bez precedensu w historii polskiej państwowości, łącząca w poczuciu straty i w smutku cały Naród. Na ręce Premiera i Marszałka Sejmu spływają kondolencje z całego świata, w wielu krajach (m.in. w Rosji, Litwie, Brazylii) ogłoszono dni żałoby narodowej.

Poza aspektem tragedii ludzkich i społecznych, tragedia ta ma poważne skutki w sferze funkcjonowania Państwa Polskiego.

Zobacz: Pełna lista ofiar katastrofy rządowego samolotu.

Kto zastąpi Prezydenta

W katastrofie zginął Lech Kaczyński - Prezydent RP.

W polskiej konstytucji nie przewidziano pozycji wiceprezydenta, lub jego zastępcy. W przypadku śmierci Głowy Państwa jego funkcję przejmuje Marszałek Sejmu (ob. Bronisław Komorowski) - a gdyby on również zginął lub nie mógł sprawować urzędu – Marszałek Senatu. Marszałek wykonuje funkcje Prezydenta RP aż do czasu kolejnych wyborów - z jego prerogatyw usunięto jedynie możliwość wcześniejszego rozwiązania Sejmu. Oprócz pełnienia funkcji Prezydenta Marszałek zachowuje uprawnienia wynikające z pełnionej funkcji organu Sejmu.

Marszałek jest zobowiązany w ciągu 2 tygodni od daty śmierci Prezydenta ogłosić termin nowych wyborów- które muszą odbyć się nie później niż 60 dni od daty ogłoszenia.

Wybór nowego Prezesa NBP

W katastrofie zginął Sławomir Skrzypek – obecny Prezes NBP.

Prezesa NBP (jeden z organów Narodowego Banku Polskiego) wybiera Sejm na wniosek Prezydenta RP (w obecnej, trudnej sytuacji, wniosek złoży Marszałek Sejmu).

Do czasu powołania nowej osoby, zastępuje go Pierwszy wice-prezes Narodowego Banku Polskiego (w obecnej chwili jest to Piotr Wiesiołek).

Zobacz więcej: Czy śmierć Prezesa NBP sparaliżuje polską politykę pieniężną

Wybór nowego Prezesa IPN

W katastrofie lotniczej zginął Janusz Kurtyka- Prezes IPN.

Ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – nie przewiduje zastępstwa Prezesa IPN w przypadku jego śmierci. Zgodnie z art. 10 ust.3 ww. ustawy - skrócono jedynie termin na zgłaszanie się kandydatów na objęcie opróżnionego stanowiska (do 30 dni - od dnia ogłoszenia konkursu przez Kolegium Instytutu). Oznacza to, że do czasu wyboru nowego Prezesa Instytut będzie musiał wstrzymać działalność w zakresie, w jakim niezbędna jest działalność jego Prezesa.

Prezesa Instytutu Pamięci powołuje i odwołuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej większością 3/5 głosów za zgodą Senatu, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci, które zgłasza kandydata spoza swego grona.

Zastąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich

W katastrofie zginął Janusz Kochanowski - Rzecznik Praw Obywatelskich.

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich jest kolejną ustawą, która nie przywidziała w treści regulacji na wypadek śmierci urzędującego Rzecznika. Ustawa milczy w tym zakresie. Oznacza to, że do czasu wyboru nowego Ombudsmana – nikt nie będzie mógł go zastąpić. Należałoby się zastanowić, czy działania będą mogli podejmować zastępcy RPO - jest to jednak kwestia sporna (nieuregulowana).

Rzecznika powołuje Sejm za zgodą Senatu na wniosek Marszałka Sejmu albo grupy 35 posłów.

Uzupełnienie składu Sejmu i Senatu

W katastrofie zginęło 15 posłów i 3 senatorów.

Sejm

Z uwagi na proporcjonalność wyborów do sejmu, w przypadku wygaśnięcia mandatu posła na sejm RP nie zarządza się wyborów uzupełniających. W sytuacji śmierci posła (stwierdzonym postanowieniem Marszałka Sejmu) jego mandat obejmuje kolejny kandydat z tej samej listy okręgowej, który w wyborach otrzymał kolejno największą liczbę głosów. Przy równej liczbie głosów o pierwszeństwie rozstrzyga kolejność umieszczenia kandydata na tej liście okręgowej. O obsadzeniu mandatu postanawia Marszałek Sejmu. Jeśli w powyższy sposób nie uda się wybrać innego kandydata, mandat pozostaje nieobsadzony.

Senat

Wybory do senatu nie są proporcjonalne - decyduje większość głosów uzyskanych przez kandydata - niezależnie od listy na jakiej figuruje i wyniku komitetu wyborczego w skali krajowej (stąd możliwy wybór kandydatów niezrzeszonych). W razie wygaśnięcia mandatu senatora Prezydent Rzeczypospolitej (w obecnej sytuacji Marszałek Sejmu) zarządza wybory uzupełniające do Senatu. Wybory uzupełniające zarządza się i przeprowadza w terminie 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora.

Zobacz: Lista osób obejmujących mandat po tragicznie zmarłych posłach

Dowódcy sił zbrojnych

W katastrofie śmierć ponieśli:

  • gen. broni Bronisław Kwiatkowski (dowódca sił operacyjnych)
  • gen. Andrzej Błasik (dowódca sił powietrznych )
  • gen. Tadeusz Buk (dowódca sił lądowych)
  • gen. Wojciech Potasiński (dowódca sił specjalnych)
  • wiceadmirał Andrzej Karweta (dowódca marynarki wojennej)
  • gen. Franciszek Gągor- szef Sztabu Generalnego WP.

Zwierzchnikiem polskich sił zbrojnych jest Prezydent RP. Do jego obowiązków należy m.in. powołanie dowódców rodzajów sił zbrojnych - w przypadku w którym kadencja dotychczasowego dowódcy zakończyła się (powołanie następuje na czas określony) lub wygasła. Funkcje zmarłych dowódców objęli z mocy prawa ich bezpośredni zastępcy.

W obecnej, trudnej sytuacji powyższe decyzje spoczywają na Marszałku Sejmu, pełniącym obowiązki Głowy Państwa. 

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: PAP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.