Rewolucja w Kodeksie pracy. Pracownicy zyskają nowe prawo do wypłat. Rząd zmienia zasady od 2026

• Ekwiwalent za niewykorzystany urlop – nowe zasady wypłaty
• Zmiany w zasadach działania ZFŚS – koniec jednoosobowej reprezentacji
• Najważniejsze zmiany w prawie pracy od 2026 roku
• Zmiany, zmiany, zmiany...

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop – nowe zasady wypłaty

Projekt nowelizacji przewiduje uproszczenie mechanizmu wypłaty ekwiwalentu za urlop. Zgodnie z proponowanymi przepisami:

• ekwiwalent będzie mógł zostać wypłacony razem z ostatnim wynagrodzeniem,
• jeśli wypłata pensji nastąpi przed formalnym zakończeniem zatrudnienia, pracodawca otrzyma do 10 dni od rozwiązania umowy, aby przekazać pracownikowi ekwiwalent.

To odejście od dotychczasowej zasady, która wymagała przekazania świadczenia w dniu zakończenia stosunku pracy, niezależnie od terminów wypłat funkcjonujących w firmie. Nowe regulacje mają ułatwić rozliczenia i zmniejszyć ryzyko błędów po stronie pracodawców.

Zmiany w zasadach działania ZFŚS – koniec jednoosobowej reprezentacji

Ustawodawca zamierza również ujednolicić zasady konsultacji decyzji dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. W firmach, w których nie działa związek zawodowy, pracodawca będzie musiał uzgodnić działania z co najmniej dwuosobową reprezentacją pracowników (dotychczas wystarczał jeden przedstawiciel). To rozwiązanie ma zwiększyć transparentność i ograniczyć nadużycia w firmach, gdzie nie występują formalne struktury związkowe.

Projekt ustawy jest obecnie procedowany w Sejmie. Nowelizacja zacznie obowiązywać po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw.

Najważniejsze zmiany w prawie pracy od 2026 roku

Nowe zasady wypłaty ekwiwalentu urlopowego to tylko jedna z licznych modyfikacji, które czekają zarówno pracowników, jak i pracodawców w 2026 roku. Oto najważniejsze:

Wyższa płaca minimalna – 4806 zł brutto. Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie do 4806 zł brutto. Oznacza to również wyższe składki ZUS i dodatki powiązane z wysokością wynagrodzenia minimalnego.

Nowe zasady liczenia stażu pracy - od 2026 r. staż pracy będzie uwzględniał nie tylko okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Do stażu wliczać się będą także m.in.:

• prowadzenie działalności gospodarczej,
• umowy zlecenia,
• praca wykonywana za granicą.

Zmiany te wejdą w życie od 1 stycznia 2026 r. – w sektorze publicznym, od1 maja 2026 r. – w sektorze prywatnym. Rozszerzony staż pracy będzie wpływał m.in. na wymiar urlopu, odprawy, dodatki stażowe i inne świadczenia zależne od długości zatrudnienia.

Kontrole L4 – ZUS otrzyma większe uprawnienia - nowe przepisy mają zwiększyć skuteczność kontroli zwolnień lekarskich. ZUS zyska szersze kompetencje, co oznacza:

• częstsze weryfikacje wykorzystywania zwolnień,
• możliwość szybszego odbierania prawa do zasiłku w razie nadużyć.

Przekształcanie umów cywilnoprawnych w etaty - Państwowa Inspekcja Pracy ma otrzymać prawo do samodzielnego przekształcania umów zlecenia czy umów o dzieło w umowy o pracę. Reforma ma ograniczyć nadużycia związane z tzw. „fikcyjnymi zleceniami”.

Transparentność wynagrodzeń – unijne wymogi od 2026 r. W 2026 roku zaczną obowiązywać przepisy wynikające z unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń. Pracodawcy będą musieli m.in.:

• informować kandydatów o widełkach płacowych już w ogłoszeniach rekrutacyjnych,
• analizować i raportować różnice płacowe,
• dostarczać pracownikom dane o kryteriach ustalania wynagrodzeń.

To jedna z największych reorganizacji systemu zarządzania płacami w historii polskiego rynku pracy.

Zmiany, zmiany, zmiany...

Nowelizacja Kodeksu pracy, która ma wejść w życie w 2026 roku, przyniesie istotne zmiany w codziennym funkcjonowaniu pracowników i pracodawców. Uproszczenie zasad wypłaty ekwiwalentu za urlop, nowe reguły działania ZFŚS, wyższa płaca minimalna, poszerzony staż pracy oraz większe uprawnienia ZUS i PIP – wszystko to składa się na największą od lat reformę prawa pracy.