Nosiciel HIV może służyć w Policji

W 2007r. Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła całkowitą niezdolność policjanta do służby ze względu na bezobjawowe nosicielstwo wirusa HIV. W związku z tym, Komendant Miejski Policji w Gdańsku zwolnił policjanta, a Komendant Wojewódzki w przeważającej części decyzję utrzymał. Należy zauważyć, że badanie na obecność wirusa HIV nie jest obowiązkowe, a sam fakt bycia nosicielem nie decyduje o objawach AIDS.

Zobacz: Kara 15 lat za sprzedaż dziecka

Zainteresowany zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powołując się na niezgodność z Konstytucją § 57 pkt. 4 załącznika nr 2 rozporządzenia MSW z lipca 1991, na mocy którego został zwolniony. Zgodnie z ustawą o Policji o zdolności do służby powinien decydować stopień zaawansowania choroby i jej wpływ na kondycję psychofizyczną osoby.

Zwolnienie z uwagi na sam fakt nosicielstwa jest, według policjanta, „dyskryminacją pośrednią”.

WSA skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne, w sprawie zaskarżonego rozporządzenia, który wyrokiem z dnia 23 listopada 2009r. orzekł, iż zaskarżony przepis narusza konstytucyjne prawo dostępu obywateli do służby publicznej na jednakowych zasadach (art.60).

Zobacz: W sądzie

TK w uzasadnieniu zwrócił uwagę na naruszenie zasady proporcjonalności, która wynika z art.31 ust.3, zgodnie z którym „ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne (…) dla ochrony zdrowia i moralności publicznej.”

Trybunał nie uważa, że nosicielstwo wirusa HIV należy ignorować i traktować osoby zarażone jako osoby w pełni zdolne do służby w Policji, ale twierdzi, że wystarczającą gwarancją ochrony zdrowia publicznego i praw osób trzecich byłoby pozostawienie możliwości oceny przydatności do służby policjantów-nosicieli wirusa HIV komisjom lekarskim, które powinny uwzględniać zarówno aktualny stan zdrowia danego funkcjonariusza, jak i zakres czynności związanych ze stanowiskiem, na którym do tej pory pełnił on służbę.

O „bezpieczeństwie zatrudnienia” decydują też regulacje ONZ, które gwarantują ochronę przed dyskryminacją i stygmatyzacją w miejscu pracy, zatrudnienie do momentu, kiedy nosiciele wirusa HIV nie będą zdolne do dalszego wykonywania swoich obowiązków oraz wymóg uzasadnionej zmiany warunków pracy.

Zobacz: Sprawa skinheadów przed Sądem Najwyższym

Orzeczenie TK umożliwiło sądowi pytającemu uznanie bezpodstawności zwolnienia ze służby policjanta. Zgodnie z ustawą o Policji miał on prawo „przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne”, z którego też skorzystał.

Sprawa była objęta Programem Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.