Kategorie

Zmiany w postępowaniu w sprawach nieletnich

Sąd./ Fot. Fotolia
Prezydent podpisał ustawę z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ma wzmocnić pozycje nieletniego w postępowaniu.

Ustawa jest efektem prac parlamentu nad projektem rządowym wniesionym do Sejmu w lutym 2013 r. (druk sejmowy nr 1130). Ustawa realizuje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Praw Człowieka, które służyć mają podwyższeniu gwarancji procesowych i wzmocnieniu pozycji nieletniego w postępowaniu wszczętym wobec niego z powodu jego demoralizacji lub popełnienia czynu karalnego.

Obserwacja psychiatryczna nieletniego

W dniu 10 lipca 2007 r. w wyroku w sprawie o sygn. akt SK 50/06 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów procedury karnej z powodu braku wystarczających gwarancji procesowych zapewniających sądową weryfikację zgłoszonej przez biegłych konieczności połączenia badania psychiatrycznego oskarżonego z obserwacją w zakładzie leczniczym. Trybunał zakwestionował również niewskazanie maksymalnego czasu trwania obserwacji psychiatrycznej w zakładzie leczniczym.

Zobacz również: Osoba najbliższa pełnomocnikiem w procesie karnym

Ponieważ ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich zawiera regulację analogiczną do zakwestionowanej przez Trybunał, w przedstawianej do podpisu ustawie wprowadza się czas obserwacji nieletniego (4 tygodnie) z możliwością przedłużenia, na wniosek zakładu leczniczego, do maksymalnie 6 tygodni.

Ujednolicenie postępowania w sprawach nieletnich

Reklama

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z 1982 r. wprowadziła skomplikowany i niejednolity model tej procedury. Wynika to m.in. z odesłań zarówno do przepisów postępowania cywilnego jak i karnego, które mają być stosowane odpowiednio. Z tego powodu kolejna polega na ujednoliceniu postępowania w sprawach nieletnich. Potrzeba unifikacji procedury wynika również z treści orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Adamkiewicz przeciwko Polsce (skarga na 54729/00). W sprawie tej Trybunał stwierdził, że brak możliwości realnej obrony stanowił naruszenie prawa do obrony, a także prawa do rzetelnego rozpoznania sprawy przez sąd.

Jako rozwiązanie tego problemu ustawodawca wprowadza do ustawy nowe rozwiązanie polegające na jednolitym postępowaniu w sprawach nieletnich, prowadzonym przez sąd rodzinny zarówno w sprawach o demoralizację jak i o czyny karalne, opartym na procedurze cywilnej właściwej dla spraw opiekuńczych. Innymi słowy ustawa rezygnuje z podziału postępowania wobec nieletnich na etap postepowania wyjaśniającego i postępowania rozpoznawczego: opiekuńczo-wychowawczego albo poprawczego. Zmiana proponowana w ustawie polega na dodaniu do ustawy nowego rozdziału 1a „Przebieg postępowania” (art. 32a – 32r). Istotnymi przepisami o charakterze gwarancyjnym są przepisy regulujące uprawnienia Policji i Straży Granicznej do zatrzymania nieletniego oraz przepisy dotyczące praw przysługujących nieletniemu w związku z pobytem w policyjnej izbie dziecka.

Postępowanie odwoławcze

Ustawa nadaje nowe brzmienie całemu rozdziałowi 7 w Dziale III, który dotyczy postępowania odwoławczego. Postępowanie to w miejsce dwóch różnych trybów cywilnego i karnego (w przypadku umieszczenia w zakładzie poprawczym) wprowadza jednolite postępowanie odwoławcze we wszystkich rodzajach spraw rozpatrzonych przez sąd rodzinny.

Udzielanie nagród i stosowanie środków dyscyplinarnych

Reklama

Realizacją kolejnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt U 1/11) jest dodanie w dziale IV ustawy, rozdziału 4a dotyczącego udzielania nagród i środków dyscyplinarnych wobec nieletnich umieszczonych w schroniskach dla nieletnich i w zakładach poprawczych. W orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że system środków dyscyplinarnych i nagród powinien być określony w ustawie a nie w akcie wykonawczym.

W trakcie procesu legislacyjnego w opiniach do projektu ustawy wskazywano, że projekt niestety nie realizuje podnoszonych od dawna w doktrynie postulatów gruntownego zreformowania polskiego prawa nieletnich oraz opracowania aktu prawnego, który kompleksowo ureguluje problematykę nieletnich. Nowelizowanie negatywnie ocenianej przez doktrynę i praktyków ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich nie wydaje się właściwą drogą. Przyszły akt powinien zawierać własną procedurę nie sięgając do odpowiedniego stosowania przepisów zawartych w innych kodeksach oraz określać zakres praw nieletnich i pozostałych uczestników zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w polskim systemie prawnym, standardami europejskimi oraz dokumentami wyznaczającymi międzynarodowe standardy praw dziecka.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących nagród i środków dyscyplinarnych, które wejdą w życie z dniem 8 października 2013 r.

Źródło: prezydent.pl

Polecamy serwis: Prawo karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?

    Polski Ład - emeryci stracą czy zyskają na zmianach?

    Ci, którzy dziś otrzymują ponad 5 tys. zł brutto miesięcznie, stracą na nowym systemie podatkowym. Emeryci jednak jako całość to jedna z tych grup, które na Polskim Ładzie skorzystają najwięcej.