Kategorie

Kontrola osobista nieletniego

Redakcja
Zasady dokonywania kontroli osobistej nieletniego. /fot. Fotolia
Zasady dokonywania kontroli osobistej nieletniego. /fot. Fotolia
Kontrola osobista nieletniego (potocznie zwana przeszukaniem) dokonywana jest co do zasady przez pracownika zakładu, schroniska. Czy dokonywanie kontroli osobistej nieletniego stanowi nieuprawnioną ingerencję w prawo do prywatności?

Kontrola osobista nieletniego stała się przedmiotem wniosku, złożonego w dniu 8 kwietnia 2014 roku przez Rzecznika Praw Obywatelskich (Irenę Lipowicz) do Ministra Sprawiedliwości.

Zobacz również: Na czym polega kontrola osobista?

Ochrona prawa do prywatności

Zastrzeżenia ze strony RPO budzi prawidłowość ochrony prawa do prywatności w kontekście sposobu przeprowadzenia kontroli osobistej nieletniego. Odbywa się ona bowiem jedynie na podstawie aktu prawnego o charakterze wykonawczym, czyli rozporządzenia (Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich, Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1359 ze zm). RPO podkreśla, że wprowadzenie wskazanych ograniczeń musi nastąpić w drodze ustawowej, po określeniu przesłanek materialnych oraz ze wskazaniem maksymalnych granic ograniczenia.

Powyższe stanowisko potwierdzone jest w sposób jednoznaczny przez TK. W wyroku z dnia 19 maja 1998 r., U5/97 Trybunał stwierdził, że wprowadzenie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności w drodze innej niż ustawowa jest niekonstytucyjne - „brak zachowania ustawowej formy dla ograniczeń wolności jednostki musi prowadzić do dyskwalifikacji danego unormowania jako sprzecznego z Konstytucją”.

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2014 r. poz. 382) nie posługuje się pojęciem „kontroli osobistej”. Nie odnosi się także jej warunków czy zasad.

Kontrola osobista cudzoziemca

Warto powołać się na kolejne orzeczenie Trybunału (wyrok TK z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt U 7/12), w którym stwierdzono, że kontrola osobista cudzoziemców, dokonywana na podstawie regulaminu organizacyjno-porządkowego (Regulamin organizacyjno-porządkowy pobytu cudzoziemców w strzeżonym ośrodku i areszcie w celu wydalenia) jest niezgodna z Konstytucją. Zdaniem TK: „kontrola osobista stanowi ingerencję w nietykalność osobistą chronioną na podstawie Konstytucji oraz prawo do prywatności. W przypadku ingerencji w obie te wolności osobiste, wyłącznie interwencja ustawodawcy. Ustawodawca musi uczynić to w sposób zupełny i precyzyjny”. Na zasadzie analogii RPO wnioskuje niezgodność uregulowań dot. nieletniego.

Zadaj pytanie na: Forum

Kontrola osobista nieletniego

Wskazane wyżej rozporządzenie przewiduje jedynie ogóle zobowiązanie pracowników zakładu do przeprowadzania kontroli. Jej celem jest odnalezienie przedmiotów niebezpiecznych/ niedozwolonych lub udaremnienie ucieczki. Kontrola osobista może być także przeprowadzona w innych (uzasadnionych) przypadkach. Rozporządzenie nie przewiduje jednoznacznego uprawnienia do dokonywania kontroli osobistej. Uprawnia do:

  • przeglądania i kontrolowania zawartości wnoszonych i deponowanych bagaży lub rzeczy,
  • sprawdzania ładunków pojazdów,
  • przeprowadzania szczegółowych przeszukań pomieszczeń izby przejściowej/ izolacyjnej/ chorych (przed umieszczeniem w nich nieletnich oraz po ich opuszczeniu),
  • przeprowadzania kontroli pobieżnej nieletnich.

Rozporządzenie wskazuje co prawda definicję legalną pojęcia „kontrola osobista”. Nie wskazuje jednak sytuacji ani warunków jej zastosowania.

Postępowanie w sprawach nieletnich - zmiany

RPO wnosi o zmianę w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich. Poprzez:

  • szczegółowe określenie przypadków, w których dopuszczalne jest poddanie nieletniego kontroli osobistej,
  • wprowadzenie wymogu przeprowadzania kontroli w pomieszczeniu niemonitorowanym i wyłącznie przez osobę tej samej płci,
  • wprowadzenie wymogu odnotowywania przez pracowników zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w prowadzonym do tego celu rejestrze, informacji na temat godziny, miejsca, przyczyny dokonania kontroli osobistej oraz danych kontrolującego i kontrolowanego.

Polecamy serwis: Dziecko i prawo

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.