Usługi sąsiedzkie już od 1 listopada! Na ten cel przeznaczono prawie 30 mln zł

• Usługi sąsiedzkie – na czym polegają
• Usługi sąsiedzkie – zalety nowej formy usług opiekuńczych
• Kto może skorzystać z usług sąsiedzkich
• Usługi sąsiedzkie – kto je zorganizuje
• Usługi sąsiedzkie – jak je finansować

Usługi sąsiedzkie wprowadza nowelizacja ustawy o pomocy społecznej, która wejdzie w życie 1 listopada. – Gminy będą mogły otrzymać wsparcie na realizację usług sąsiedzkich dla mieszkańców w wieku 65 lat i więcej w ramach kolejnej edycji Korpusu Wsparcia Seniorów na rok 2024. Środki planowane na ten cel to blisko 30 mln zł – wskazuje minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

Usługi sąsiedzkie – na czym polegają

Wprowadzenie usług sąsiedzkich przyczyni się do rozwoju usług społecznych, głównie dla osób starszych, które wymagają np. pomocy przy zrobieniu zakupów czy sprzątaniu mieszkania, ale nie wymagają jeszcze pomocy w formie usług opiekuńczych świadczonych przez opiekunki.

Tak jak  przy pozostałych zadaniach gmina będzie mogła zadecydować, czy organizując na swoim terenie usługę sąsiedzką będzie korzystać z możliwości jej zlecenia organizacjom społecznym.

Usługi sąsiedzkie może wykonywać osoba, która:

• jest pełnoletnia;
• nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
• nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
• złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług;
• zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
• ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy;
• została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie;
• została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich.

Usługi sąsiedzkie – zalety nowej formy usług opiekuńczych

Zalety usługi sąsiedzkiej:

• są realizowane przez osoby z najbliższego otoczenia – zatem opierają się na zaufaniu, relacjach międzyludzkich i dają poczucie bezpieczeństwa dla osoby z niej korzystającej, 
• obejmują najprostsze możliwe formy pomocy przy takie jak: zrobienie zakupów, sprzątanie mieszkania, przypilnowanie osoby starszej by przyjęła leki – zatem nie wymagają specjalistycznych kwalifikacji zawodowych,
• uwalniają specjalistyczne kadry w pomocy społecznej od czynności, których nie muszą robić specjaliści (pielęgniarka, czy opiekunka, nie musi robić zakupów lub innych czynności porządkowych)
• są elastyczne – godziny ich świadczenia i zakres jest ustalany pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami.

Kto może skorzystać z usług sąsiedzkich

Usługi sąsiedzkie przysługują osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. 

Usługi sąsiedzkie mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa powyżej, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych.

Usługi sąsiedzkie – kto je zorganizuje

Usługi sąsiedzkie są zadaniem gminy, jednak nie mają charakteru obowiązkowego. Oznacza to, że gmina podejmie decyzję o tym czy będzie realizować usługi opiekuńcze w tej formie. Gmina będzie mogła zadecydować, czy organizując na swoim terenie usługę sąsiedzką będzie korzystać z możliwości jej zlecenia organizacjom pozarządowym. 

W zależności od indywidualnych potrzeb i możliwości, samorząd będzie decydował o formie podejmowania współpracy z opiekunami – sąsiadami (w większości przypadków podstawą takiej współpracy będzie umowa zlecenia lub wolontariat).

Usługi sąsiedzkie – jak je finansować

Zaproponowana usługa będzie finansowana ze środków gminy, jednak przygotowane rozwiązanie prawne jest skorelowane z wsparciem rządowym, w postaci środków finansowych w ramach Korpusu Wsparcia Seniorów, a także może być finansowane w ramach perspektywy finansowej UE. Do usług opiekuńczych mają również zastosowanie przepisy dotyczące ustalania przez podmiot organizujący usługi odpłatności za ich realizację. Zatem wszystkie kompetencje w zakresie organizacji usług i ich finansowania spoczywają na gminie.