Nowy system orzekania o niepełnosprawności w Polsce. MRPiPS: projekt zatwierdzony

• Projekt przebudowy modelu orzekania o niepełnosprawności w Polsce
• Niepełnosprawni z chorobami genetycznymi i chorobami rzadkimi
• Protest osób z niepełnosprawnościami

Projekt przebudowy modelu orzekania o niepełnosprawności w Polsce

Projekt "Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności oraz form wsparcia" jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i bezpośrednio nadzorowany przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. Jego głównym celem jest opracowanie i wdrożenie nowoczesnych, zintegrowanych procedur orzeczniczych w zakresie niepełnosprawności, wspartych narzędziami informatycznymi oraz stworzenie spójnego systemu świadczeń dostosowanego do indywidualnych potrzeb obywateli. MRPiPS podało, że alokacja środków na ten cel wynosi 180 mln zł, a realizacja projektu ruszy w III kwartale 2025 r.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że 20 lutego 2025 r. Komitet Monitorujący Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) zatwierdził ten projekt przebudowy modelu orzekania w Polsce oraz uporządkowania systemu świadczeń.

Główne założenia projektu dotyczą:
- wdrożenia kompleksowego modelu orzecznictwa i nowego systemu świadczeń,
- przeszkolenia około 2000 specjalistów orzekających oraz ponad 1000 pracowników administracyjnych,
- ujednolicenia procedur oceny w różnych instytucjach orzeczniczych,
- usprawnienia obsługi osób z niepełnosprawnościami poprzez wdrożenie nowoczesnego systemu informatycznego
- skrócenie procesu orzeczniczego, zapewnienia większej spójności decyzji w skali całej Polski.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podkreśliło, że nowy model systemu orzeczniczego uwzględnia postulaty protestujących osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów, w tym m.in.:
- orzekanie przez specjalistów odpowiednich dla danej niepełnosprawności,
- uproszczenie całego systemu,
- niezależność komisji odwoławczej oraz
- szczegółową analizę dokumentacji medycznej przez orzeczników.

W odpowiedzi na pytania naszej redakcji Wydział Prasowy i Wsparcia Rzecznika w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformował, że ww. projekt zatwierdzony przez Komitet Monitorujący FERS nie jest podany do wiadomości publicznej.

MRPiS wskazuje też, że nowy system orzekania o niepełnosprawnościach w swoich założeniach wychodzi naprzeciw postulatom podnoszonym ostatnio w przestrzeni publicznej, dotyczących m.in. precyzyjnej analizy potrzeb wsparcia danej osoby z niepełnosprawnością opartej o międzynarodowy standard ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health), orzekania przez specjalistów odpowiednich dla danej niepełnosprawności, niezależności komisji odwoławczej, dokładnej analizy dokumentacji medycznej przez orzeczników.

Niepełnosprawni z chorobami genetycznymi i chorobami rzadkimi

Równocześnie Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad zmianami punktowymi, które poprawią funkcjonowanie obecnego systemu. Resort poinformował, że finalizowane są prace nad regulacjami, które uporządkuję sytuację osób orzekanych mających choroby genetyczne i choroby rzadkie.

"Prace trwają od początku kadencji rządu i na bieżąco są konsultowane ze stroną społeczną. Uregulowana zostanie również sytuacji dzieci otrzymujących orzeczenia na krótki czas, co usprawni proces i odciąży rodziny oraz system" - podało MRPiPS.

Ministerstwo zapewniło, że pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych wiceminister rodziny Łukasz Krasoń pozostaje w stałym kontakcie ze środowiskiem osób z niepełnosprawnościami.

Protest osób z niepełnosprawnościami

Na piątek 21 lutego br zaplanowano protest osób z niepełnosprawnościami, którzy domagają się zasadniczych zmian w systemie orzecznictwa m.in. dłuższych okresów orzeczeń w przypadkach bez rokowań na poprawę i orzekania przez specjalistów z dziedziny, której dotyczy niepełnosprawność. W południe protestujący mają przejść z Placu Bankowego w Warszawie przed gmach ministerstwa rodziny, a następnie przed Sejm. (PAP)
kkr/ agz/