Przesłuchania ofiar gwałtów - zmiany w przepisach

Wiceminister sprawiedliwości Łukasz Piebiak - w piśmie skierowanym do RPO i zamieszczonym na stronie Rzecznika Praw Obywatelskich - uznał, należy się zgodzić ze stanowiskiem, iż nie ma jednolitej praktyki w tej kwestii, co skutkuje zbyt długim czasem, jaki upływa między złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, a przesłuchaniem pokrzywdzonego przez sąd.

"W skrajnych przypadkach może chodzić o okres nawet trzech miesięcy" - zauważył przyznając, że jest to dolegliwe dla ofiary przestępstwa.

Jednocześnie wiceminister napisał, że obecne przepisy Kodeksu postępowania karnego nie wskazują terminu, w jakim miałoby odbyć się przesłuchanie.

Zobacz serwis: Sprawy karne

W Kpk w celu "dbałości o stan psychiczny świadka pokrzywdzonego" zapisano, że w przypadkach przestępstw: zgwałcenia, wymuszenia czynności seksualnej, seksualnego wykorzystania niepoczytalności lub bezradności oraz seksualnego wykorzystania zależności przesłuchanie pokrzywdzonego sąd ma przeprowadzać na posiedzeniu, w którym mają prawo wziąć udział prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego. "Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania" - głosi Kodeks. Chodzi o to, aby bez potrzeby nie przesłuchiwać ofiar tego typu przestępstw częściej niż to konieczne.

Tymczasem w rozporządzeniu, czyli Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, zapisano jedynie, iż tego typu sprawy "należą do kategorii pilnych".

"Tym samym rozważyć należy uściślenie tej kwestii, zapewne w drodze zmiany regulaminu" - przyznał Piebiak. Dodał, że mogłoby to nastąpić na przykład poprzez zapisanie wprost maksymalnej liczby dni, które mogłyby upłynąć od momentu wpłynięcia wniosku do przesłuchania.

Zdaniem wiceministra oznaczenie tej górnej granicy nastąpi zapewne w ramach szczegółowych konsultacji, gdyż związane jest z kwestiami organizacyjnymi. "Nie zawsze bowiem, szczególnie w mniejszych ośrodkach, istnieje możliwość zapewnienia warunków formalnych do przesłuchania np. psychologa" - zaznaczył.

Zobacz serwis: Kodeks karny

Piebiak poinformował w związku z tym RPO, że dokumentacja oparta o stanowisko Rzecznika zostanie przekazana departamentowi legislacyjnemu MS "celem wdrożenia stosownych procedur legislacyjnych".

Już w marcu RPO sygnalizował, że od złożenia zawiadomienia o gwałcie do przesłuchania ofiary często mija zbyt dużo czasu. Informował, że z wyrywkowych badań wynika, iż od zawiadomienia do czasu posiedzenia sądowego niekiedy mija 50, 60, a nawet przeszło 90 dni. "Oznacza to, że po tym czasie ofiara ponownie musi zmierzyć się z tym, co ją spotkało" - wskazywał.

Według RPO powodem takiego stanu rzeczy może być niewystarczająca komunikacja sądów z prokuraturami, nieprawidłowości w organizacji pracy sądów, a także ewentualnie to, że podejmujący decyzje o terminie przesłuchań nie rozumieją wagi przesłuchania ofiary gwałtu.

Źródło: PAP