Wytyczne AI Act dotyczące obowiązków przejrzystości. Co muszą zrobić dostawcy i podmioty wdrażające systemy AI?

• Wytyczne AI Act wyjaśniają obowiązki dostawców i podmiotów wykorzystujących systemy AI
• Wytyczne dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów wykorzystujących niektóre systemy sztucznej inteligencji
• Obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów wykorzystujących AI
• Co zawierają wytyczne?

Wytyczne AI Act wyjaśniają obowiązki dostawców i podmiotów wykorzystujących systemy AI

Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązują przepisy art. 50 AI Act dotyczące przejrzystości działania wybranych systemów sztucznej inteligencji. Aby ułatwić ich stosowanie, Komisja Europejska opublikowała szczegółowe wytyczne, które wyjaśniają, kiedy należy informować użytkowników o korzystaniu z AI, jakie obowiązki mają dostawcy oraz podmioty wykorzystujące systemy sztucznej inteligencji, a także jakie wyjątki przewidują przepisy.

Dokument zawiera definicje najważniejszych pojęć, praktyczne przykłady oraz wskazówki dotyczące wykazywania zgodności z AI Act. Wytyczne mają pomóc przedsiębiorcom, instytucjom i organom nadzoru w jednolitym stosowaniu nowych przepisów.

Wytyczne dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów wykorzystujących niektóre systemy sztucznej inteligencji

Unijne wytyczne mają pomóc dostawcom systemów sztucznej inteligencji, podmiotom wykorzystującym te systemy oraz właściwym organom w zapewnieniu przestrzegania obowiązków w zakresie przejrzystości wynikających z art. 50 AI Act.
Wyjaśniają one zakres tych obowiązków, zapewniając większą pewność prawną oraz uzupełniając Kodeks postępowania dotyczący przejrzystości treści generowanych przez AI. Dokument został opracowany we współpracy z państwami członkowskimi, Radą ds. Sztucznej Inteligencji oraz innymi zainteresowanymi stronami w ramach konsultacji publicznych.

Pobierz wytyczne dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów wykorzystujących systemy sztucznej inteligencji

Obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów wykorzystujących AI

Szybki rozwój generatywnych i interaktywnych systemów AI sprawia, że coraz trudniej odróżnić interakcje ze sztuczną inteligencją oraz treści wygenerowane przez AI od treści stworzonych przez człowieka. Coraz częściej dochodzi również do sytuacji, w których osoby są poddawane rozpoznawaniu emocji lub kategoryzacji biometrycznej bez swojej wiedzy. Zwiększa to ryzyko dezinformacji i manipulacji na dużą skalę, a także oszustw, podszywania się pod inne osoby oraz wprowadzania konsumentów w błąd.

Art. 50 AI Act obowiązuje od 2 sierpnia 2026 r. Określa on obowiązki w zakresie przejrzystości dla dostawców i podmiotów wykorzystujących niektóre systemy sztucznej inteligencji, w tym generatywne i interaktywne systemy AI oraz deepfake'i.

Dostawcy muszą:

• projektować systemy AI w taki sposób, aby osoby były wyraźnie informowane za każdym razem, gdy bezpośrednio wchodzą w interakcję z systemem sztucznej inteligencji;
• dodawać znaczniki generowane maszynowo, które umożliwią wykrycie treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez AI.

Podmioty wykorzystujące systemy AI muszą informować osoby, gdy mają one kontakt z:

• systemami rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej;
• deepfake'ami;
• tekstami dotyczącymi spraw leżących w interesie publicznym, które zostały wygenerowane przez AI i nie przeszły kontroli człowieka ani kontroli redakcyjnej.

Obowiązki te mają wspierać zaufanie i przejrzystość w obiegu informacji. Użytkownicy powinni wiedzieć, kiedy wchodzą w interakcję ze sztuczną inteligencją lub mają do czynienia z treściami wygenerowanymi przez AI. Dzięki temu mogą podejmować bardziej świadome decyzje, właściwie oceniać wiarygodność takich treści oraz ograniczać ryzyko dezinformacji i oszustw.
Za egzekwowanie tych przepisów odpowiadają krajowe organy nadzoru rynku, Urząd ds. AI – w odniesieniu do systemów pozostających w jego kompetencji – oraz Europejski Inspektor Ochrony Danych, gdy dostawcami lub podmiotami wykorzystującymi AI są instytucje Unii Europejskiej.

Co zawierają wytyczne?

Wytyczne wyjaśniają pojęcia „dostawcy” oraz „podmiotu wykorzystującego system sztucznej inteligencji”, wskazując, które obowiązki w zakresie przejrzystości mają zastosowanie do poszczególnych uczestników łańcucha wartości. Zawierają również definicje najważniejszych pojęć, opisują wyjątki od obowiązków oraz przedstawiają praktyczne przykłady sytuacji objętych przepisami i takich, które pozostają poza ich zakresem.

Dokument obejmuje m.in. definicje bezpośrednio interaktywnych systemów AI, treści syntetycznych, deepfake'ów oraz tekstów generowanych przez AI dotyczących spraw leżących w interesie publicznym. Wyjaśnia również, kiedy zastosowanie mają wyjątki, takie jak standardowa edycja materiału.

Wytyczne opisują także sposoby wykazania zgodności z obowiązkami przejrzystości wynikającymi z AI Act, między innymi poprzez stosowanie Kodeksu postępowania dotyczącego przejrzystości treści generowanych przez AI. Dostawcy i podmioty wykorzystujące generatywne systemy AI, którzy nie zdecydują się stosować tego kodeksu, będą musieli wykazać zgodność z obowiązkami dotyczącymi oznaczania i etykietowania treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję przy użyciu innych, równoważnych rozwiązań.

W przypadku pozostałych obowiązków dotyczących przejrzystości – na przykład związanych z informowaniem osób o interakcji z systemem AI – dostawcy i podmioty wykorzystujące systemy sztucznej inteligencji mogą samodzielnie dobrać odpowiednie środki, kierując się wskazówkami zawartymi w wytycznych.