ZUS wyjaśnił, kiedy małżonek przedsiębiorcy zostanie uznany za osobę współpracującą

• Osoba współpracująca czy umowa zlecenia? ZUS przypomina zasady podlegania ubezpieczeniom
• Kiedy pracownik staje się osobą współpracującą?
• Umowa o pracę nie zmienia zasad
• Wniosek ZUS

Przedsiębiorca wystąpił do ZUS z wnioskiem o interpretację, ponieważ zamierza zatrudnić żonę przy prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej. Jak wyjaśnił, potrzebuje dodatkowej pomocy ze względu na ograniczenie etatu pełnomocniczki do 1/2 etatu oraz zmniejszenie wymiaru czasu pracy drugiego pracownika.

Podkreślił, że zatrudnienie będzie miało charakter rzeczywisty, ciągły i nieprzerwany oraz będzie wynikało z faktycznych potrzeb firmy. Sam przedsiębiorca chce poświęcić więcej czasu na rozwój innej gałęzi prowadzonej działalności. Dodał również, że z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową (intercyzę).

Osoba współpracująca czy umowa zlecenia? ZUS przypomina zasady podlegania ubezpieczeniom

Przedsiębiorca chciał ustalić, jaki sposób rozliczania będzie właściwy w przypadku jego małżonki – czy powinna zostać zgłoszona jako osoba współpracująca, czy też możliwe jest zawarcie z nią umowy zlecenia. W jego ocenie, skoro praca będzie miała charakter ciągły i nieprzerwany, żona powinna być rozliczana jako osoba współpracująca.

W wydanej interpretacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym określa ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 tej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby pozostające w stosunku pracy. Jednocześnie, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy, osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.

Kiedy pracownik staje się osobą współpracującą?

Jak przypomniał ZUS, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik, który spełnia kryteria przewidziane dla osoby współpracującej, dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany właśnie jako osoba współpracująca.

Natomiast art. 8 ust. 11 stanowi, że za osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się m.in. małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę, ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu działalności. Wyjątek dotyczy wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Jak podkreślił organ, o statusie osoby współpracującej decydują trzy przesłanki:

• współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej,
• ścisła więź rodzinna z przedsiębiorcą oraz
• prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.

Umowa o pracę nie zmienia zasad

Zdaniem ZUS oznacza to, że zawarcie umowy o pracę z osobą spełniającą przesłanki uznania jej za osobę współpracującą nie powoduje, że będzie ona traktowana jak zwykły pracownik. W takiej sytuacji zostanie objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ zwrócił uwagę, że w szczególności dotyczy to małżonków. Powołał się przy tym na art. 21 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym oboje małżonkowie są zobowiązani – każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych – do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Istotą związku małżeńskiego jest więc prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.

Wniosek ZUS

W konsekwencji ZUS uznał, że zatrudnienie przez przedsiębiorcę żony przy prowadzonej działalności gospodarczej będzie oznaczało, iż dla celów ubezpieczeniowych zostanie ona uznana za osobę współpracującą. Tym samym będzie podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej.