Kategorie

Mediacja w postępowaniu cywilnym – zasady, koszty

Aneta Frydrych
Aplikantka radcowska
Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Mediacja w postępowaniu cywilnym – zasady, koszty
Mediacja w postępowaniu cywilnym – zasady, koszty
Mediacja w postępowaniu cywilnym. Mediacja (postępowanie mediacyjne) jest coraz częściej wybieraną metodą rozwiązywania sporów. W odróżnieniu od postępowania przed sądem, mediacja jest ceniona z uwagi na brak formalizmu, który często ułatwia stronom przedstawienie swoich stanowisk i uzyskanie dobrego kompromisu. Postępowanie mediacyjne jest znacznie szybsze, niż postępowanie sądowe. Dużą zaletą mediacji są też niskie koszty. Co warto wiedzieć o mediacji w postępowaniu cywilnym? Jakie są koszty mediacji?

Czym jest mediacja?

Mediacja stanowi jedną z metod pozasądowego rozstrzygania sporów. Jest ona dobrowolna i prowadzi do zawarcia ugody. Jest prowadzona przez bezstronnego mediatora, a jej celem jest doprowadzenie do ugodowego załatwienia sporu. Postępowanie mediacyjne może zostać przeprowadzone zarówno w postępowaniu w sprawach cywilnych jak i w postępowaniu w sprawach karnych. Rosnąca z roku na rok liczba spraw sądowych, a co za tym idzie długotrwałość toczących się postępowań, prowadzą do wzrostu zainteresowania pozasądowymi metodami rozstrzygania sporów. Jednym z nich, zyskujących coraz większą popularność, jest właśnie mediacja.

Mediacja w postępowaniu cywilnym

W postępowaniu cywilnym mediacja może być przeprowadzona we wszystkich sprawach, w których zgodnie z obowiązującymi przepisami, może zostać zawarta ugoda. Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Zgodnie z art. 1831 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej jako „k.p.c.”) mediacja jest dobrowolna. Oznacza to, że żadna ze stron nie może zostać zmuszona do jej przeprowadzenia, nawet jeśli wcześniej zawarła z drugą stroną umowę o mediację. Ponadto, każda ze stron może cofnąć zgodę na mediację, także po rozpoczęciu postępowania mediacyjnego.

Kodeks postępowania cywilnego nie reguluje przebiegu postępowania mediacyjnego. Mediator wybiera właściwą formę, prowadzi mediację przy wykorzystaniu różnych metod zmierzających do polubownego rozwiązania sporu, w tym poprzez wspieranie stron w formułowaniu przez nie propozycji ugodowych, lub na zgodny wniosek stron może wskazać sposoby rozwiązania sporu, które nie są dla stron wiążące (art. 1833a k.p.c.). Istotą postępowania mediacyjnego jest więc dobrowolność oraz brak formalizmu, dający stronom znacznie większą swobodę w prezentowaniu swoich stanowisk oraz oczekiwań, aniżeli w toku sformalizowanego postępowania sądowego.

Postępowanie mediacyjne nie jest jawne. Mediator oraz strony uczestniczące w mediacji są zobowiązane zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedziały się w związku z mediacją. Ponadto bezskuteczne jest powoływanie się w toku postępowania przed sądem na propozycje ugodowe lub inne oświadczenia składane w toku postępowania mediacyjnego, oznacza to, że nawet jeśli strona ujawni okoliczności uzyskane w toku mediacji, sąd nie weźmie ich pod uwagę (art. 1834 § 1 i 2 k.p.c.).

Z przebiegu mediacji sporządza się protokół. Jeśli mediacja doprowadziła do zawarcia ugody między stronami, ugodę zamieszcza się w treści protokołu lub załącza się do niego. Strony podpisują zawartą ugodę, co jest jednoznaczne z wystąpieniem do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie. Właściwym do zatwierdzenia ugody jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub sąd rozpoznający sprawę (tj. sąd, który wydał postanowienie o skierowaniu do postępowania mediacyjnego).

Jeżeli zawarta ugoda nadaje się do wykonania w drodze egzekucji, wówczas sąd wraz z zatwierdzeniem ugody, nada jej klauzulę wykonalności. Ugoda zawarta przed mediatorem, z chwilą jej zatwierdzenia, uzyskuje moc prawną ugody zawartej przed sądem.

W przypadku mediacji umownej, odbywa się ona najczęściej jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego. Wówczas strony umowy, które widzą możliwość polubownego rozstrzygnięcia sporu, zgłaszają się do wybranego ośrodka mediacyjnego, gdzie w oparciu o umowę o przeprowadzenie mediacji zawartą z mediatorem, toczy się postępowanie.

Koszty postępowania mediacyjnego

Niewątpliwą zaletą tego rodzaju postępowania są jego koszty. Kształtują się one różnie w zależności od tego, czy jest prowadzona w oparciu o postanowienie sądu, czy na podstawie umowy o mediację.  W tym pierwszym wypadku zasady określenia kosztów są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym. W sprawach o prawa majątkowe wynagrodzenie mediatora wynosi 1 % wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 150 zł i nie więcej niż 2.000 zł za całe postępowanie. W sprawach, w których nie da się ustalić wartości przedmiotu sporu oraz w sprawach o prawa niemajątkowe wynagrodzenie wynosi 150 zł za pierwsze posiedzenie oraz 100 zł za każde kolejne, przy czym łącznie wynosi nie więcej niż 450 zł. Koszty te mogą również objąć wydatki związane z dojazdem mediatora, najmem pomieszczenia przeznaczonego do mediacji oraz  wydatki na korespondencję.

Ponadto zgodnie z art. 98 ust. 1 lit. h ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o  kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej jako „u.k.s.c.”) sąd z urzędu zwraca całość opłaty sądowej od pozwu, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy zawarto ugodę. Jeżeli do zawarcia ugody doszło po rozpoczęciu rozprawy, wówczas zgodnie z art. 98 ust. 2 lit. a u.k.s.c. zwrot będzie obejmował trzy czwarte uiszczonej opłaty.

W przypadku mediacji umownej, koszty postępowania są ustalane pomiędzy stronami, a mediatorem.

Postępowanie mediacyjne - czy warto?

Postępowanie mediacyjne jest coraz częściej wybieraną metodą rozwiązywania sporów. Przede wszystkim jest doceniane z uwagi na brak formalizmu, który niejednokrotnie ułatwia stronom przedstawienie swoich stanowisk i uzyskanie zadowalającego je kompromisu. Ponadto jest to postępowanie znacznie szybsze, aniżeli postępowanie sądowe, którego czas trwania wynosi niekiedy wiele lat. Niewątpliwą zaletą tego postępowania są jego niskie koszty.
W związku z powyższym warto zaznajomić się z zasadami prowadzenia mediacji i brać ją pod uwagę w razie zaistnienia sporu. Dzięki skorzystaniu z tej metody możemy bowiem zaoszczędzić nie tylko czas i pieniądze, ale także uniknąć zaognienia konfliktu powstałego między stronami oraz stresu związanego z postępowaniem sądowym.

Aneta Frydrych, aplikantka radcowska, Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych sp.k.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?