Pomoc Społeczna

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło harmonogram prac nad projektem reformy systemu orzekania o niepełnosprawności. Zmiany mają na celu przygotowanie modelu, który będzie odpowiadał na indywidualne potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

„Zamierzam ubiegać się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Ile czasu jest ważne wydane przez lekarza zaświadczenie? Jak wygląda procedura” – pyta Czytelniczka.

ZUS zadeklarował, że nie rozpatrzy pozytywnie żadnego wniosku emeryta o przeliczenie emerytury na podstawie wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. Słowa dotrzymał. ZUS informuje też jasno, że sprawy trzeba kierować do sądów okręgowych w trybie odwołania. I emeryci poszli do sądów. W artykule analiza pięciu częściowo korzystnych wyroków sądów okręgowych i dwóch całkowicie niekorzystnych. Każdy wyrok do pobrania w formacie PDF.

System wdrażania reformy wszedł w decydującą fazę. Od teraz osoby, które w decyzji WZON uzyskały od 70 do 77 punktów, mogą oficjalnie składać wnioski o przyznanie świadczenia wspierającego. To kluczowa zmiana, ponieważ do tej pory tak niska punktacja nie dawała prawa do wypłat, chyba że spełnione były wyjątkowe warunki dotyczące dawnych zasiłków opiekuńczych. Ile pieniędzy wpłynie na konto?

Mianem komfortki określa się pomieszczenie dla osób dorosłych ze szczególnymi potrzebami w którym znajduje się przewijak/leżanka. Taka odpowiednio wyposażona przestrzeń powinna się znajdować obowiązkowo w niektórych nowobudowanych budynkach mając na względzie funkcje tych miejsc. Jak sytuacja wygląda obecnie?

W sprawie opisanej w artykule możliwe jest tylko kupno nowego okna. Bezsens pomocy z MOPS polega na tym, że przyznał 500 zł zasiłku, ale na naprawę okna. A to trzeba wymienić na nowo. I potrzeba jest cztery razy tyle pieniędzy. Sytuacja osoby potrzebującej jest taka, że nie będzie miała środków na wymianę okna (przeszło 2000 zł). Pokazuje to absurdalność pomocy MOPS - nie ma służyć rozwiązywaniu problemów w sposób zmieniający życie ludzi korzystających z pomocy społecznej. Priorytetem jest równe rozdzielenie niewielkimi kwotami środków na jak największą liczbę beneficjentów tak, aby było "sprawiedliwie".

Od 1 stycznia 2027 r. nowy art. 85i reguluje zasady nieodpłatnego dostępu ZUS do dokumentacji medycznej podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Jest to ważne w połączeniu z e-wizytami, które wchodzą do praktyki ZUS w 2027 r. ZUS bowiem już za pół roku będzie mógł przy obecności pacjenta online (kamerka internetowa) przeprowadzić jego badanie na potrzeby wydania orzeczenia i sam uzupełnić dokumentację zwracając się do naszego szpitala albo przychodni (także do lekarza prowadzącego indywidualną praktykę).

Okazuje się, że chorzy na łuszczycę mogą otrzymać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Choruje na nią ogromna liczba Polaków. Informacja ta może przyczynić się do ułatwienia im życia na wielu płaszczyznach. Jak uzyskać orzeczenie i jak wrócić do normalnego życia? Opowiada Łukasz Matusik, chory na łuszczycę od 20 lat aktywista i wolontariusz.

O ile wyrok utrzyma się w II instancji. Bo WZON (Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności) na pewno będzie apelował. Czego dotyczy ten ważny wyrok omówiony w artykule? Pokrzywdzenia przez WZON niepełnosprawnej staruszki w wieku powyżej 75 lat. WZON "obciął" jej punkty w świadczeniu wspierającym zabierając miesięcznie 791 zł. W skali roku to 9 492 zł (791 zł × 12 miesięcy). Za co zabrano jej te pieniądze? Trudno ci w to uwierzyć czytelniku, ale za wiek. Od grudnia 2024 r. WZON zaniżają starszym osobom świadczenie wspierające z argumentem "Bo staruszka nawet bez niepełnosprawności odczuwałaby skutki starości". Naprawdę około 210 00 starszych osób jest zagrożone takim niezgodnym z prawem potraktowaniem przez polską administrację. To brzmi jak marna teoria spiskowa, ale urzędy uznały, że zasadniczo osoby powyżej 75 roku życia są systemowo niesprawne z uwagi na wiek i wiek 75+. A to wyklucza pełną wypłatę świadczeń na takim poziomie jak dla osób niepełnosprawnych w wieku np. 40 lat. Jesteśmy społeczeństwem, w którym normą jest zakaz dyskryminacji z uwagi na wiek. I nagle wszystkie WZON w kraju stosują tą dyskryminacją wobec kilkuset tysięcy osób. Ostatecznie sąd "oddał" staruszce te pieniądze. Jeżeli jesteś w podobnej sytuacji i zabrano ci przez wiek powyżej 75 lat punkty w WZON, idź do sądu. I masz szansę wygrać spore pieniądze. Przed napisaniem, że to nie szansa a "pewniak", musimy poczekać na wyrok II instancji - bo omówioną w artykule sprawę WZON prawdopodobnie zaskarży. Ale trudno mi sobie wyobrazić sąd apelacyjny, który podważa wyrok I instancji.

Zasiłek pielęgnacyjny otrzymuje około 1 mln osób. Kontrowersją jest, że jego wysokość wynosi tylko 215,84 zł i od 2019 r. nie jest waloryzowana. Problem niskiej wartości świadczenia dotyczy nie tylko Polaków, ale i cudzoziemców także mających prawo do jego otrzymania.

Zmiany wprowadzi ustawa (dziś jest projekt), która da podstawę dla likwidacji około 20% MOPS w ciągu 5 najbliższych lat. Jednocześnie w gminach pojawią się Centra Usług Społecznych (CUS). Jest to projekt ustawy o zmianie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Gminy dostają środki m.in. unijne w przypadku przejścia na system CUS. Co zmienią CUS? Dziś system wsparcia dla osób potrzebujących działa w ten sposób, że świadczenia niepieniężne takie jak usługi opiekuńcze są uzupełnieniem świadczeń pieniężnych. W przyszłości w perspektywie dekady proporcje mogą zostać odwrócone z prozaicznej przyczyny – braki budżetowe.

Może się zdarzyć, że emeryt albo rencista musi zwrócić do ZUS świadczenia. Zdarza się to stosunkowo rzadko, ale się zdarza. Pojawia się wtedy problem – „Oddaję pieniądze do ZUS w kwocie brutto czy netto?" Niestety jest to kwota brutto. Dlaczego niestety? Bo jeżeli emeryturę obciążył PIT albo składka zdrowotna, to emeryt musi sam się zająć odzyskaniem tych pieniędzy. Nie zrobi za niego tego ZUS. Czyli emeryt otrzymał od ZUS np. łącznie z kilku emerytur 8271.33 zł netto, ale musi ZUS oddać 10 000 zł brutto. Różnicę między 10 000 zł a 8271.33 zł emeryt/rencista musi odzyskać sam. Jeżeli świadczenie było opodatkowane, to nadpłacony podatek PIT trzeba osobno „wyciągnąć” z Urzędu Skarbowego – skarbówka go nie odda z urzędu. To samo jest ze składką na NFZ.

W połowie ubiegłego roku weszły w życie nowe zasady przyznawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na czas określony. Czy zmiany wpływają też na orzeczenia wydawane na stałe? Kto może dostać orzeczenie w 2026 roku? Co oznacza lista 208 rzadkich chorób? Odpowiadamy na często zadawane pytania!

„Ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu” - przypomina Naczelny Sąd Administracyjny. Kwestia ta wzbudza wciąż wątpliwości beneficjentów pomocy społecznej.

Mamy przesunięcie w tym co jest ważne dla osoby niepełnosprawnej. Kiedyś najważniejsze było orzeczenie o niepełnosprawności. Dziś w posiadanie tego dokumentu jest tylko wstępem staraniach o np. świadczenie wspierające. Ważniejsze jest wykazanie przed komisją orzeczniczą przyznającą świadczenia faktycznej niesamodzielności. I odbywa się to poprzez pytania i odpowiedzi. Osoby niepełnosprawne mają dziś listy pytań sprawdzających ich samodzielność, które są zadawane w procesie przyznawania punktów, od których zależy wysokość świadczenia wspierającego (albo w ogóle jego przyznanie).

Na przestrzeni 1,5 roku mamy dwie obniżki w świadczeniu wspierającym. Pierwsza dotknęła osoby niepełnosprawne w wieku 75+. Wynika z Wytycznych dla specjalistów WZON. Zostały wysłane do WZON w grudniu 2024 r. I do dzisiaj obniżają wartość świadczenia wspierającego. Osób niepełnosprawnych z decyzjami WZON w sprawie tego świadczenia od 1 stycznia 2024 r. jest około 300 000 . To pokazuje skalę obniżki jego wartości. Druga obniżka będzie miała miejsce od 1 maja 2025 r. I obniża wynagrodzenia specjalistów WZON przyznającym punkty. Na ich wynagrodzenie poszło w dwa lata około 70 mln zł. W przyszłości ma być mniej od 10 do 18% (w zależności od decyzji wydawanej przez pielęgniarkę albo pracownika socjalnego. Tak więc obniżki dotknęły obie strony w świadczeniu wspierającym - 1) beneficjentów tego świadczenia oraz 2) osoby pracujące dla osób niepełnosprawnych w procedurze jego przyznania.

Od roku Infor.pl otrzymuje listy od rodziców, których dzieci mają odbierany pkt 7 albo pkt 8 z orzeczenia o niepełnosprawności. Rodzice są oburzeni procedurą stosowaną przez PZON wobec ich dzieci. Posiadanie obu punktów (7 i 8) jest warunkiem otrzymania przez rodzica (jako opiekuna) świadczenia pielęgnacyjnego.

Co oznacza symbol 09-M w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności? Od czego zależą dostępne formy pomocy? Ile w 2026 roku wynoszą najważniejsze świadczenia? Oto przydatny poradnik!

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pilotuje go Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli zapowiedzi przedstawicieli rządu zostaną zrealizowane i wejdzie ona w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych więc ją omawiam na początku artykułu. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Osoby z niepełnosprawnościami zwracają uwagę na brak mechanizmu zapewniającego ciągłość ważności karty parkingowej w okresie pomiędzy wygaśnięciem dotychczasowej a wydaniem nowej. W praktyce często uniemożliwia to korzystanie z dokumentu. Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęło kilka pytań w tej sprawie. Rodziny.

Problemy polegają na tym, że córka albo syn osoby niepełnosprawnej przygotowali wniosek (z załącznikami) o świadczenie wspierające. Ale mama (niepełnosprawność znaczna, stan ciężki) nie może samodzielnie podpisać dokumentów. Np. nie widzi dokumentu, jest sparaliżowana albo choruje na demencję. Jak podpisać dokument? Podstawowa metoda to ubezwłasnowolnić mamę. Ale to wymaga sądu. Na forach internetowych stale przewijają się porady "córko, podpisz odciskiem palca mamy. Zanurz w atramencie kciuk i odciśnij".

Do redakcji Infor.pl wciąż przychodzą listy matek, które uważają, że zostały skrzywdzone przez PZON. Ich zdaniem PZON zabierają z orzeczeń o niepełnosprawności dzieci chorych na autyzm punkt 7 i 8. W efekcie odbierane jest świadczenie pielęgnacyjne (dziś 3386 zł). Publikujemy te listy na nowo, gdyż opisana praktyka orzecznicza nie zmieniła się w 2026 r. Wszystkie listy opisują ten sam schemat pracy komisji lekarskich. Listy napisały matki, których dzieci chorują na autyzm, zespół Aspergera, chorobę afektywną dwubiegunową. I te dzieci tracą pkt 7 i (albo) 8 w orzeczeniach o niepełnosprawności. Powoduje to utratę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Od 1 maja 2026 r. specjalista WZON otrzyma w niektórych województwach za jedną decyzję przyznającą punkty w świadczeniu wspierającym 90 zł brutto (zamiast poprzednio 100 zł–110 zł). Jeżeli będzie to wymagało wizyty domowej, stawka „od decyzji” wyniesie 130 zł (zamiast poprzedniej 150 zł). Obniżkę wynagrodzeń wprowadzają właśnie wojewodowie. Specjaliści z WZON pracują na podstawie powołania do tego zadania przez wojewodów. I to wojewodowie określają ich wynagrodzenie. Decyzja wojewody o obniżce wynagrodzeń, to decyzja rządu, a nie samorządów. Przy czym wynagrodzenie specjalistów WZON zależne jest od liczby wydanych decyzji. Zejście z poziomu 110 zł do 90 zł oznacza obniżkę wynagrodzenia o 18%, ze 100 zł do 90 zł 10%. Nie popełniaj błędu w ocenie, myśląc, że 100 zł za decyzję to dla budżetu niewielkie pieniądze. WZON wydały w kilka lat (od 1 stycznia 2024 r. do połowy kwietnia 2026 r.) około 690 000 decyzji o poziomie potrzeby wsparcia. Przemnóżmy 690 000 decyzji przez stawki 100 zł albo 150 zł i otrzymamy koszt dla budżetu na szokującym poziomie około 75 mln zł. Uważam, że rząd obniżkami chce zaoszczędzić na wynagrodzeniach ludzi pracujących dla osób niepełnosprawnych około 12% (obliczenia własne) z tej kwoty (proporcjonalnie do przyszłej liczby decyzji).

Twoja mama ma orzeczenie o niepełnosprawności (stopień znaczny). Choroba jest bardzo poważna i mama waży 30 kg. Przychodzi pracownik MOPS. Daje mamie albo Tobie do wypełnienia ankietę. Przeprowadza wywiad środowiskowy. I MOPS uznaje, że z mamą nie jest tak źle. Twoja mama jest według MOPS całkiem sprawna. Bo np. da radę przejść sama z pokoju do łazienki. Albo sama (choć z trudem i niezgrabnie) zrobi herbatę. W konsekwencji nie ma uzasadnienia, żebyś się opiekował mamą w wymiarze uzasadniającym przyznanie starego świadczenia pielęgnacyjnego (w 2026 r. 3287 zł miesięcznie). Zastanawiasz się. Pracownik MOPS nie jest lekarzem. I właśnie podważa zapisy orzeczenia o niepełnosprawności, które trzymasz w dłoni. Ankietą (mama odpowiadała na pytania, co może sama zrobić) oraz wywiadem środowiskowym. Ten opis to dzień codzienny rodzin z osobami niepełnosprawnymi. Jest to problem w całej Polsce. Pracownicy MOPS przyjmują interpretację prawa, że mają prawo uzupełniać treść orzeczenia o niepełnosprawności pod kątem sprawdzenia samodzielności Twojej mamy. W efekcie w aktach sprawy są jednocześnie: orzeczenie o niepełnosprawności z wskazaniem ciężkiego stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz ustalenia MOPS, że pomimo orzeczenia osoba ta jest samodzielna (z niewielkimi ograniczeniami). Pracownicy MOPS nie są winni tej sytuacji - od lat są szkoleni do interpretacji prawa, że ich zadaniem jest "ukonkretnić" i "sprawdzić" orzeczenie o niepełnosprawności w warunkach domowych osoby niepełnosprawnej. Pomimo tego, że pracownicy MOPS nie są lekarzami są szkoleni do wydawania ocen medycznych, czy dana osoba niepełnosprawna wymaga opieki, czy nie. Pracownicy robią to przy pomocy prostych testów sprawnościowych - "Czy niepełnosprawny chodzi sam po mieszkaniu?", Czy zrobi sobie kromkę chleba", "Czy się sam ubierze?". Tymczasem sędziowie NSA mówią "Tak nie wolno. Nie macie prawa w ten sposób podważać ustaleń lekarzy zawartych w orzeczeniach o niepełnosprawności".

Mechanizm, który i tak ma ograniczone zasoby, nie zawsze dociera do tych, którzy najbardziej go potrzebują, a część osób pozostaje bez wsparcia. Dlaczego?