W Polsce likwidują MOPS. Przychodzą CUS. Tam wypłaty zasiłków. I świadczenia pomocowe

Wypłacą je CUS, czyli Centra Usług Społecznych – to one przejmą zadania MOPS co do np. wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego 215,84 zł. Tak samo jest ze wspomnianym świadczeniem pielęgnacyjnym 386 zł miesięcznie (wzrost o 99 zł w porównaniu do 2025 r., waloryzacja na podstawie minimalnego wynagrodzenia). Świadczenia te dalej wypłaca prawnie gmina reprezentowana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jak widać Centra Usług Społecznych (CUS), to tylko jednostki gminne realizujące zadania pomocy.

Coraz więcej gmin likwiduje MOPS, a w to miejsce zaczynają działać CUS. Co to jest za instytucja? Czym różni się od MOPS?

Idea jest taka. Rada gminy przyjmuje, w drodze uchwały, program usług społecznych, określający usługi społeczne wynikające z potrzeb wspólnoty samorządowej. I Centrum Usług Społecznych to jednostka gminna, która realizuje te usługi. Centrum Usług działa obok MOPS (to w większych miejscowościach), ale w mniejszych gmina musi zadecydować MOPS albo CUS. I coraz częściej gminy wybierają CUS.

Likwidacja MOPS na rzecz CUS – zachęta środkami unijnymi

Np. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 31 grudnia 2019 r. ogłosiło konkurs pt. Wsparcie tworzenia centrów usług społecznych i rozwój dostarczanych przez nie usług w Działaniu 2.8 Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020. Na ww. konkurs dla gmin na pilotażowe tworzenie centrów usług społecznych przeznaczono ok 130 mln zł, dzięki którym powstanie 42 CUS. Fundusze zostały podzielone na 4 typy projektów w zależności od wielkości gminy oraz rodzaju centrum usług społecznych.

W innym projekcie dofinansowano kwotą blisko  53 mln zł (52 859 137,85) projekty zakładające tworzenie i rozwój Centrów Usług Społecznych w 12-tu dolnośląskich gminach.

Kontrowersje pracownicze

Jest sporo skarg na to, że pracownicy MOPS przy okazji przejścia do CUS jest krzywdzona gorszymi warunkami pracy.

Centra Usług Społecznych (CUS) – przykładowe zadania

KSeF - podręcznik

KSeF – jak wdrożyć

Instrukcje KSeF. 15 praktycznych procedur dla podatników

Gmina Szprotawa otrzymała dofinansowanie  od Wojewody Lubuskiego na kwotę 984 293,88 zł:

Nowe świadczenie pielęgnacyjne - MOPS i CUS

Otrzymują opiekunowie zajmujący się osobą w  wieku do  ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o  znacznym stopniu niepełnosprawności albo  orzeczeniem o  niepełnosprawności.

UWAGA! Orzeczenie musi być łącznie ze  wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w  związku ze  znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz  konieczności stałego współudziału na  co  dzień opiekuna dziecka w  procesie jego leczenia, rehabilitacji i  edukacji.

Zgodnie z  nowym brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych,  świadczenie pielęgnacyjne od  1 stycznia 2024 r. przysługuje m.in. :

• matce albo ojcu,

• innym osobom, na  których  zgodnie z  przepisami ustawy z  dnia 25 lutego 1964  r. – Kodeks rodzinny i  opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a  także małżonkom,

• opiekunowi faktycznemu dziecka (zgodnie z  art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z  wnioskiem do  sądu rodzinnego o  przysposobienie dziecka),
• rodzinie zastępczej.

Opiekun nie może otrzymać dwóch świadczeń pielęgnacyjnych, ale przepisy przewidują kumulację - świadczenie pielęgnacyjne podwyższa się po 100% na  kolejną osobę, korzystającą z opieki.

Zasiłek pielęgnacyjny wypłaca CUS i MOPS

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie.

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

- niepełnosprawnemu dziecku;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
- osobie, która ukończyła 75 lat.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:

- osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;
- osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
- jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Przykładowy wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest dostępny na stronie  Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Poniżej znajdują się kluczowe informacje na temat CUS - źródło gov.pl:

1.      Zakres usług: CUS oferują szeroki zakres usług, które mogą obejmować pomoc społeczną, usługi opiekuńcze, usługi z zakresu zdrowia psychicznego, wsparcie rodzin, seniorów, osób z niepełnosprawnościami, a także usługi integracyjne dla imigrantów.

2.      Organizacja i funkcjonowanie: Centra Usług Społecznych są organizowane przez gminy, które decydują o ich strukturze i zakresie działania, dostosowując je do lokalnych potrzeb. CUS mogą być tworzone przez przekształcenie istniejących jednostek pomocy społecznej lub poprzez utworzenie nowych instytucji.

3.      Integracja usług: Jednym z głównych założeń CUS jest integracja różnych usług społecznych, co ma na celu lepszą koordynację działań oraz zwiększenie efektywności i dostępności pomocy dla mieszkańców. Dzięki temu osoby potrzebujące mogą uzyskać wsparcie w jednym miejscu, bez konieczności kontaktowania się z wieloma instytucjami.

4.      Wsparcie dla pracowników socjalnych: Centra Usług Społecznych mają również na celu wsparcie pracowników socjalnych poprzez zapewnienie im lepszych narzędzi, zasobów oraz możliwości współpracy między różnymi specjalistami, co przyczynia się do podniesienia jakości świadczonych usług.

5.      Dostępność: CUS są dostępne dla wszystkich mieszkańców danej gminy, którzy potrzebują wsparcia społecznego. Zasady korzystania z usług są określane przez gminy, jednak w założeniu centra te mają być miejscami przyjaznymi i dostępnymi dla wszystkich, niezależnie od wieku, sytuacji życiowej czy statusu materialnego.